Hidayet Ne Demektir? Hakkında Ansiklopedik Bilgiler 5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi
  1. 1
    yumna Devamlı Üye
    yumna
    Devamlı Üye
    yumna - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    Profili:
    Üyelik: 22.Şubat.2007
    Üye No: 46
    Mesaj Sayısı: 57
    Tecrübe Puanı: 2
    Yaş: 33

    Hidayet Ne Demektir? Hakkında Ansiklopedik Bilgiler


    HİDAYET Nedir? Hidayet Hakkında Ansiklopedik Bilgiler

    a-Hidayetin Anlam Sahası:

    ‘Hidayet’; hedefe götüren şeyi göstermek, rehberlik yapmak, bir hedefe giden yolda yürümek, iyilik ve yumuşaklıkla yol göstermek demektir.
    İslâmın bir adı ‘sırat-ı müstakím’ yani dosdoğru yol ise, diğer adı da ‘hidayettir’, yani insanı Allah’a götüren yol. Bir başka deyişle, insanı dünya hayatının amacına ulaştıran şey.
    Bu bakımdan Kur’an-ı Kerim, İslâmı kabul edip yaşayanlar için ‘hidayeti bulanlar’, ‘hidayette olanlar’ tanımlamasını yapıyor. (2 Bekara/157)
    ‘Hidayet’in karşıtı ‘dalalet’tir, yani sapıklıktır, karanlıkta kalmaktır.
    Aynı kökten gelen ‘ihtida’; hidayet’i buldurmak, doğru yolda olmasını sağlamak,
    ‘Hadi’; yani hidayete erdirici, hidayet verici
    ‘Hüdâ’; hidayet’i gösteren, Hakkın delillerini bildiren delil, doğru yolu gösteren belge anlamındadır.
    Asıl hidayet Allah’tan gelir. Bunun anlamı, insanın doğru yolu bulmasını sağlayan Allah’tır. İnsanlara hidayeti anlatan peygamberleri ve kitapları gönderen O’dur. Peygamberlerin anlattığı Hidayet yolunu anlamayı sağlayan –akıl ve anlama yeteneği- veren yine Allah’tır. İnsan yalnızca kendi aklıyla, bir başına hidayetin nasıl olduğunu bilemez. Ancak Allah’ın bildirdiğini aklıyla anlar.
    ‘Hidayet’, yaratıcının insanlara ulaştırdığı bir rahmet ve bir iyiliktir. O, aynı zamanda doğru yolu göstermek ve bu doğru yolda kalmaya yardımcı olmak demektir. Yaratıcı, hem insana hidayeti bildiriyor, doğru yolun ne olduğunu gösteriyor, hem de bu hidayeti kabul edenlerin doğru yolda devamlı kalmasının imkanlarını veriyor.
    ‘Hidayet’, ulaşılmak istenen hedefe varmada tatlılıkla yol göstermek, yardımcı olmaktır. ‘Hidayet’ten maksat insanı hayırlı bir sonuca götürmektir. Yoksa hırsıza, hırsızlık yapma konusunda yol gösterici olmak ‘hidayet’ değildir.
    İnsan için en önemli özelliklerden birisi de, ne yana gittiğini, hangi yöne yöneldiğini bilmesidir. İnsanın yönünü, hayatını hedefini inanma duygusu gösterir. Kişi ‘hidayet’ adı verilen İslâma inanırsa yolu ve yönü düzgün olur, hayatını hedefinin ne olması gerektiğini bilir.. ‘Dalâlet’ denilen İslâm dışı yollara bağlanır ve onların gereklerini yaparsa hayatının amacını bulamaz, gitmesi gereken asıl yönü tayin edemez. (Bakınız: Dalâlet)
    Yaratıcı insana ‘hidayeti’ veya ‘dalaleti’ seçebilme gücü vermiştir. Kişi istediğini seçer. Ancak Yüce Yaratıcı, kendi hidayetinin dışındaki bütün yolların sapıklık ve karanlık olduğunu açıklayarak insanı uyarıyor. (28 Kasas/50. 47 Muhammed/25, v.d.)
    Kuşkusuz gerçek mutluluk ve insanca yaşama ancak mutlak doğru yol olan Allah’ın hidayetiyle elde edilebilir. Allah, insanın bu mutluluğa ulaşması için olan ‘hidayet’ etmektedir. Aklını gereği gibi kullananlar bu evrensel gerçeğin farkında olurlar.
    Gerçek hidayetin kaynağı Allah’tır. (2 Bekara/120. 7 A’raf/178, v.d.) Fakat Allah, hidayeti kabul etmeleri için kullarını zorlamaz. Onlara hidayeti ve adâleti elçileri ve kitapları vasıtasıyla gösterip seçimi onların tercihlerine bırakır. (76 İnsan/3)
    Allah tarafından görevlendirilen nebiler, insanları hep Allah’ın ‘hidayet’ine davet etmişlerdir. Onlar aynı zamanda ‘hidayet’ olayının canlı örnekleridir. (42 Şûra/52. 79 Nazi’at/19. 6 En’am/84-90)
    Peygamberimiz kendisini “Muhakkak ki Allah beni âlemler için rahmet ve hidayet için göndermiştir.” şeklinde tanıtıyor. (A. b. Hanbel, 5/2687. nak. Kur’an’da Hidayet ve Dalâlet, s: 115)


    İlgili Yazılar

  2. 2
    yumna Devamlı Üye
    yumna
    Devamlı Üye
    yumna - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    Profili:
    Üyelik: 22.Şubat.2007
    Üye No: 46
    Mesaj Sayısı: 57
    Tecrübe Puanı: 2
    Yaş: 33

    --->: Hidayet


    b-Kur’an’da Hidayetin Anlamları:
    Hidayet, Kur’an-ı Kerim’de en çok geçen kavramlardan biridir.
    Kur’an bu kavramı bir kaç anlamda kullanmaktadır:
    1-Beyan anlamında (41 Fussilet/17. 9 Tevbe/115), (Bakınız: Beyan)
    2-İslâm dini anlamında (2 Bekara/120) Türkçe’de kullanılan ihtida etmek, yani hidayeti bulmak İslâm’ı din olarak kabul etmek manasındadır.
    3-İman anlamında (47 Muhammed/17. 19 Meryem/76),
    Mecazi olarak Allah’ın hidayetine davet edenlere ‘dâí’ denildiği gibi, ‘hâdi’ (hidayete davet edici) de denmiştir. (16 Nahl/36. 13 Ra’d/7)
    4-Yol işaretleri anlamında. Allah (cc) yıldızları insanların karada ve denizde yollarını bulmaları (hüda’ları için) yarattı. Bu bakımdan yıldızlara yol gösterici anlamında ‘hadi’ denilir. (6 En’am/97)
    5-İlahí kitaplar ve peygamberler anlamında. Bazı âyetlerde geçen ‘Allah’tan gelen hidayet’, O’nun kitapları ve elçileridir denmiştir. “Onlara Rableri tarafından yol gösterici gelmiştir’ (52 Necm/23) âyetinde geçen yol göstericiler ilahî kitaplar ve peygamberlerdir. (2 Bekara/68, 20 Tâhâ/123)
    6-İrşad anlamında. İrşad da doğru yolu gösterme manasındadır. (Bakınız: İrşad) Bu bakımdan ‘hidayet’ kavramı ile aralarında anlam birliği vardır. Ancak ‘hidayet’, dalâletten Allah’ın yoluna rehberlik etmek, irşad ise hidayette olan birine olgunluk (tekâmül) yolunu göstermektir. Kur’an’da hidayetin irşad anlamında da kullanıldığını görüyoruz. (20 Tâhâ/10. 28 Kasas/33. 18 Kehf/66, v.d.)
    Bunun yanında ‘hidayet’ kavram olarak Allah’tan gelen Hakk’ın açıklanması (42 Şûra/52),
    Allah’ın insanlara bir lütfu ve bağışı (8 Enfal/24. 6 En’am/125),
    Müslümanların Cennet yoluna iletilmesi (7 A’raf/43, 4 Nisa/175),
    İnsanları doğru yola sevketme, doğru yolu bulmada onlara yol gösterme (18 Kehf/17. 3 Âli İmran/73) gibi manaları da kapsamaktadır.



  3. 3
    yumna Devamlı Üye
    yumna
    Devamlı Üye
    yumna - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    Profili:
    Üyelik: 22.Şubat.2007
    Üye No: 46
    Mesaj Sayısı: 57
    Tecrübe Puanı: 2
    Yaş: 33

    --->: Hidayet


    c-Gerçek Hidayet:
    Hidayet, gerçek yönün Allah tarafından peygamber aracılığı ile bildirilmiştir. Allah’ın hidayeti, insana ulaştırılan bir rahmet ve nurdur. Kur’an’ın anlattığı ‘hidayet’ yalnızca bir yol ve yön göstermek değil, bununla beraber gösterilen yolda kalmayı sağlamak, bu konuda hidayet bulana yardım etmek manalarını da içerisine alır.
    Hidayet, bir başka deyişle, istenene, arzu edilene ulaştıracak şeye lütufla sebep olmaktır, ya da hayr’a ulaştırmaktır. Bu sebep olma veya yol gösterme işi de tatlılık ve yumuşaklıkla olmalıdır.
    Tefsirciler Kur’an’da hidayetin dört genel anlam sahasına sahip olduğunu söylemişlerdir. Bunlar:
    1-Ruhsal ve bedensel kuvvet vererek doğruyu ve güzeli bulma gücüna ulaştırmak,
    2-Hakk ve batılı ayıracak, kötüden uzaklaştıracak deliller (kanıtlar) göstermek,
    3-Kitaplar ve elçiler göndererek doğru yola yöneltmek,
    4-Vahy veya ilhamla insanın iç dünyasını aydınlatarak kişin hakkı bulmasına zemin hazırlamak. (nak. K. Temel Kavramları, 179)
    İslâm inancına göre gerçek anlamda hidayete erdirici olan Allah’tır. Hidayetin başka varlıklara nisbet edilmesi mecazí anlamdadır. “Allah, dilediğini saptırır, dilediğine hidayet verir.” (13 Ra’d/27. 35 Fatır/8), ‘Allah dilediğine hidayet verir’ (2 Bekara/212, 6 En’am/88) gibi âyetler hidayeti veya dalâleti yaratanın ve bu yetkiye sahip olanın Allah (cc) olduğunu haber vermektedirler.



  4. Reklam

  5. 4
    yumna Devamlı Üye
    yumna
    Devamlı Üye
    yumna - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    Profili:
    Üyelik: 22.Şubat.2007
    Üye No: 46
    Mesaj Sayısı: 57
    Tecrübe Puanı: 2
    Yaş: 33

    --->: Hidayet


    d-Hidayete Ulaşma Yolları:
    Hidayeti veya dâlâleti seçme hürriyeti insana verilmiştir. Onun elde ettiği ya da başına gelen kötülükler onun kendi kazancıdır. (4 Nisa/79) Allah (cc) hiç kimseyi ne zorla sapıklığa iter, ne de başkalarına haksızlık yaparak bazı kimselere hidayet verir.
    İnsanlar kendi iradelerini ve akıllarını kullanarak ya ilahí hidayet çağrısına uyarlar, ya da hevalarına veya şeytana uyarak sapıklık yooluna giderler.
    Allah (cc), hidayet yoluna adım atana hidayet yollarını kolaylıştırır, önündeki engelleri kaldırır. Zaten insana aklın verilmesi, peygamber ve kitap gönderilmesi, evrendeki sayısız âyetin insanın önüne serilmesi; hidayet yollarını kolaylaştırmaktır.
    Allah’ın hidayet davetine rağmen inat edip zulme düşenlere, Allah’ın âyetlerine karşı cebbar (zorba), kibirli ve isyancı olanlara; saadet ve kurtuluş yolu olan hidayet erişmez. Böyleleri kendi kendilerine yanlış yol gösterenlerdir.
    “Allah, zalimler topluluğunu hidayete erdirmez.” (6 En’am/54)
    “Kim iman ederse, Allah onun kalbini hidayete yöneltir. Allah her şeyi bilendir.” (64 Teğabûn/11)
    Artık bundan sonra “Kim hidayete ererse kendi nefsi için hidayete erer; kim de saparsa kendi aleyhine sapar…” (17 İsra/15)
    Allah (cc) insanı yaratıp kendi haline bırakmamıştır. Onu öncelikli olarak hidayete erebilecek bir yapıda (İslâm fıtratı) üzerinde yaratmıştır. Onu hidayete davet edici vahy ve elçiler göndermiştir. Hidayeti bulması için tefekkür ve akıl vermiştir. Gözlerinin önüne sayısız âyet sermiştir. Daha bir çok hidayete götürüncü sebepleri yaratıp insanın hizmetine sunmuştur. Bu bağışlar, Allah’ın insanlara bir inayetidir (tevfiki-özel yardımıdır)
    Kul, fıtratında olan hidayeti bulma kabiliyetini işletirse Allah (cc) bu yolu kendisine açar.
    Allah (cc), bütün cansız varlıklara görevlerini öğrettiği gibi, hayvanlara ne yapacaklarını, nasıl besleneceklerini, kendilerini nasıl koruyacaklarını ve benzeri özellikleri vermiştir. Allah (cc) her varlığa kendine ait biçimini verdikten sonra onlara neyi nasıl yapacakları konusunda yol göstermiştir (hidayet vermiştir) (20 Tâhâ/50. 16 Nahl/66-69)
    İnsanlar için her devirde ve her yerde en açık, en güzel hidayet rehberi Kur’an’dır. Allah (cc) O’nun bütün insanlara doğru yolu bulmaları, sapıklığa düşmemeleri ve nasıl kulluk yapacaklarını öğrenmeleri için gönderdi. Şüphesiz Kur’an insanları en doğru yola hidayet eder. (17 İsra/9. 2 Bekara/185. 3 Âli İmran/4) O, hakkı batıldan ayıran ilahí bir kılavuzdur, ilâhí bir ölçüdür. Kur’an’ın hidayetinden ancak manen kör olanlar yüz çevirir. (20 Tâhâ/124) Ama Allah’tan hakkıyla korkup sakınanlar (müttakiler) için O, hidayet kaynağıdır, yol göstericidir. (2 Bekara/2-5) Çünkü müttakiler hayatlarını yalnızca Allah için yaşarlar.
    Allah’ın insanlara peygamber göndermesi de bir hidayettir. (21 Enbiya/73) Onlar, vahyi insanlara ulaştırarak ve onu bizzat kendi hayatlarında uygulayarak, Allah’a nasıl kulluk edilmesi gerektiğini göstererek hidayete sebep olurlar.
    Kur’an’a göre bütün evren ve içindekiler Allah’ın âyetleridir. Bu âyetler; üzerinde iyice düşünenler için onlar birer hidayet sebebidir. Nitekim Kur’an, yerde ve göklerde olanlardan örnekler verip, insanları hidayete davet etmektedir. (3 Ali İmran/190-191. 45 Casiye/4-5. 16 Nahl/79, v.d.)
    Aklını kullananlar ve ibret gözü ile bakanlar için Allah’ın evi Kâbe bile bir hidayettir. (3 Ali İmran/96)
    Peygamberimiz vefatına kadar insanları hidayete davet etti ve hidayet kaynağı Kur’an’ı ve Kur’an’ı açıklaması olan Sünnet’ti insanlara bıraktı. O’nun vefatından sonra insanları İslâma davet faaliyeti elbette bu işi bilen mü’minler, özellikle de onların arasından yetişecek bilginler tarafından yapılacaktır. Müslümanların yapacakları davet çalışmaları, İslâm’ın güzelliklerinden mahrum kalıp dalâlete düşmüş kimselere belki hidayet ulaştırabilir. Şüphesiz ne mü’minler ne de onların bilginleri bizzat hidayet değil, belki hidayete sebep olanlardır, ya da hidayet yoluna kılavuzluk yapan ve davet edenlerdir. Bir kimsenin bizim elimizle hidayete gelmesi çok miktardaki dünya malından daha hayırlıdır. (Müslim, Fedailü’s Sahabe/34, Hadis no: 2406, 41872. Ebu Davud, Ilm/10, Hadis no: 3661, 3/322. Buharí, Ashabu’n Nebi/9, nak. K. Sitte, 11/502)
    Allah’ın doru yolu, yani O’nun dini olan İslâmí hidayete gelemeyenlerin önünde kibir, hevaya uymak, zanna (kesin olmayan bilgiye) tabi olmak, ataların izinden gitmek, sapıklıkta olan çoğunluğa uymak, dünya sevgisi, din hakkında acele karar vermek, İslâma karşı olan düzenler, sapık bilginler ve yöneticiler, makamlara bağlılık ve cahillik gibi engeller vardır.
    Mü’minler şöyle dua ederler: “Rabbimiz, bizi hidâyete eriştirdikten sonra kalplerimizi kaydırma ve katından bize bir rahmet bağışla. Şüphesiz, bağışı en çok olan Sensin, Sen.” (3 Âli İmran/8)


    (H.K.ECE)



  6. 5
    Muhammed الله اكبر
    Muhammed
    الله اكبر
    Muhammed - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    Profili:
    Üyelik: 16.Haziran.2010
    Üye No: 76755
    Mesaj Sayısı: 5,089
    Tecrübe Puanı: 51
    Yaş: 29
    Yer: Türkiye

    HİDÂYET Ne demektir Sözlük Anlamı

    Dünya ve âhiret mutluluğunu sağlayacak yolu gösterme anlamında bir terim.
    Hidâyet (hüdâ, hedy) “doğru yola gitmek, doğru yolu göstermek” mânasında masdar, “doğru yol, kılavuzluk” anlamında isim olarak kullanılır ve “amaca ulaştıracak yolu gösterme, bu yol için kılavuzluk etme” diye de tanımlanabilir (Kāmus Tercümesi, “hdy” md.; Ebü’l-Bekā, s. 952-953).



+ Yorum Gönder