Konusunu Oylayın.: Vaktinde kılınmayan kaza namazını ilk fırsatta kaza etmek farzdır

5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi
Vaktinde kılınmayan kaza namazını ilk fırsatta kaza etmek farzdır
  1. 25.Eylül.2009, 17:56
    1
    babireyyan
    Üye

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 25.Eylül.2009
    Üye No: 57369
    Mesaj Sayısı: 35
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 1
    Yaş: 26

    Vaktinde kılınmayan kaza namazını ilk fırsatta kaza etmek farzdır






    Vaktinde kılınmayan kaza namazını ilk fırsatta kaza etmek farzdır Mumsema mum hocam size böyle ulaşmak zorunda kaldım benim sorumada cevap verir misiniz arkadaşım eyvahh tavsiye etti bu forumu

    ben anlamadım

    Kaza namazlarını mümkün mertebe geciktirmemek, her ne sûretle ve sebeple olursa olsun, vaktinde kılınmayan bir namazı ilk fırsatta kaza etmek farzdır. Kaza namazı borcunun çok olması, yeni kazaları da meçhulde bırakmayı gerektirmez.

    Kaza namazı kılmanın hiçbir şekilde belirli bir vakti, saati ve şekli yoktur. Üç kerahet vaktinin dışında her vakitte, her şartta, her durumda, her vaktin kaza namazı kılınabilir. Hatta Şafiîlere göre kerahet vakitlerinde de kaza namazı kılınabilir. Yani kişi müsait olunca her vakit, her türlü kaza namazı kılmak için en eşref ve en mümtaz vakittir. Vakit namazından önce dilediği vaktin kazası kılınabileceği gibi; vakit namazı kılındıktan sonra da dilediği vaktin kazası kılınabilir. Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir



    Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir diyor nasıl kısaca anlatır mısınız


  2. 25.Eylül.2009, 17:56
    1
    babireyyan - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üye



    mum hocam size böyle ulaşmak zorunda kaldım benim sorumada cevap verir misiniz arkadaşım eyvahh tavsiye etti bu forumu

    ben anlamadım

    Kaza namazlarını mümkün mertebe geciktirmemek, her ne sûretle ve sebeple olursa olsun, vaktinde kılınmayan bir namazı ilk fırsatta kaza etmek farzdır. Kaza namazı borcunun çok olması, yeni kazaları da meçhulde bırakmayı gerektirmez.

    Kaza namazı kılmanın hiçbir şekilde belirli bir vakti, saati ve şekli yoktur. Üç kerahet vaktinin dışında her vakitte, her şartta, her durumda, her vaktin kaza namazı kılınabilir. Hatta Şafiîlere göre kerahet vakitlerinde de kaza namazı kılınabilir. Yani kişi müsait olunca her vakit, her türlü kaza namazı kılmak için en eşref ve en mümtaz vakittir. Vakit namazından önce dilediği vaktin kazası kılınabileceği gibi; vakit namazı kılındıktan sonra da dilediği vaktin kazası kılınabilir. Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir



    Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir diyor nasıl kısaca anlatır mısınız


    Benzer Konular

    - Vaktinde kılınmayan namaz daha sonra kaza edildiğinde, namazı kazaya bırakma günahı da affedilmiş

    - Şafii mesebinde kaza namazı varsa kaza namazını bitirmeden sünet namazını kılabiliniyormu

    - Kaza namazı var mı? Bazıları kılınmayan namazların kaza edilmeyeceğini ifade etmektedirler; doğru mu

    - Kaza namazı, bilerek kılınmayan farz ve vacip namazlar kaza edilir mi?

    - Bilerek kılınmayan farz ve vacip namazlar kaza edilir mi? Ben 10 sene namaz kılmadım bunların ka

  3. 25.Eylül.2009, 18:07
    2
    imamhatipli42
    Özel Üye

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 23.Ocak.2007
    Üye No: 7
    Mesaj Sayısı: 3,569
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 51

    --->: karşı cinse selam vermek haram mıdır?




    Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir.


  4. 25.Eylül.2009, 18:07
    2
    Özel Üye



    Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir.


  5. 25.Eylül.2009, 18:40
    3
    Hoca
    Moderatör

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 06.Şubat.2007
    Üye No: 11
    Mesaj Sayısı: 29,656
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 336
    Bulunduğu yer: çalışma odam:)

    --->: vaktinde kılınmayan kaza namazını ilk fırsatta kaza etmek farzdır

    Alıntı
    mum hocam size böyle ulaşmak zorunda kaldım benim sorumada cevap verir misiniz arkadaşım eyvahh tavsiye etti bu forumu

    ben anlamadım

    Kaza namazlarını mümkün mertebe geciktirmemek, her ne sûretle ve sebeple olursa olsun, vaktinde kılınmayan bir namazı ilk fırsatta kaza etmek farzdır. Kaza namazı borcunun çok olması, yeni kazaları da meçhulde bırakmayı gerektirmez.

    Kaza namazı kılmanın hiçbir şekilde belirli bir vakti, saati ve şekli yoktur. Üç kerahet vaktinin dışında her vakitte, her şartta, her durumda, her vaktin kaza namazı kılınabilir. Hatta Şafiîlere göre kerahet vakitlerinde de kaza namazı kılınabilir. Yani kişi müsait olunca her vakit, her türlü kaza namazı kılmak için en eşref ve en mümtaz vakittir. Vakit namazından önce dilediği vaktin kazası kılınabileceği gibi; vakit namazı kılındıktan sonra da dilediği vaktin kazası kılınabilir. Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir



    Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir diyor nasıl kısaca anlatır mısınız
    kardeş vereceğim linklerdeki konuları oku sonra müsaid zamanda yazışırız inşallah.

    Vakit Namazından Önce Kaza Namazı Kılınır Mı? - Mumsema islam Arsivi

    Namaz borcu olanların, Sünnet yerine kaza Namazı kılmaları ...

    Kaza Namazı Olanlar - Mumsema islam Arsivi

    Kaza namazı konusundaki tereddütlerle ilgili bir açıklama ...

    İslamda Kaza Namazı var mı? - Mumsema islam Arsivi

    Kaza namazı takibi için bir program - Mumsema islam Arsivi

    şafii mezhebinde kaza namazı olan kişi vitir namazı kılabilirmi ...


    Sünnetler ve Kaza Namazları Hakkında Mezheplerin Görüşleri ...

    Kaza namazları nasıl kılınır? - Mumsema islam Arsivi

    Eda ile Kazanın Farkları ve Kaza Namazları - Mumsema islam Arsivi

    Kazaya kalmış namazlar sünnet namazlarına niyet edilerek kılınsa ...

    Namazı Kazaya Bırakmak - Mumsema islam Arsivi


    Nafile namazlar ile kaza namazına niyeti birleştirmek caiz mi ...


  6. 25.Eylül.2009, 18:40
    3
    Moderatör
    Alıntı
    mum hocam size böyle ulaşmak zorunda kaldım benim sorumada cevap verir misiniz arkadaşım eyvahh tavsiye etti bu forumu

    ben anlamadım

    Kaza namazlarını mümkün mertebe geciktirmemek, her ne sûretle ve sebeple olursa olsun, vaktinde kılınmayan bir namazı ilk fırsatta kaza etmek farzdır. Kaza namazı borcunun çok olması, yeni kazaları da meçhulde bırakmayı gerektirmez.

    Kaza namazı kılmanın hiçbir şekilde belirli bir vakti, saati ve şekli yoktur. Üç kerahet vaktinin dışında her vakitte, her şartta, her durumda, her vaktin kaza namazı kılınabilir. Hatta Şafiîlere göre kerahet vakitlerinde de kaza namazı kılınabilir. Yani kişi müsait olunca her vakit, her türlü kaza namazı kılmak için en eşref ve en mümtaz vakittir. Vakit namazından önce dilediği vaktin kazası kılınabileceği gibi; vakit namazı kılındıktan sonra da dilediği vaktin kazası kılınabilir. Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir



    Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir diyor nasıl kısaca anlatır mısınız
    kardeş vereceğim linklerdeki konuları oku sonra müsaid zamanda yazışırız inşallah.

    Vakit Namazından Önce Kaza Namazı Kılınır Mı? - Mumsema islam Arsivi

    Namaz borcu olanların, Sünnet yerine kaza Namazı kılmaları ...

    Kaza Namazı Olanlar - Mumsema islam Arsivi

    Kaza namazı konusundaki tereddütlerle ilgili bir açıklama ...

    İslamda Kaza Namazı var mı? - Mumsema islam Arsivi

    Kaza namazı takibi için bir program - Mumsema islam Arsivi

    şafii mezhebinde kaza namazı olan kişi vitir namazı kılabilirmi ...


    Sünnetler ve Kaza Namazları Hakkında Mezheplerin Görüşleri ...

    Kaza namazları nasıl kılınır? - Mumsema islam Arsivi

    Eda ile Kazanın Farkları ve Kaza Namazları - Mumsema islam Arsivi

    Kazaya kalmış namazlar sünnet namazlarına niyet edilerek kılınsa ...

    Namazı Kazaya Bırakmak - Mumsema islam Arsivi


    Nafile namazlar ile kaza namazına niyeti birleştirmek caiz mi ...


  7. 25.Eylül.2009, 23:27
    4
    babireyyan
    Üye

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 25.Eylül.2009
    Üye No: 57369
    Mesaj Sayısı: 35
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 1
    Yaş: 26

    --->: vaktinde kılınmayan kaza namazını ilk fırsatta kaza etmek farzdır

    Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir diyor nasıl kısaca anlatır mısınız

    mesela akşam namazının kazasında birkaç günlük namazın kazası bunu nasıl yapabilirim


  8. 25.Eylül.2009, 23:27
    4
    babireyyan - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üye
    Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir diyor nasıl kısaca anlatır mısınız

    mesela akşam namazının kazasında birkaç günlük namazın kazası bunu nasıl yapabilirim


  9. 25.Eylül.2009, 23:32
    5
    Hoca
    Moderatör

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 06.Şubat.2007
    Üye No: 11
    Mesaj Sayısı: 29,656
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 336
    Bulunduğu yer: çalışma odam:)

    --->: vaktinde kılınmayan kaza namazını ilk fırsatta kaza etmek farzdır

    Alıntı
    Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir diyor nasıl kısaca anlatır mısınız

    mesela akşam namazının kazasında birkaç günlük namazın kazası bunu nasıl yapabilirim


    örneğin: 10 sabah, 10 öğle, 10 ikindi, 10 akşam ve 10 yatsı namazı kılarsın. bir günde 10 günlük kaza namazı kılmış olursun.

    _______________________



  10. 25.Eylül.2009, 23:32
    5
    Moderatör
    Alıntı
    Bir defada bir günlük veya birkaç günlük namazın kazası da kılınabilir diyor nasıl kısaca anlatır mısınız

    mesela akşam namazının kazasında birkaç günlük namazın kazası bunu nasıl yapabilirim


    örneğin: 10 sabah, 10 öğle, 10 ikindi, 10 akşam ve 10 yatsı namazı kılarsın. bir günde 10 günlük kaza namazı kılmış olursun.

    _______________________



  11. 26.Eylül.2009, 11:07
    6
    babireyyan
    Üye

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 25.Eylül.2009
    Üye No: 57369
    Mesaj Sayısı: 35
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 1
    Yaş: 26

    --->: vaktinde kılınmayan kaza namazını ilk fırsatta kaza etmek farzdır

    örnek veriyorum (mesela) akşam namazını kıldım 5rekatı bitti daha sonra 3rekatlık farzının kazasını kıldım bitti bu farzının kazasını 10 kere kılabilir miyim ?


  12. 26.Eylül.2009, 11:07
    6
    babireyyan - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üye
    örnek veriyorum (mesela) akşam namazını kıldım 5rekatı bitti daha sonra 3rekatlık farzının kazasını kıldım bitti bu farzının kazasını 10 kere kılabilir miyim ?


  13. 26.Eylül.2009, 11:16
    7
    imamhatipli42
    Özel Üye

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 23.Ocak.2007
    Üye No: 7
    Mesaj Sayısı: 3,569
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 51

    --->: vaktinde kılınmayan kaza namazını ilk fırsatta kaza etmek farzdır

    10 tane kazaya kalmış akşam namzınının kazasını kılabilirsin (10 sayısı adece örnektir istediğin kadar kılabilirsin)


  14. 26.Eylül.2009, 11:16
    7
    Özel Üye
    10 tane kazaya kalmış akşam namzınının kazasını kılabilirsin (10 sayısı adece örnektir istediğin kadar kılabilirsin)


  15. 26.Eylül.2009, 12:32
    8
    babireyyan
    Üye

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 25.Eylül.2009
    Üye No: 57369
    Mesaj Sayısı: 35
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 1
    Yaş: 26

    --->: vaktinde kılınmayan kaza namazını ilk fırsatta kaza etmek farzdır

    ooo çok iyi ama ben 4yıll kılıcam bunu nasıl hesaplicam mesela bugün akşam namazının kazasını kılıcam 10kere kılıcam niyet ettim Allah rızası için geçmişte kılmadıgım akşam namazının 3rekatlık farzının kazasını kılmaya mı dicem bunu istediğim kadar yapabilirim demi 3rekat kazası bitince tekrar 3rekat kazaya niyet etcem demi


  16. 26.Eylül.2009, 12:32
    8
    babireyyan - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üye
    ooo çok iyi ama ben 4yıll kılıcam bunu nasıl hesaplicam mesela bugün akşam namazının kazasını kılıcam 10kere kılıcam niyet ettim Allah rızası için geçmişte kılmadıgım akşam namazının 3rekatlık farzının kazasını kılmaya mı dicem bunu istediğim kadar yapabilirim demi 3rekat kazası bitince tekrar 3rekat kazaya niyet etcem demi


  17. 26.Eylül.2009, 12:43
    9
    imamhatipli42
    Özel Üye

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 23.Ocak.2007
    Üye No: 7
    Mesaj Sayısı: 3,569
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 51

    --->: vaktinde kılınmayan kaza namazını ilk fırsatta kaza etmek farzdır

    Buyur kardeş linkteki bilgileri oku tatmin olmazsan veya aklına takılan bir soru olursa yine sor.



    http://www.mumsema.com/namazla-ilgil...ya-kalmis.html


  18. 26.Eylül.2009, 12:43
    9
    Özel Üye
    Buyur kardeş linkteki bilgileri oku tatmin olmazsan veya aklına takılan bir soru olursa yine sor.



    http://www.mumsema.com/namazla-ilgil...ya-kalmis.html


  19. 13.Aralık.2012, 14:06
    10
    Fetva Meclisi
    Moderatör

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 23.Ocak.2007
    Üye No: 6
    Mesaj Sayısı: 9,482
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 102

    Cevap: vaktinde kılınmayan kaza namazını ilk fırsatta kaza etmek farzdır

    Namaz, dinimizin ifasını emrettiği ibadetlerin en önemlisidir. Kelime-i şehadetten sonra, İslam binasının üzerine kurulduğu beş esastan birincisidir. Akıllı ve erginlik çağına ulaşan her Müslümana farzdır. Farziyeti Kitap, sünnet ve icma ile sabittir. Terk edilmesi ve -geciktirmeyi caiz kılan meşru bir mazeret yoksa- vaktinde eda edilmeyip kazaya bırakılması, en büyük günahlardandır. Îmâ ile de olsa namaz kılabilecek birisi için namazın terk edilmesine hiçbir mazeret yoktur. Kazaya bırakılabilmesi için dinin meşru saydığı mazeret ise, unutma ve uyku gibi şuur dışı haller ile, o anda (vakti içinde) eda edebilme imkanının bulunmayışından ibarettir. Şüphesiz mazeret sayılan uyku, namaza kalkma azmi ile gerekli tedbir alındığı halde uyanılamayan uykudur. Kur’an’da vaktinde kılınamayan namazların kaza edilmesi ile ilgili olarak açık bir ifade bulunmamakla birlikte, Hz. Peygamber bizzat kendisi vaktinde kılamadığı namazları kaza etmiş ve ashabına da bunu tavsiye etmiştir. Hendek savaşı sırasında harbin şiddetlenmesi nedeniyle ikindi namazını kılamamışlar; bunun üzerine “Bizi ikindi namazından alıkoydular. Allah onların evlerini ve kabirlerini ateşle doldursun.” demiş ve ikindi namazını akşam ile yatsı arasında kaza etmiştir (Müslim, Mesâcid ve Mevâdi’u’s-salât, 203, 205). Ayrıca Hayber fethinden dönerken, bir yerde konakladıklarında gece uyuya kalmışlar ve vaktinde kılamadıkları sabah namazını güneş doğduktan sonra kaza etmiş ve “Kim namazı unutursa veya uyuyup kalırsa hatırlayınca onu kılsın” (Buhârî, Mevâkîtu’s-Salât, 35; Müslim, Mesâcid, 309, 314; Nesâî, Mevâkît, 55; Ahmed b. Hanbel, 2/428, 4/441) buyurmuştur. Bir rivayette de Peygamberimiz uyuya kalıp kılamadıkları sabah namazından sonra yaptığı açıklamada şöyle buyurmuştur: “Dikkat edin! Sizin için, bende bir örnek vardır. Dikkat edin! Uyku sebebi ile namaz kaçırmakta bir taksir yoktur. Taksir ancak başka namazın vakti gelinceye kadar namazını kılmayan kimsede vardır. Kim namaz vakti uyuya kalırsa uyandığı zaman, o namazı kılsın! Ama ertesi gün, o namazı her zamanki vaktinde kılsın!” (Müslim, Mesâcid ve Mevadi’u’s-Salât, 311). Unutma ve uyuma gibi bir mazeret olmaksızın terk edilen namazların kazası ile ilgili herhangi bir hadis mevcut değildir. Fakat bu durum, mazeretsiz geçirilen namazların kazasının olmadığını göstermez. Çünkü Hz. Peygamber (s.a.s.)’in veya bir sahabînin bilerek farz namazları terk etmesi düşünülemez. Hz. Peygamber (s.a.s.)’in bir mazeret sebebiyle vaktinde kılamadığı namazları kaza etmesi ve bu yönde tavsiyede bulunması mazeretsiz olarak terk edilen namazların öncelikli olarak kaza edilmesi gerektiğinin göstergesidir. Vaktinde kılınmayan namazın borçtur ve borç da ancak ödenmekle zimmetten düşer (Şevkânî, Neylü’l-evtâr, 2/243, 244). Nitekim Hz. Peygamber “Allah’a olan borç, ödenmeye en lâyık olandır.” (Buhârî, Sıyâm, 42; Müslim, Sıyâm, 154, 155) buyurmuştur. Ancak mazeretsiz olarak vaktinde kılınmayan namazların kaza edilmesiyle yetinilmeyip, ayrıca tövbe edilmesi gerekir.


  20. 13.Aralık.2012, 14:06
    10
    Moderatör
    Namaz, dinimizin ifasını emrettiği ibadetlerin en önemlisidir. Kelime-i şehadetten sonra, İslam binasının üzerine kurulduğu beş esastan birincisidir. Akıllı ve erginlik çağına ulaşan her Müslümana farzdır. Farziyeti Kitap, sünnet ve icma ile sabittir. Terk edilmesi ve -geciktirmeyi caiz kılan meşru bir mazeret yoksa- vaktinde eda edilmeyip kazaya bırakılması, en büyük günahlardandır. Îmâ ile de olsa namaz kılabilecek birisi için namazın terk edilmesine hiçbir mazeret yoktur. Kazaya bırakılabilmesi için dinin meşru saydığı mazeret ise, unutma ve uyku gibi şuur dışı haller ile, o anda (vakti içinde) eda edebilme imkanının bulunmayışından ibarettir. Şüphesiz mazeret sayılan uyku, namaza kalkma azmi ile gerekli tedbir alındığı halde uyanılamayan uykudur. Kur’an’da vaktinde kılınamayan namazların kaza edilmesi ile ilgili olarak açık bir ifade bulunmamakla birlikte, Hz. Peygamber bizzat kendisi vaktinde kılamadığı namazları kaza etmiş ve ashabına da bunu tavsiye etmiştir. Hendek savaşı sırasında harbin şiddetlenmesi nedeniyle ikindi namazını kılamamışlar; bunun üzerine “Bizi ikindi namazından alıkoydular. Allah onların evlerini ve kabirlerini ateşle doldursun.” demiş ve ikindi namazını akşam ile yatsı arasında kaza etmiştir (Müslim, Mesâcid ve Mevâdi’u’s-salât, 203, 205). Ayrıca Hayber fethinden dönerken, bir yerde konakladıklarında gece uyuya kalmışlar ve vaktinde kılamadıkları sabah namazını güneş doğduktan sonra kaza etmiş ve “Kim namazı unutursa veya uyuyup kalırsa hatırlayınca onu kılsın” (Buhârî, Mevâkîtu’s-Salât, 35; Müslim, Mesâcid, 309, 314; Nesâî, Mevâkît, 55; Ahmed b. Hanbel, 2/428, 4/441) buyurmuştur. Bir rivayette de Peygamberimiz uyuya kalıp kılamadıkları sabah namazından sonra yaptığı açıklamada şöyle buyurmuştur: “Dikkat edin! Sizin için, bende bir örnek vardır. Dikkat edin! Uyku sebebi ile namaz kaçırmakta bir taksir yoktur. Taksir ancak başka namazın vakti gelinceye kadar namazını kılmayan kimsede vardır. Kim namaz vakti uyuya kalırsa uyandığı zaman, o namazı kılsın! Ama ertesi gün, o namazı her zamanki vaktinde kılsın!” (Müslim, Mesâcid ve Mevadi’u’s-Salât, 311). Unutma ve uyuma gibi bir mazeret olmaksızın terk edilen namazların kazası ile ilgili herhangi bir hadis mevcut değildir. Fakat bu durum, mazeretsiz geçirilen namazların kazasının olmadığını göstermez. Çünkü Hz. Peygamber (s.a.s.)’in veya bir sahabînin bilerek farz namazları terk etmesi düşünülemez. Hz. Peygamber (s.a.s.)’in bir mazeret sebebiyle vaktinde kılamadığı namazları kaza etmesi ve bu yönde tavsiyede bulunması mazeretsiz olarak terk edilen namazların öncelikli olarak kaza edilmesi gerektiğinin göstergesidir. Vaktinde kılınmayan namazın borçtur ve borç da ancak ödenmekle zimmetten düşer (Şevkânî, Neylü’l-evtâr, 2/243, 244). Nitekim Hz. Peygamber “Allah’a olan borç, ödenmeye en lâyık olandır.” (Buhârî, Sıyâm, 42; Müslim, Sıyâm, 154, 155) buyurmuştur. Ancak mazeretsiz olarak vaktinde kılınmayan namazların kaza edilmesiyle yetinilmeyip, ayrıca tövbe edilmesi gerekir.





+ Yorum Gönder