Şafiide istincanın ve Def-i Hacet'in Adabı 5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi
  1. 1
    musab Hadis Öğrencisi
    musab
    Hadis Öğrencisi
    musab - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    Profili:
    Üye No: 87643
    Mesaj Sayısı: 3,997
    Tecrübe Puanı: 40
    Yer: "İslam Düşüncesinde Sünnet" okuyorum

    Şafiide istincanın ve Def-i Hacet'in Adabı


    Şafii mezhebinde istinca'nın ve Def-i Hacet'in Âdabı


    Bu hususta müslümanlardan riayet etmeleri istenen birtakım âdab vardır. Müslümanlar def-i hacet ve istinca yaparken onlara riayet etmeli*dir.



    Def-i Hacet Yapılacak Yerlerle İlgili Âdab
    ŞAfiide tuvalet adabı



    insanların gelip-geçtikleri ve oturdukları yerlere küçük ve büyük abdest yapılmamalıdır. Çünkü gelip-geçenlere ve oturanlara eziyet verir.

    Rivayet edildiğine göre Hz. Peygamber 'Lanet getiren iki yerden sakının' dedi. Sahabe 'Lanet getiren iki yer nedir?' diye sorunca, Hz. Peygamber İnsanların yoluna ve gölgeliğine def-i hacet yapmaktır' buyurdu.[10]

    Yerdeki ve duvardaki deliklere de def-i hacet yapılmamalıdır. Çünkü o deliklerde akrep ve benzeri türden zararlı bir hayvan olur ve insanı sokabilir; bazen de sidik ve pislikten eziyet görecek veya ölecek küçük hayvanlar bulunabilir. Abdullah b. Sercis şöyle diyor: 'Hz. Peygamber, yerdeki deliklere def-i hacet yapmayı yasakladı'.[11]

    Yenilen veya insanların başka şekilde faydalandıkları meyve ağaçlarının altına da def-i hacet yapılmamalıdır, eğer meyveler düşerse pislenir. Bir de insan tabiatı bu tür yerlere def-i hacet yapılmasından tiksinir. .

    Akmayan durgun sulara def-i hacet yapılmamalıdır. Su çok olup o necasetle pislenmese bile insan tabiatı bundan tiksinir. Eğer su, bir kulle'den az ise necasetin düşmesiyle bozulur ve zayi olur.

    Cabir b. Abdullah, Hz. Peygamber'in akmayan durgun suya küçük ve büyük abdest yapılmasını yasakladığını rivayet etmiştir.[12]Buradaki yasaklar kerahat sebebiyledir. Fakat İmam Nevevî tahrim için olduğu görüşündedir.[13]



    Def-i Hacet İçin Tuvalete Girip Çıkmanın Âdabı
    Lavabo adabı şafiiye göre



    Tuvalete sol ayakla girip, sağ ayakla çıkmak müstehabdır. Çünkü pis yerlere sol ayakla girmek daha uygundur. Tuvalete girerken beraberinde tazim edilen hiçbir şey bulundurulmamalıdır. Tuvalete girmeden önce ve çıktıktan sonra Hz. Peygamberden rivayet edilen zikir ve duaları okumak da müstehabdır. Girmeden önce şöyle demelidir:

    Allah'ın ismiyle! Yârab! Erkek-dişi cin ve şeytanlardan sana sığınıyorum.[14] .

    Hz. Peygamber tuvaletten çıktıktan sonra şu duayı okumuştur:

    Yâ rabbî! Senin affını talep ediyorum. Benden pisliğin eziyetini gide*rip, bana afiyet veren Allah'a hamdolsun. Bana yiyeceklerin lezzetini tattıran, kuvvetini bedenimde bırakıp pisliği de dışarı atan Allah'a hamdolsun![15]



    Yönle İlgili Âdab
    Tuvalette hangi yöne yönelmeli



    Def-i hacet yaparken yüzü ve sırtı kıble'ye dönmek haramdır. Eğer sahrada veya sütre şartları olmayan tuvalette def-i hacet yapılırsa, sütre olacak bir yükseklik de yoksa, yüzü ve sırtı kıble'ye çevirmek haramdır. Sütre'den yaklaşık olarak 150 cm. uzak olması da şarttır. Eğer tuvaletin her tarafı kapalı ise yüzü veya sırtı kıble'ye çevirmek caizdir. Ebu Eyyub el-Ensarî, Hz. Peygamber'den şöyle rivayet ediyor:

    Küçük veya büyük abdest için dışarı çıktığınızda yüzünüzü ve sırtınızı kıbleye çevirmeyin. Yüzlerinizi doğuya veya batıya çevirin.[16] Bu hüküm, sahraya tahsis edilmiştir veya sütresi olmayıp sahra hük*münde olan mekânlara aittir. Bu hükmün sahra ve sahra hükmünde olan mekânlara tahsis olunduğunun delili, İbn Ömer'in şu rivayetidir: 'Ablam Hafsa'nın evinin damına çıkmıştım. Hz. Peygamber'i sırtını kıbleye, yüzünü Şam tarafına çevirmiş def-i hacet ederken gördüm'[17]

    Birinci hadîs, sahra ve sahra hükmünde olan sütresiz mekânlara, ikinci hadîs ise, bu iş için hazırlanmış mekânlara ve bu mekânların hük*münde olan yerlere hamledilir. Böylece deliller arasında birlik sağlanmış olur. Def-i hacet için yapılmayan yerlerde def-i hacet yapmak, sütre olsa dahi kerahatten uzak değildir.



    Def-i Hacet Yaparken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar


    Def-i hacet yaparken ağırlığı sol tarafa verip, sağ tarafı dikmelidir. Tenasül uzvuna da, çıkan şeye de bakmayıp gözleri kapamalıdır. Def-i hacet yaparken konuşmak veya başka şeyler yapmak mekruhtur. İbn Ömer şöyle rivayet ediyor: (Hz. Peygamber küçük abdestini yaparken yanından iki kişi geçti ve Hz. Peygamber'e selâm verdiler. Hz. Peygamber selâmlarını almadı'.[18] Ebu Said, Hz. Peygamber'in şöyle dediğini rivayet ediyor:

    Büyük abdeste çıkan iki kişi, avret yerlerini açıp konuşurlarsa, Allah onlara buğzeder.[19]

    Def-i hacet esnasında konuşmak haram olduğu gibi yemek, içmek, oynamak ve benzeri şeyler de haramdır. İstinca su, taş ve benzeri şeylerle ve mümkünse sol elle yapılmalıdır. Çünkü pis işlerde sol eli kul*lanmak daha uygundur. Sağ elin kullanılması mekruhtur. Sağ elle zekeri tutmak da mekruhtur. Eğer kişi kendisiyle temizlik yapılan sağ eli kullan*mak durumunda kalırsa, zekerini sol eliyle tutup, sağ eliyle de taş ve benzeri temizlik maddelerini tutmalı, sürtmek suretiyle sidiğin çıktığı yeri temizlemelidir. Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:

    Bevlettiğiniz zaman tenasül uzvunuzu sağ elinizle tutmayın ve sağ elinizle istinca yapmayın,.

    İlgili Yazılar

+ Yorum Gönder