Konusunu Oylayın.: Klasik Arap Edebiyatında Hutbe konusu lazım (yardım)

5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi
Klasik Arap Edebiyatında Hutbe konusu lazım (yardım)
  1. 19.Haziran.2007, 11:17
    1
    qafqaz
    Üye

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 19.Haziran.2007
    Üye No: 1121
    Mesaj Sayısı: 1
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 2
    Yaş: 41

    Klasik Arap Edebiyatında Hutbe konusu lazım (yardım)






    Klasik Arap Edebiyatında Hutbe konusu lazım (yardım) Mumsema ben Azerbaycandan bir musluman .bir isteyim var Turkiyelin can kardeslerimden! benim su anda doktora calismam var.mevzumun ismi Klasik Arap Edebiyatinda Hutbe.Lutfen sayin arkadaslarim bu konuda bana yardimci olurmusunuz!yani bildiyiniz kitap ismi ve ya internet sitesi ki orda bu konuda melumatlar elde ede bilirim.yani simdiden Allahu Subhanehu ve Teala sizlerden razi olsun diyorum size iki cihan seadetini yasatsin Rabbim diyorum.


  2. 19.Haziran.2007, 11:17
    1
    qafqaz - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üye



    ben Azerbaycandan bir musluman .bir isteyim var Turkiyelin can kardeslerimden! benim su anda doktora calismam var.mevzumun ismi Klasik Arap Edebiyatinda Hutbe.Lutfen sayin arkadaslarim bu konuda bana yardimci olurmusunuz!yani bildiyiniz kitap ismi ve ya internet sitesi ki orda bu konuda melumatlar elde ede bilirim.yani simdiden Allahu Subhanehu ve Teala sizlerden razi olsun diyorum size iki cihan seadetini yasatsin Rabbim diyorum.


    Benzer Konular

    - Cuma namazı hutbe konusu

    - Kurban bayramı hutbe konusu

    - Bayanlarda Mahremiyet Konusu Yardım Lütfen

    - Okulumda yapacağım sunu için bir slayt konusu lazım. Yardım edebilirmisiniz...?

    - Peygamberler ön asya mısır ve arap yarımadasına gelmiştir. nedeni? bu konu lazım

  3. 19.Haziran.2007, 11:27
    2
    mumsema
    Administrator

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 19.Ocak.2007
    Üye No: 1
    Mesaj Sayısı: 10,075
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 10
    Bulunduğu yer: Türkiye

    --->: Arkadaslar bir dakika bakarmisiniz




    qafqaz Nickli Üyeden Alıntı
    ben Azerbaycandan bir musluman .bir isteyim var Turkiyelin can kardeslerimden! benim su anda doktora calismam var.mevzumun ismi Klasik Arap Edebiyatinda Hutbe.Lutfen sayin arkadaslarim bu konuda bana yardimci olurmusunuz!yani bildiyiniz kitap ismi ve ya internet sitesi ki orda bu konuda melumatlar elde ede bilirim.yani simdiden Allahu Subhanehu ve Teala sizlerden razi olsun diyorum size iki cihan seadetini yasatsin Rabbim diyorum.
    can kardeşim qafqaz hoşgeldin
    bu başlığı takip et belki yardım edecek arkadaşlar olur



  4. 19.Haziran.2007, 11:27
    2
    Administrator



    qafqaz Nickli Üyeden Alıntı
    ben Azerbaycandan bir musluman .bir isteyim var Turkiyelin can kardeslerimden! benim su anda doktora calismam var.mevzumun ismi Klasik Arap Edebiyatinda Hutbe.Lutfen sayin arkadaslarim bu konuda bana yardimci olurmusunuz!yani bildiyiniz kitap ismi ve ya internet sitesi ki orda bu konuda melumatlar elde ede bilirim.yani simdiden Allahu Subhanehu ve Teala sizlerden razi olsun diyorum size iki cihan seadetini yasatsin Rabbim diyorum.
    can kardeşim qafqaz hoşgeldin
    bu başlığı takip et belki yardım edecek arkadaşlar olur



  5. 19.Haziran.2007, 11:34
    3
    mumsema
    Administrator

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 19.Ocak.2007
    Üye No: 1
    Mesaj Sayısı: 10,075
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 10
    Bulunduğu yer: Türkiye

    --->: Arkadaslar bir dakika bakarmisiniz

    Türkİye’de Arap DİLİ AlanInda YapIlan Yüksek Lİsans ve Doktora Tezlerİ

    (1956-2002)
    Bu çalışmada, ülkemizde Arap dili[1] alanında yapılmış ilk tezin bitiş yılı olan 1956 yılından 2002 yılının sonuna kadar tamamlanan yüksek lisans ve doktora tezlerinin, tespit edilebildiği kadarıyla, hazırlayan kişinin soyadını esas alarak derli-toplu bir listesi sunulacaktır[2]. Bundan amaç; ülkemizde Arap dili alanında yapılacak çalışmalarda önceki çalışmaların bir arada görülmesine ve bu çerçevede yeni bilimsel araştırmaların yapılmasına katkı sağlamaktır.
    Bu tezler ağırlıklı olarak yüksek din eğitimi veren kurumlarda yapılmıştır. Bunun yanında Edebiyat, Dil ve Tarih-Coğrafya, Fen-Edebiyat Fakülteleri ile Gazi Eğitim Fakültesinde bu türden çalışmaların yapıldığı bilinmektedir. Bu yüzden bu tezlerin çoğunluğunun yapıldığı yüksek din eğitimi kurumlarının ve diğer fakültelerin son asırdaki tarihçesi hakkında kısaca bilgi vereceğiz.
    Türkiye'deki din eğitimi Osmanlı eğitim sisteminden tevarüs etmiştir. Osmanlı Devletinde yüksek din eğitimi, medreselerin âli (yüksek) kısmında verilmekteydi. Medreselerde eğitim sis­teminin bozulmaya yüz tutması sebebiyle XVIII. yüzyıldan itibaren modern okullar kurulmaya başlanmıştır.
    Bugünkü anlamda, Türkiye'de yüksek din eğitiminin l Eylül 1900'de kurulan Darülfünûn’la başladığı kabul edilmektedir. Resmî adı Darülfünûn-i Şahane olan ve kesintisiz olarak 1933 yılındaki üniversite reformuna kadar hayatiyetini devam ettiren üniversitede Ulûm-i Riyâziyye ve Tabîiye ile Edebiyat şubelerinin yanında bir de Ulûm-i âliye-i diniyye şubesi adı altında, dört senelik bir İlâhiyât Fakültesi kurulmuştur[3]. O zaman bu şubede Tefsîr-i Şerif, Hadîs-i Şerif, Usûl-i Hadis, Fıkıh, Usûl-i Fıkıh, İlm-i Kelâm, Târîh-i Dîn-i İslâm dersleri okutulmaktaydı[4].
    1908 yılında Dârülfünûn-i Şâhâne'de yeni düzenlemeler yapıldı. Üniversitenin ismi İstanbul Darülfünûnu (İstanbul Üniversitesi), Ulûm-i âliye-i diniyye Şubesinin adı da Ulûm-i Şeriyye olarak değiştirildi. Bu şubenin programına şu dersler ilâve edildi: İlm-i Ahlâk-ı Şer'iyye, Arap Felsefesi, Hikmet-i Teşrî, Tarih-i Edyân, Edebiyât-ı Arabiyye, Felsefe, Felsefe Tarihi ve Tasavvuf.
    1914 senesinde medreselerde yeni bir düzenlemeye gidildi ve ders programı oldukça zenginleştirildi. Dârulfunûn’un Ulûm-i Dîniyye şubesi ka­patılarak talebeler, bilâhare Sahn adı verilen Dârulhilâfe Medresesinin âlî kıs­mına devredildiler.
    1916 senesinde yaygınlaşan medreseler kanunu ile taşra medreseleri İptidâ-i Hâriç, İptidâ-i Dâhil ve Sahn isimleriyle üç ayrı devreye ayrılmışlar ve bunla­rın üstünde Medresetu'l-Mutehassisîn yerine kaim olmak üzere eğitim süre­si üç yıl olan felsefe ve tasavvuf, tefsir ve hadis, fıkıh isimli üç şubeden müteşekkil Süleymaniye Medresesi unvanıyla bir medrese kurulmuştur.
    1914'te Dârulhilâfe medreselerinin kurulmasından 3 Mart 1924 Tevhîd-i Tedrîsât Kanununa kadar yüksek din eğitimi, adı geçen medresede ve Süleymaniye'deki Mütehassısîn Medresesinde verilmiştir.[5] Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu ile bütün medreseler gibi bu medreseler de kapatılmış ve kanunun dördüncü maddesine göre Dârülfünun bünyesinde İlâhiyât Fakültesi ismiyle üç yıl öğretim süresi olan bir yüksek din öğretimi kurumu açılmıştır[6].
    Bu İlâhiyât Fakültesi 1924'den 1933 yılına kadar tam sekiz yıl başarılı bir eğitim vermiştir. Burada İzmirli İsmail Hakkı, Mehmet Ali Ayni, İsmail Hakkı Baltacıoğlu, M. Şekip Tunç, M. Şerafettin Yaltkaya, Hilmi Ömer Budda, Arapkirli Hüseyin Avni, M. Şemseddin Günaltay gibi hocalar ders vermişlerdir. Fakültede okutulan dersler şunlardır: Tefsir ve Tefsir Tari­hi, Hadis ve Hadis Tarihi, Fıkıh ve Fıkıh Tarihi, İslâm Bedîiyyâtı, İslâm Dini Tarihi, Tasavvuf Tarihi, Türk Târîh-i Dinisi, Ahlâk, İctimaiyat, Hali­hazırda İslâm Mezhepleri, Akvâm-ı İslâmiye Etnografyası, Arapça, Farsça, Dinler Tarihi, Kelâm Tarihi, Din Felsefesi, Ruhiyât, İslâm Felsefesi, Felsefe Tarihi ve Mantık[7].
    31 Mayıs 1933 tarihinde Darülfü­nûn, İstanbul Üniversitesine dönüşünce İlâhiyât Fakültesi kadro dışında bırakılarak kapatılmış, 1949 yılına kadar ülkemizde yüksek din öğretimi imkânı olmamıştır[8].
    4 Haziran 1949 tarihinde kabul edilen 5424 sayılı kadro kanunuyla ku­rulan Ankara Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi, 21 Kasım 1949 tarihinde öğreti­me başlamıştır. Fakültede İslâm tarihi, din psikolojisi, din sosyolojisi, felsefe, mantık, tefsir, hadis, İslâm mezhepleri tarihi, kelâm, İslâm felsefesi, dinler tarihi, İslâm hukuku gibi derslerin yanında Arapça, Farsça ve yabancı dil derslerine de yer verilmiştir.
    Fakültenin kurulduğu yıllarda, meslek dersleri için akademik çalışmalar yapmış öğretim üyesi bulunamıyordu. Hocaların büyük kısmı doğrudan doğruya İslâmî ilimler alanında yetişmiş elemanlar değildi. Gözde hoca­lar, eski imparatorluk yadigarı ülkelerde yetişmiş kişilerdi. İlâhiyât fakültesinin yerli öğretim kadrosu ile tam faaliyete geçebilmesi ancak yirmi yılda mümkün olabilmiştir.
    Ankara Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi, birçok program değiştirdikten ve geliştirdikten sonra, Türk yüksek öğretimindeki vazgeçilmez yerini almıştır. Kendi ihtiyacı olan akademik elemanları yetiştirmenin yanında bir çok fakülteye de akademik elemanlar göndermiştir[9].
    Türkiye'de yüksek din eğitimi kurumları demokratikleşme ortamında ve ihtiyaçlar çerçevesinde çoğalmıştır. İlâhiyât Fakültesinden farklı olarak "Yüksek İslâm Enstitüsü" ve "İslâmî İlimler Fakültesi" adıyla iki yeni yük­sek din eğitimi kurumu faaliyete geçmiştir[10].
    1958 yılında mezun vermeye başlayan İmam-Hatip Lisesi öğrencilerinin gidebileceği bir yüksek öğretim kurumu bulunmuyordu. 1949’da açılan İlâhiyât fakültesi sadece genel lise mezunlarını alıyor, meslek lisesi mezunlarını almıyordu. Bu yüzden din öğretimi yanında, din eğitimine ve uygulamasına da ağırlık verecek, özellikle müftülük, vaizlik gibi görevlerin yanında, İmam-Hatip okullarındaki meslek derslerini de ehli­yetle okutabilecek niteliklerle yetiştirilmiş elemanlara olan ihtiyaçlar dikkate alınarak yalnız İmam-Hatip Okulu mezunlarının girebileceği bir yüksek öğ­retim kurumuna ihtiyaç duyuldu[11].
    Yüksek İslâm Enstitüsü adıyla, İlâhiyât Fakültesinden ayrı bir yüksek din eğitimi ve öğretimi kurumu açılması gerektiği fikrini, üniversite mensupları arasından ilk olarak ileri süren ve gerekçelerini açıklayan Ali Fuat Başgil olmuştur[12]. Onun hazırladığı rapor da göz önüne alınarak Yüksek İs­lâm Enstitüsü adıyla bir yüksek din eğitimi kurumu açılmasına karar verilmiş ve 19 Kasım 1959 tarihinde İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü öğreti­me başlamıştır[13]. Bunu, 24 Kasım 1962’de açılan Konya Yüksek İslâm Enstitüsü takip etmiştir.
    Konya Yüksek İslâm Enstitüsünü sırasıyla, Kayseri (16 Aralık 1965), İzmir (25 Ağustos 1966), Erzurum (30 Temmuz 1969), Bursa (28 Kasım 1975), Samsun (1976) ve Yozgat (1979)'da açılan Yüksek İslam Enstitüleri takip etmiş, böylece enstitülerin sayıları sekize yükselmiştir[14].
    Erzurum'da Atatürk Üniversitesi Senatosu 12 Şubat 1971 tarihinde "İslâmî İlimler Fakültesi" adıyla yeni bir fakülte açılması kararı almıştır. Bu karara dayanarak 1971-1972 öğretim yılında İslâmî İlimler Fakültesi adıyla, orta öğretime dayalı ve beş yıl öğretim süresi olan bir fakülte açılmıştır. Erzurum'da 1969 yılında açılan bir Yüksek İslam Enstitüsü vardı. Bu Fakültenin açılışı ile aynı şehirde biri bakanlığa diğeri üniversiteye bağlı iki yüksek din öğretimi kurumu hizmete girmiştir. Bu ise ülkemizde ilk defa görülen bir uygulamadır. Bu Fakültede Lisans öğretimi dışında Yüksek İslâm Enstitüsü mezunlarına doktora yapma imkânı da tanınmıştır[15].
    12 Eylül 1980'den sonra eğitim sistemindeki yeniden yapılanma çerçevesin­de yüksek din eğitimi de önemli bir sorun olarak ele alınmıştır. Konuyla ilgili komisyon çalışmalarında, ilmî toplantılarda ve basında çeşitli görüşler ileri sürülmüştür. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlatılan ve 6 Şubat 1981'de Millî Güvenlik Konseyi'nin onayına sunulan Din Eğitimi Çalışma Grubu Raporundabu konuya yer verilmiştir. Böylece Yüksek İslam Enstitülerinin, ilahiyat fakültelerine dönüştürül­mesi ortak görüş hâline gelmiştir. Bu alandaki ilk uygulama, Yozgat Yüksek İslâm Enstitüsünün kapatılarak, buradaki öğrencilerin ve öğretim kadrosunun diğer Yüksek İslâm Enstitülerine nakledilmesi olmuştur.
    20 Temmuz 1982 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan kanun hükmündeki kararname ile tüm yüksek öğretim kurumları yeniden bir teşkilatlanmaya tabi tutulmuştur[16]. Mevcut üniversite­lerin yanında yeni üniversite ve fakülteler kurulmuş, bütün yüksek öğretim kurumla­rı mücavir oldukları üniversitelere bağlanmıştır. Bu çerçevede Erzurum Yüksek İslâm Enstitüsü, aynı ilde bulunan İslâmî İlimler Fakültesi ile birleştirilerek İlâhiyât Fakültesi adıyla Atatürk Üniversitesine, diğer Yüksek İslâm Enstitüle­ri ise İlâhîyât Fakültesi olarak bulundukları bölgelerdeki üniversitelere bağ­lanmıştır. Böylece Türkiye'de yedi İlâhîyât Fakültesi oluşturulmuş, Ankara Üniversitesi İlâhîyât Fakültesi ile birlikte bu fakültelerin sayısı sekiz olmuştur. 1987'den itibaren farklı yıllarda açılan on beş İlâhîyât Fakültesi ile bu fakül­telerin toplam sayısı yirmi üçe ulaşmıştır[17].
    İlâhiyât fakültelerinden başka, ön lisans düzeyinde eğitim veren iki yıllık İlâhîyât Meslek Yüksek Okullarınada burada kısaca değinmek gerekir. Diyanet İşleri Başkanlığının ihtiyaç bildirmesi ve ilgili kurumların olumlu mütalaaları üzerine Yüksek öğretim Yürütme Kurulunun 29 Aralık 1988 tarihli toplantısında açılması kararlaştırılan bu okulların amacı “Ülkede daha nitelikli din görevlileri istihdam etmek, hâlen görev yapmakta olan din görevlilerinin bilgi düzeyini yükseltmek” olarak tespit edilmiştir.
    İlk olarak 1989-1990 öğretim yılından itibaren açılmaya başlayan İlâhiyât Meslek Yüksek okulları, İstanbul (M&#220, İzmir (DE&#220, Bursa (U&#220, Erzincan (A&#220, Trabzon (KT&#220 ve Van'da (YY&#220 eğitim öğretime devam etmiş Yükseköğretim Kurulu Yürütme Kurulu, 11 Mayıs 1999 tarihli toplantısında, İlâhiyât fakülteleri bünyesinde yapılan yeni düzenlemeler ile Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi bünyesinde İlâhiyât Ön Lisans Programının açılmasını da dikkate alarak, 1999-2000 öğretim yılından itibaren İlâhiyât Meslek Yüksek okullarına öğrenci alınmamasına, mevcut öğrencilerin mezun oluncaya kadar öğretime devam etmesine karar vermiştir[18].
    Buraya kadar Türkiye’deki yüksek din eğitimi kurumlarının son asırdaki tarihi seyrini kısaca sunmaya çalıştık. Yukarıda da belirttiğimiz gibi Arap dili sahasında yapılan tezler sadece yüksek din eğitimi veren kurumlara münhasır değildir. Bunların yanında Edebiyat, Dil ve Tarih-Coğrafya, Fen-Edebiyat fakülteleri ile Gazi Eğitim fakültesinde bu alanla ilgili bir çok akademik çalışma yapılmıştır. Bu fakülteler bünyesinde faaliyet yürüten Arap dili ve edebiyatı ile Arap dili eğitimi anabilim dallarına kısa bir göz atalım:
    a- Daha önce de değindiğimiz üzere 1900 yılında Darülfünûn-i Şahâne açıldığında Ulûm-i Âliye-i Dîniye, Ulûm-i Riyâziye ve Tabiiye ve Edebiyat şubeleri mevcuttu. Eğitim süresi üç yıl olan Edebiyat Şubesinde şu dersler okutuluyordu: Edebiyât-ı Osmâniye, Edebiyât-ı Arabiye, Edebiyât-ı Fârisiye, Edebiyât-ı Fransaviye, Tarih-i Osmânî, Tarih-i Düvel, Coğrafyayı Umumi ve Osmânî ve Umrânî, İlm-i Âsârı Atîka, Usûl-i Terbiye ve Tedrîs, Hikmet-i Nazariye[19].
    1933 yılında yapılan Üniversite reformu ile İstanbul Darülfünûn’u kapatılarak yerine İstanbul Üniversitesi kurulmuştur.[20] Tıp, Hukuk, Edebiyat ve Fen Fakültelerinden oluşan Üniversite, hem yapı hem çalışma şekli bakımından köklü bir şekilde yenilenmiştir. Emin yerine Rektör, Fakülte Reisi yerine Dekan, Profesörlere Ordinaryüs, Öğretmenlere Profesör, Muavinlere de Doçent denilmiştir[21].
    Edebiyat Fakültesi; Dil ve Edebiyat, Felsefe, Tarih ve Coğrafya bölümlerinden teşekkül etmekteydi. Dil ve Edebiyat bölümünde okutulan dersler şunlardı: Türk Dili ve Edebiyatı Tarihi, Metinler Şerhi, Türk Dili Tarihi, Arap ve Fars Edebiyatı, Roman Dilleri ve Edebiyatı Tarihi, Lengüistik, Eti ve Sümer Filolojisi[22].
    b- İstanbul’da reform çalışmaları yapılırken, Ankara’da 1925’te Hukuk Mektebi, 1930’da Ziraat Enstitüsü, 1935’te de Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi kurulmuştur. Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinin adını Atatürk vermiş, böylece onun bir Edebiyat Fakültesi değil hem daha geniş hem de hedefleri daha belirli bir kurum olmasını istemiştir[23].
    Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk ve Türkiye tarihinin incelenmesine kaynaklık edecek olan Sümerce ve Hititçeden Latince ve Yunancaya kadar, antik doğu ve batı dillerinin yanında modern diller ile Coğrafya, Felsefe, Psikoloji, Sosyoloji, Antropoloji gibi çeşitli sosyal bilimlerin farklı alanlarında eğitim veren bir bilim kurumu olmuştur. Bugün Fakültede hem temel kaynaklara inen, hem de çağdaş dünyaya ayak uydurmayı hedefleyen 18 bölüm ve 79 anabilim dalı faaliyet göstermektedir[24].
    Fakültenin kuruluşu sırasında Arapça, dil ve edebiyatıyla "Canlı Diller" arasında bağımsız bir birim olarak yer almıştır. Anabilim Dalındaki 4 yıllık lisans öğretimi süresince Arap Dili ve Edebiyatıyla ilgili şiir ve nesir örnekleri incelenmektedir. Öğrenciye Arapça kompozisyon yazma denemeleri yaptırılmakta ve konuşma alışkanlığı kazandırılmaya çalışılmaktadır. Çeşitli konularda modern Arapça metinler çevrilmekte, öğrenciye Arapça terimler ve deyimler tanıtılmaktadır. Mezun olan öğrenciler, kütüphanelerde, arşivlerde, müzelerde, Arap dili ile ilgili olarak çeşitli bakanlıklarda görev alabildikleri gibi, üniversitelerde bilimsel çalışmaya da yönelebilmektedirler[25].
    c- Atatürk Üniversitesi önceleri Doğu Üniversitesi adıyla anılmış 6 Haziran 1957 tarihinde Atatürk Üniversitesine dönüştürülmüştür. Üniversite, 1958 yılında Fen-Edebiyat Fakültesi ve Ziraat Fakültesi olmak üzere iki fakülteyle öğretime başlamıştır. Fen-Edebiyat Fakültesinin Fen gurubu FKB (Fizik Kimya Biyoloji) olarak öğretime devam ederken; Edebiyat grubunda, Türk Dili ve Edebiyatı, İktisat ve İşletmecilik Bölümleri lisans düzeyinde öğretime devam etmişlerdir. 1957-1958 öğretim yılında Fen-Edebiyat Fakültesi; Edebiyat Fakültesi, Fen Fakültesi ve İşletme Fakültesi olmak üzere üç ayrı fakülte haline getirilmiştir. Daha sonra bu fakülteler 20 Temmuz 1982 Tarih ve 2547 sayılı "Yükseköğretim Kurumları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" ile tekrar Fen-Edebiyat Fakültesi adı altında birleştirilmişlerdir. Fen-Edebiyat Fakültesi ilk kez 1958 yılında Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne öğrenci alarak öğretime başlamıştır.
    1971 yılında Edebiyat Fakültesi bünyesinde Tarih, Arap-Fars Dili ve Edebiyatı, Coğrafya, Arkeoloji ve Sanat Tarihi bölümleri açılmıştır. Fen Fakültesi bünyesinde ise Biyoloji, Jeoloji, Fizik, Kimya ve Matematik bölümleri açılmıştır[26].
    d- Gazi Eğitim Fakültesi 1926 yılında “Orta Muallim Mektebi ve Terbiye Enstitüsü” adı ile öğretime başlamıştır. 1929 yılında adı “Gazi Orta Muallim Mektebi ve Terbiye Enstitüsü”, 1976 yılında “Gazi Eğitim Enstitüsü”, 1980 yılında “Gazi Yüksek Öğretmen Okulu” olarak değiştirilmiştir. 1982 yılında Yüksek Öğretim Kurumu ile birlikte Gazi Üniversitesi bünyesine alınarak adı “Gazi Eğitim Fakültesi” olarak değiştirilmiştir.
    1997-1998 Öğretim yılına kadar bütün bölümleri 4 yıllık öğrenim programları iken; 1998-99 öğretim yılından itibaren, YÖK’ün eğitim fakültelerinin yeniden yapılandırılması çalışmaları doğrultusunda; fakültenin ortaöğretime öğretmen yetiştirmeyi amaçlayan bazı bölümleri 5 yıllık; ilköğretime ve ortaöğretime yönelik bazı bölümleri ise 4 yıllık eğitim öğretim programları uygulayacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.
    Fakültede 9 bölüm içerisinde 26 farklı ana bilim dalı bulunmaktadır. Yabancı diller eğitimi bölümüne bağlı İngiliz dili eğitimi, Alman dili eğitimi, Fransız dili eğitimi ve Arap dili eğitimi ana bilim dalları mevcuttur. Bu bölüm, ilk ve ortaöğretim kurumlarının yabancı dil öğretmen ihtiyacına yönelik öğretim yapmaktadır[27]. Bu ana bilim dallarında öğrenim süresi hazırlık sınıfıyla birlikte beş yıldır. Arap dili eğitimi ana bilim dalı 1984-1985 öğretim yılında öğretime başlamıştır.
    e- Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi 1976-1977 öğretim yılında 6 Bölümle Fen Fakültesi, 4 Bölümle de Edebiyat Fakültesi adı altında ayrı fakülteler olarak eğitim öğretime başlamıştır.
    1982 yılında 2547 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bu iki fakülte Fen-Edebiyat Fakültesi adıyla birleştirilmiştir.
    Bu Fakülteye bağlı Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü 3 Anabilim Dalından (Arap Dili ve Edebiyatı, Fars Dili ve Edebiyatı, Urdu Dili ve Edebiyatı) oluşmaktadır. Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalında eğitim-öğretime 1986-1987 öğretim yılında başlanıldı. Yine 1992 yılından itibaren II. Öğretime öğrenci alınmaya başlanıldı. 1999-2000 öğretim yılında alınan bir kararla ikinci öğretime, 2001-2002 öğretim yılında alınan bir kararla da birinci öğretime öğrenci alınması durdurulmuştur[28].
    f- Dicle Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi bünyesinde Doğu Dilleri ve Edebiyatı bölümünde Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı 1996-1997 yılında eğitim-öğretime başlamış olup, hâlen öğretime devam etmektedir[29].
    g- Kırıkkale Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi bünyesinde Doğu Dilleri ve Edebiyatı bölümünde Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı 1993 yılında kurulmuş olup, bugüne kadar öğrenci alınmamıştır[30].
    Tezlerin yapıldığı yüksek öğretim kurumları hakkında kısaca bilgi verdikten sonra çalışmamız hakkında birkaç hususa değinmek istiyoruz.
    Tezler hakkındaki bilgiler, büyük ölçüde, Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezinin web sitesinden[31] faydalanılarak elde edilmeye çalışıldı. Bununla beraber belli bir tarihten sonra yapılan tezlere ati bilgiler girildiğinden tezlerin tamamını burada bulmak mümkün değildi. Bu yüzden bazı Fakültelerdeki meslektaşlarımızdan fakültelerindeki alanla ilgili akademik personelin tezlerinin listesini talep ettik. Ayrıca DEÜ İlahiyat Fakültesi hocalarından Prof. Dr. Muharrem Çelebi’ye gelen Yardımcı Doçentlik, Doçentlik ve Profesörlük dosyalarından da istifade ettik.
    Tezlerin listesini sunarken sırasıyla tezi hazırlayan, tez adı, tez danışmanı, tarihi, tezin hazırlandığı üniversite ve sayfa adedi gibi bilgileri sıraladık. Birkaç tezin sayfa sayısı dışında çoğunlukla bunda muvaffak olduk diyebiliriz. Çalışmada 198 yüksek lisans ve 122 doktora tezi olmak üzere toplam 320 tezin künye bilgilerini verdik. Ayrıca gözden kaçırdığımız ya da ulaşamadığımız bazı tezler de olabilir. Araştırmacı arkadaşlarımızın ve değerli hocalarımızın eksik kalan bilgileri tarafımıza ulaştıracaklarını ve hatalı bilgileri düzelttireceklerini ümit ediyoruz.
    I. YÜKSEK LİSANS TEZLERİ


    Abdallah Ghazi, Türkçe'nin Ürdün ve Suriye Lehçeleri Üzerindeki Etkisi, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1990, 195s.
    Abdulmaksud Bilal, İbnü`l-Fariz ve İsmail Ankaravî`nin Kaside-i Hamriyye Şerhi, Dnş: M. Ali Yekta Saraç, İstanbul Üniversitesi 2000, 117s.
    Acar Ömer, Arap Dilinde Çok Anlamlılık, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 2002, 200s.
    Acat Yaşar, Kuran-ı Kerimde Arap Grameriyle Bağdaşmayan Hususlar Hakkında bir Araştırma, Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 2001, 90s.
    Acun Sabiha, Birinci Abbasi Asrında Hitabet, Dnş: Recep Dikici, Süleyman Demirel Üniversitesi 1999, 109s.
    Açık Kerim, Kara Kuvvetleri Lisan Okulu'ndaki Arapça Öğretimi ve İletişimsel Metoda Göre Değerlendirilmesi, Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 1997, 223s.
    Akçay Cihaner, Rifâ‘a Râfi‘ et-Tahtâvî (Hayatı, Edebi Kişiliği ve Toplumsal Konulardaki Düşünceleri), Dnş: Yasin Ceylan, Gazi Üniversitesi 1992, 102s.
    Akçay İsmail, Arapça ve Türkçe Seslerin Telaffuzu ve Aralarındaki İlişkiler, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 1994, 92s.
    Akkoç Behlül, Abdulfettâh bin Mustafa el-Lâzikî ve Bugyetü`t-Tenbîh’i, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 1996, 50+47
    Akyüz Zafer, Kays bin el-Hâtim ve Edebi Kişiliği, Dnş: İbrahim Yılmaz, Atatürk Üniversitesi 2001, 59s.
    Alp Musa, Zemahşeri`nin Keşşaf`ında Mutezili Görüşlere Filolojik Yaklaşımlar, Dnş: Celal Kırca, Erciyes Üniversitesi 1998, 104s.
    Altun Ahmet, Arapça Öğretiminde Çağdaş Yöntemler, Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 1997, 92s.
    Aptourachman Alie, Vahiy Geleneğinde Emr Kökünün Semantik Açıdan İncelenmesi, Dnş: Salih Akdemir, Ankara Üniversitesi 2002, III+166s.
    Arı Saim, Ebu’l-Kâsım Abdurrahmân b. İshâk ez-Zeccâcî Hayatı, Şahsiyeti ve Eserlerinden Kitâbu’l-Lama’ât’ı, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, İstanbul Üniversitesi 1980.
    Arkun Kemal, Ahmed b. Fâris, Şahsiyeti, Eserleri ve Kitâb es-Sâhibî’nin İlk Babının Tenkidli Metni, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, İstanbul Üniversitesi 1981.
    Arslan Fikret, Osmanlı-Türk Alimlerinin Irak ve Cezire’deki Arap Edebiyatı ile İlgili Çalışmaları, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1987, 67s..
    Arslan Hatice, Çağdaş Arap Edebiyatında Osmanlı ve Türk İmajı, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 2000, 82s.
    Arslan İclal, Râfi`b. Muhammed b. İbrâhîm el-Huseynî el-Mûsevî el-Hasenî el-Kirmânî`nin İlmu`l-Beyân Adlı Risalesi`nin Edisyon Kritik Çalışması, Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 1997, 136s.
    Aslan İsa, Mustafa b. Muhammed'in "Şerhu Kasîdeti Bânet Su`âd" Adlı Eserinin Edisyon Kritiği, Dnş: Hikmet Akdemir, Harran Üniversitesi 1998, 97s.
    Atalık Yalçın, Klasik Arap Şiirinde İsti`tâf, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Kırıkkale Üniversitesi 1998, 125s.
    Aytaç Bedrettin, İbn Tufayl'in "Hayy İbn Yakzân" Adlı Romanının Öz, Biçim ve Üslup İncelemesi, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1989, 119s.
    Azak Hülya, İbnu’l-Mukaffâ’nın Kelîle ve Dimne’si ile La Fontaine'nin Fabllarının Karşılaştırılması, Dnş: Nasuhi Ünal Karaaslan, Atatürk Üniversitesi 1991, 105s.
    Aziz Serkevt, Marûf er-Rusafî'nin Şiirlerinde Türkiye ve Türkler, Dnş: A. Kazım Ürün, Selçuk Üniversitesi 2000, 174s.
    Bakırcı Selami, IV. Abbasi Asrında Dil Çalışmaları (Lügat-Nahiv-Sarf, 447-656/1055-1258), Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Atatürk Üniversitesi 1993, 104s.
    Bark Yücel, İbnu`l-Fârid Hayatı ve Edebi Kişiliği, Dnş: Nevzat H. Yanık, Atatürk Üniversitesi 1998, 74s.
    Bayam Abdülkadir, Arap Dilinde İştikak, Dnş: Hüseyin Elmalı, Dokuz Eylül Üniversitesi 2002, 125s.
    Baytar Y. Seracettin, Arap Dilinde Fiilimsiler, Dnş: İbrahim Yılmaz, Atatürk Üniversitesi 2001, 213s.
    Benli Mehmed Sami, Osmanlı Devleti'nin Kuruluşundan Fatih Devri Sonuna Kadar Geçen Dönemde Arapça Belagata Dair Eser Yazan Osmanlı-Türk Alimleri, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1991, 238s.
    Bildirici Yusuf Ziya, Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türkiye'de Arapça Öğretimi, Dnş: Bahaeddin Yediyıldız, Ankara Üniversitesi 1987, 148s.
    Bilge Metin, Yahya b. Nasûh b. İsmail ve Şerhu’l-‘Avâmili’l-Mie Adlı Eserinin Tahkik ve Tahlili, Dnş: Selahattin Yılmaz, Cumhuriyet Üniversitesi 1998, 24+119s.
    Bulut Ali, Hicri İlk Üç Asırda Kur`an Filolojisine Dair Eser Veren İlim Adamları ve Eserleri, Dnş: Osman Keskiner, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1999, 151s.
    Cangir Mücella, İmam Hatip Liselerinde Arapça Öğreniminde Karşılaşılan Sorunlar, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 2002, 76s.
    Casim Şirin Abdullah, Hicviye Şairi Olarak İbnu`r-Rûmi, Dnş: M. Faruk Toprak, Ankara Üniversitesi 1999, 99s.
    Ceviz Nurettin, Arap Şiirinde At Tasviri (Cahiliyye ve İslami Dönem), Dnş: Nevzat H. Yanık, Atatürk Üniversitesi 1998, 144s.
    Cinkılıç Recep, Ebû Bekr el-Harizmî ve Risâleleri, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 2000, 84s.
    Çağmar M. Edip, Arap Dilinde Harfler, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1995, 254s.
    Çelik Ahmet, Kur`an-ı Kerim ile Yeni Mana Kazanan Istılahların Cahiliye Dönemindeki Kullanılışları, Dnş: Nasuhi Ünal Karaaslan, Atatürk Üniversitesi 1991, 78s.
    Çelik Harun, Kur'an'da Kullanılan Edatlar, Dnş: Kenan Demirayak, Atatürk Üniversitesi 2001, XIII+165s.
    Çelikkol Suat, Sözlük Çalışmalarına Dilbilimsel Açıdan Yaklaşım ve Dr. Abdulvahid Kerem`in Mu`cemu`l-Mustalahâti`l-Kânûniyye Adlı Eseri ve Türkçe`ye Tercümesi, Dnş: Selahattin Yılmaz, Cumhuriyet Üniversitesi 1998, 317s.
    Çınar Mustafa, Arap Şiirinde Ravdiyyât ve es-Sanavberî, Dnş: Nevzat Hafız Yanık, Atatürk Üniversitesi 1997, 96s.
    Çiftçi Faruk, Maveraunnehir ve Horasan Bölgesinde Yetişen Dilci ve Edipler; Fergâna, Şâş, Fârab, Harizm, Cürcân, Nese, Merv 173/789-940/1436, Dnş: Nasuhi Ünal Karaaslan, Atatürk Üniversitesi 1996, 97s.
    Çilesiz Mevlüt, Taşköprüzâde Ahmed b. Mustafa’nın Miftâhu’s-Sa’âde ve Misbâhu’s-Siyâde Adlı Eserinin Me’ânî, Beyân ve Bedî İlimlerine Dair Kısımları, Dnş: Nihad Çetin, İstanbul Üniversitesi 1981, 41s.
    Çipiloğlu F. Betül, Vahiy Geleneğinde Kara’e Kökünün Semantik Açıdan İncelenmesi, Dnş: Salih Akdemir, Ankara Üniversitesi 2002, V+129s.
    Çöğenli M. Sadi, Hicrî VI. ve VII. (5001-700) Asırlarda Dil Çalışmaları ve Belli Başlı Nahivciler, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1981, 125s.
    Değer Nihal, Muhammed Medeni'nin Musellesât Risalesinin Tahkiki, Dnş: Halit Zevalsiz, Marmara Üniversitesi 2000, 196s.
    Deliçay Tahsin, Harf-i Cerler ve Kur`an-ı Kerim'de Geçen Fiillere Kazandırdığı Manalar, Dnş: Hüseyin Tunçbilek, Harran Üniversitesi 1995, 97s.
    Demir Ekrem, İbn-i Acurrûm ve Mukaddimesi, Dnş: Hulusi Kılıç, Uludağ Üniversitesi 1997, 67s.
    Demir İsmail, İbn Mu`tî ve Kitâbu`l-Fusûl Fi’n-Nahv Adlı Eseri, Dnş: Hüseyin Tural, Atatürk Üniversitesi 1996, 136s.
    Demirayak Kenan, Arap Dilinde Mebniler, Dnş: Nasuhi Ünal Karaaslan, Atatürk Üniversitesi 1989, 156s.
    Dever Süleyman, Ebû Mansûr es-Se’âlibî, Semeru’l-Kulûb fi’l-Muzâf ve’l-Mensûb’un 15. Bâbı, Dnş: Nihad Çetin, İstanbul Üniversitesi 1968, 37s.
    Divlekci Celalettin, Dilbilim ve Kur'ân İlimleri Açısından el-Fîruzâbâdî'nin Besâiri, Dnş: Mustafa Çetin, Süleyman Demirel Üniversitesi 2000, 171s.
    Doğan Candemir, Muhammed Abdülhalîm Abdullah’da Kısa Hikayecilik, Dnş: İbrahim Sarmış, Selçuk Üniversitesi 1991, 106s.
    Doğan Erhan, Süleymaniye Kütüphanesi, Laleli Bölümündeki Arap Edebiyatına Dair Yazmalar, Dnş: Tevfik Rüştü Topuzoğlu, İstanbul Üniversitesi 2000, 93s.
    Doğan Gülnur, Ebu Ali el-Fârisî ve el-Îzâh fi’n-Nahv, Dnş: Nihad Çetin, İstanbul Üniversitesi 1970, 52s.
    Doğan Yusuf, Hadislerde Kamu Hukuku Kavramlarının Semantik Tahlili, Dnş: Selahattin Polat, Erciyes Üniversitesi 1997, 222s.
    Doğru Erdinç, Mehcer Edebiyatı ve Arap Edebiyatına Etkisi, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 1998, 96s.
    Duman Musa, Yapıları ve Kullanılışları Bakımından Arapça ve Farsça Tamlamalar, Dnş: Mertol Tulum, İstanbul Üniversitesi 1987, 135s.
    Efe Mehmet, Ebu`l-Berekât İbnu`l-Enbârî ve "el-İnsâf fi Mesâili`l-Hilâf Beyne`n-Nahviyvîn el-Basriyyîn ve`l-Kûfiyyîn" Adlı Eseri, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 1997, 82s.
    Ege Ramazan, Telvinu`l-Hitâb İbn Kemâl, Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 1995, 101+73s.
    Ekşi İdris, Hacı Baba b. Hacı İbrahim b. Abdülkerim et-Tosyevi'nin Hayatı ve Hulâsatu`l-İ`râb Adlı Eseri, Dnş: Recep Dikici, Selçuk Üniversitesi 1998, 114s.
    Elmalı Hüseyin, Hicrî III. Asırdaki Edebî Çalışmalar ve Belli Başlı Edip ve Şairler, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1982, 120s.
    Er Rahmi, Bedî’u’z-Zamân el-Hemezânî ve Makâmeleri, Dnş: İnci Koçak Ankara Üniversitesi 1984, 161s.
    Erdinç Abdülhamit, Hâtim et-Tâî ve Şiir Divanı, Dnş: Tacettin Uzun, Selçuk Üniversitesi 2000, 121s.
    Erdoğan Ayhan, Fahreddin Razi'ye Göre Kur'an'da İcaz Sorunu, Dnş: Yasin Ceylan, Gazi Üniversitesi 1993, 57s.
    Erdoğan Hüsamettin, İmam Birgivi’nin el-Emsiletü’l-Fadliyye Şerhi (İnceleme ve Edisyon Kritik), Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 2002, 43+47s.
    Ergin M. Cevat, Arap Dilinde İstifham Edatları, Dnş: Nurettin Turgay, Dicle Üniversitesi 1998, 129s.
    Ergül Aysel, Cahiliye Döneminde Şiir ve Kadın Şairler, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1991, 132s.
    Ergüven Şahabettin, Celâluddin es-Suyûtî ve Galatu`l-‘Avâm'ı, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 1998, 117s.
    Esen Emine, Ebu`l-Atâhiyye Hayatı ve Zühd ile İlgili Şiirlerinin Tesbiti, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1995, 71s.
    Fişek Salih, İbn Cinnî Hayatı, Şahsiyeti, Eserleri ve el-Hasâis’in Metin Tercümesi, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1981, 125s.
    Göncü Cengiz, Arap Dilinde Fasih-Avam Dil Meselesi, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 2000, 91s.
    Gülbil Uğur, İstikâmet Kavramına Semantik Yaklaşım, Dnş: Galip Yavuz, Cumhuriyet Üniversitesi 2002, VII+121s.
    Güler İsmail, Kur'an'ın İrabı ve İbn Haleveyh'in Bu Sahaya Katkıları, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1991, 97s.
    Güler Mehmet, Arap Dilinde İstifham Edatları, Dnş: Osman Keskiner, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2000, X+115s.
    Gülle Sıtkı, Şemseddin Muhammed b. Hamza el-Fenârî'nin Hayatı ve Eserleri, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1990, 104s.
    Gültekin Alaaddin, Arap Dilinde Gayr-ı Munsarıflar, Dnş: Mustafa Kılıçlı, Atatürk Üniversitesi 1996, 99s.
    Günday Hüseyin, Hızır b. Muhammed'in "el-İfada li-Unbûbi'l-Belâga" İsimli Eserinin Edisyon Kritiği, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1995, 174s.
    Gündüz Metin, Emeviler Döneminde Gazel Şiiri, Dnş: Kenan Demirayak, Atatürk Üniversitesi 1998, 99s.
    Gündüzöz Soner, Ka`b b. Zuheyr Hayatı, Eserleri ve Edebi Kişiliği, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 1997, 112s.
    Güney Fikri, Ebû Ca`fer en-Nahhâs ve Me`âni`l-Kur`ân-ı, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 1994, 176s.
    Hassanov Sefer, İbn Hişam`ın Arap Gramerindeki Yeri, Dnş: Nasuhi Ünal Karaaslan, Uludağ Üniversitesi 2000, 150s.
    Hekimoğlu Muhammet, Şerhu İbn Akîl'deki Şahid Beyitlerin İncelenmesi, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Kırıkkale Üniversitesi 1998, 224s.
    Hocaoğlu İsmail, Tavfik al-Hakîm ve Avdatu’r-Rûh, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 1992, 96s.
    Hoşgör Fatıma Betül, el-Cahiz`in Hayatı, Eserleri ve el-Buhala Adlı Kitabındaki Tip Tahlilleri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1999, 170s.
    İbrahimoğlu Nizameddin, Arap Dilinde Cümleler ve Kuruluş Yolları, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 1999, 72s.
    İnce Nazife Nihal, Abdullâh bin Ebî İshâk el-Hadramî ve Nahiv İlmindeki Yeri, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 2001, 118s.
    İslamoğlu İbrahim, Eyyâmu'l-‘Arab'ın Edebi Yönü ve Arap Dil ve Edebiyatına Etki ve Katkısı, Dnş: Yusuf Sancak, Atatürk Üniversitesi 2002, XII +80s.
    İzgi Cevat, Taşköprüzâde’nin Miftâhu’s-Sa’âde’sinin Dil ve Edebiyatla İlgili Bölümlerinin Tenkidli Metin Tesisi, Dnş: Nihad Çetin, İstanbul Üniversitesi 1987, VI+79s.+150s. Arapça metin.
    Kahyaoğlu Yasin, İsa b. Ali el-Bolevi ve "Mufîdu`l-İ`râb" Adlı Eseri, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1995, 120s.
    Karabela Nevin, Ali b. Hamza el-Kisâî ve Nahiv İlmindeki Yeri, Dnş: Hüseyin Küçükkalay, Süleyman Demirel Üniversitesi 1996, 113s.
    Karaca Mahmut, İmam-Hatip Liselerinde Arapça Öğretimi ve Arapça Ders Kitaplarının Tahlili, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1992, 102s.
    Karadavut Ahmet, Arap Dilinde Hazif, Dnş: İbrahim Sarmış, Selçuk Üniversitesi 1991, 178s.
    Karakoç Mehmet, Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesinde Bulunan Arap Dili ve Edebiyatına Dair Yazma Nüshaların Tasnif ve Tavsifi, Dnş: Recep Dikici, Selçuk Üniversitesi 1998, 509s.
    Karataş Yusuf, Türkiye’de Arapça Öğretimi Açısından “el-Arabiyyetu li’l-Hayât” Ders Kitabının Değerlendirilmesi, Dnş: Emrullah İşler, Gazi Üniversitesi 2001, 109s.
    Kaya Mustafa, Dilbilim ve Anlama Etkisi Açısından Arap Dili`nin Başlıca Özellikleri, Dnş: Yusuf Sancak, Atatürk Üniversitesi 2000, 120s.
    Kayapınar Mustafa, “Hemze” ve “Hel” İstifham Edatlarının Kur`an-ı Kerim'de Nahiv ve Belagat Açısından Kullanımı, Dnş: Galip Yavuz, Cumhuriyet Üniversitesi 1999, 78s.
    Kazım Şadiye Muhammed Faydalla, İbn Mukaffa ve Arap Edebiyatındaki Etkisi, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1985, 116s.
    Kılıç Ali, Ebû Sa’îd Abdülmelik b. Kureyb el-Asmaî`nin Hayatı, İlmi Şahsiyeti ve Eserleri (123/741-216/831), Dnş: Hüseyin Küçükkalay, Süleyman Demirel Üniversitesi 1997, 95s.
    Kılıç Zeki, Şehâdet Sözcüğünün Semantik Açıdan İncelenmesi, Dnş: Salih Akdemir, Ankara Üniversitesi 2002, II+79s.

    Kılıçlı Mustafa, Hicri III. Asırdaki Dil Çalışmaları ve Belli Başlı Dilciler, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1982, 124s.
    Kırgız Mustafa, Züheyr b. Ebi Sulma ve Hikmet, Dnş: Musa Kazım Yılmaz, Harran Üniversitesi 1998, 107s.
    Kızıklı S. Zafer, Arap Belagatında Teşbih ve Mecaz, Dnş: Rahmi Er, Ankara Üniversitesi 1997, 100s.
    Kızılcık Abdullah, Îsâ b. ‘Alî el-Bolevî Hayatı, Eserleri ve Mufidu`l-İ`râb`ı, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 1997, 202s.
    Kireççi Mehmet Akif, Kudâme b. Ca'fer ve Ebû Hilâl el-'Askerî'de Şiir Eleştirisi, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 1992, 87s.
    Koç Celal Turgut, Yusuf İdris (Hayatı, Eserleri ve Kısa Hikayeleri), Dnş: Recep Dikici, Selçuk Üniversitesi 1995, 88s.
    Koç Sadık, Bedel ve Atf-ı Beyân’ın Arap Gramerindeki Yeri ve Mukayesesi, Dnş: Tahsin Deliçay, Fırat Üniversitesi 2002, 104s.
    Koçak Süleyman, Arap Dili ve Edebiyatında Deyim, Dnş: Galip Yavuz, Cumhuriyet Üniversitesi 1997, XIX+179s.
    Korkut Mustafa, es-Suyûtî’nin Risâle fî Sebebi Vazi İlmi’l-Arabiyye Adlı Eserinin Tenkidli Metni ve Tercümesi, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, İstanbul Üniversitesi 1982, 25s.
    Kömeç Ömer Hatemi, Arap Dilinde Zamanlar, Dnş: Nevzat Hafız Yanık, Atatürk Üniversitesi 1996, 69s.
    Kula Mevlüt, Arap Dilinde Zarflar ve Kur’an-ı Kerim’de Kullanılışları, Dnş: Halit Zevalsiz, Marmara Üniversitesi 1999, 158s.
    Kuş Şahin, Ebû Zeyd el-Ensari ve Nahivle İlgili Görüşleri, Dnş: Taceddin Uzun, Selçuk Üniversitesi 1996, 77s.
    Küçük Şükrü, Kuşadalı Ahmed Efendi ve İnâyetu`l-Mubteğî fî Şerhi Kifâyeti`l-Mübtedî Adlı Eseri, Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 2001, 298s.
    Küçükefe İ. Banu, Mehmet Esad Efendi'nin Hayatı Eserleri ve Lügatçiliği, Dnş: Mustafa Kılıçlı, Atatürk Üniversitesi 2002, VII+70s.
    Mahmudov Süleyman, Azerbaycan Cumhuriyeti İlimler Akademisi M. Fuzûlî Enstitüsü Kütüphanesindeki Arapça Nahve Dair Yazma Eserler, Dnş: Mahmut Kafes, Selçuk Üniversitesi 2001, 165s.
    Marzuk Sabah Nuri, Cemîl b. Ma‘mer, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1985, 293s.
    Melek Salih, Arap Dili Eğitim-Öğretiminde Klasik ve Modern Metotlar, Dnş: Nurgün Ersan, Gazi Üniversitesi 1987, 96s.
    Mete Saliha, Abû Nuvâs'ın Abbasi Şiirindeki Yeri, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1988, 122s.
    Mustafa Hazım Burhan, Ebû Temmâm`ın Hayatı ve Bediye Dair Şiirleri, Dnş: Recep Dikici, Selçuk Üniversitesi 2000, 220s.
    Muş Züleyha, Arap ve Türk Edebiyatlarında "Yusuf u Zuleyha" Hikayelerinin Mukayesesi, Dnş: Halit Zevalsiz, Marmara Üniversitesi 2000, 240s.
    Mücahit Mustafa, Arap Dilinde Hasr Belagatı ve Kur`an`da Manaya Etkisi, Dnş: Galip Yavuz, Cumhuriyet Üniversitesi 1997, 106s.
    Önen Eşref, Hz. Peygamber'in Arap Dili ile Münasebeti ve Hadislerle İstişhad, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 2002, VIII+259s.
    Öney Salim, Muhibbuddin el-Hamevî ve Şerhu Manzûmeti İbn Şıhne Adlı Eseri Üzerine bir İnceleme, Dnş: Hüseyin Elmalı, Dokuz Eylül Üniversitesi 1997, 80+72s.
    Öz Şükriye Feyza, Hayret Mehmet Efendi’nin Manzum Elfiyye Tercümesi ve Bugünkü Dile Uyarlanması, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 2002, 185s.
    Özaslan Hazma, Ebû Ali el-Kâlî ve Kitâbu’l-Emâlî, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1996, 70s.
    Özay İbrahim, Bir Eleştirmen Olarak Tâhâ Husayn, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 1992, 92s.
    Özçelik Ziya, Ebu'l-Abbâs Sa‘leb ve el-Fasîh'i, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 2001, 41s.
    Özdemir Sevim, Ebû Ali el-Fârisî ve Nahiv İlmindeki Yeri, Dnş: Hüseyin Küçükalay, Süleyman Demirel Üniversitesi 1996, 170s.
    Özdemir Şahmettin, Kur`an-ı Kerim'de Edatlarla Kullanılan Fiiller, Dnş: Halit Zevalsiz, Marmara Üniversitesi 1999, 380s.
    Özdemir Yılmaz, Davud el-Karsî, Hayatı, Eserleri ve Şerhu`l-‘Avâmili`l- Cedîd Adlı Eseri (Edisyon Kritik), Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 1998, 143s.
    Özli Muzaffer, Arap Dili Gramerinde Nûn ve Halleri, Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 2001, 104s.
    Özyer Kani, 19. Asır Arap Edebiyatında Ahmed Faris Şidyak'ın Yeri (Hayatı, İlmi ve Edebi Şahsiyeti, Gazeteciliği), Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1997, 101s.
    Paköz Mehmet Yaşar, Abu’l-Fath Osman b. Cinnî ve el-Luma’ fi’n-Nahv’i, Dnş: Nihad Çetin, İstanbul Üniversitesi 1970, 92s.
    Parlak Nizamettin, Endülüs Dil Mektebi, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 1998, 122s.
    Polat Hüseyin, et-Tuhfetu’l-Mulûkiyye fi’d-Devleti’t-Turkiyye, Dnş: Rahmi Er, Ankara Üniversitesi 1997, 144s.
    Polat İbrahim Ethem, İslam Öncesi Hanif Edebiyatı, Dnş: Kenan Demirayak, Atatürk Üniversitesi 1996, 71s.
    Polat Mahmut, Cemâluddin Muhammed bin Abdurrahmân el-Mâlikî ve Eseri Bulğat`ul-Hâfız ve Belâğatu’l-Lâfız, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1995, 190s.
    Regragui Aimane, Muhyiddin ibn Arabi'nin (İşaratü`l-Kur`an fi ‘Âlemi`l-İnsân) Adlı Eserinin Tahkik ve Edisyon Kritiği, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 1998, 148s.
    Sait Sena, al-Hansâ, Dnş İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1985, 60s.
    Sarıkaya Muammer, Muhsin al-Kayserî'nin "Şarh Arûz el-Endelusî" Adlı Eserinin Edisyon Kritiği ve Tercümesi, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Kırıkkale Üniversitesi 1998, 187s.
    Sarmış Sümeyye, Basra Dil Ekolü ve ez-Zeccâcî`nin "el-Cumel fi`n-Nahv" Kitabı, Dnş: Ahmet Karadavut, Selçuk Üniversitesi 2000, 127s.
    Selahattin Goran, el-Mutenebbî'nin Şiirinde Medh, Dnş: Bedrettin Aytaç, Ankara Üniversitesi 1999, 202s.
    Sevinç Rıfat Resul, Arap Dilinde Masdarlar, Vezinleri ve Kullanışları, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 1998, 196s.
    Suçin Mehmet Hakkı, Yahya Hakkı ve Kısasuhu al-Kasîra, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 1998, 96s.
    Sula Murat, Trabzon İl Halk Kütüphanesi`ndeki Arap dili ve Belagatı Alanındaki Yazmalar ve Ali Kuşçu`nun "Risâle fi`l-Mecâz ve`l-İsti`âre"sinin Edisyon Kritiği, Dnş: M. Reşit Özbalıkçı, Dokuz Eylül Üniversitesi 2000, 132s.
    Sumak Abdülkadir, Miftâhu`l-Belâga ve Misbâhu`l-Fesâha, Dnş: M. Muhsin Kalkışım, Harran Üniversitesi 1999, 209s.
    Sürüt Kenan, Yenilikçi Bir Şair Olarak Beşşâr b. Burd, Dnş: Rahmi Er, Ankara Üniversitesi 1999, 311s.
    Şah Ali Hikmet, Süleymaniye Kütüphanesi Laleli Bölümündeki Aruza Dair Yazma Eserler, Dnş: Hüseyin Yazıcı, İstanbul Üniversitesi 2000, 69s.
    Şahin Osman, Kur'an-ı Kerim'deki Müşkil İfadeler ve Çözüm Yolları, Dnş: Muhsin Koçak, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1996, 129s.
    Şahin Resul, Arap Dilinde Cer Harfleri, Dnş: Nurettin Turgay, Dicle Üniversitesi 1998, 98s.
    Şener Şahin, Corci Zeydan`ın Tarihi Romancılığı ve Osmanlı İnkılabı Adlı Romanı, Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Uludağ Üniversitesi 1999, 141s.
    Şenocak Abdurrahim, Arap Dilinde Müzekker ve Müennes, Dnş: M. Reşit Özbalıkçı, Dokuz Eylül Üniversitesi 2002, 85s.
    Şensoy Sedat, Veysî (Üveys b. Muhammed el-‘Alâşehr&#238 ve Eseri "Merace`l-Bahreyn"in Tahkiki, Dnş: İbrahim Sarmış, Selçuk Üniversitesi 1995, 280s.
    Şimşek Cüneyt Mehmet, Necib Mahfuz ve Üç Romanının Değerlendirilmesi, Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Uludağ Üniversitesi 1999, 144s.
    Şimşek Mehmet Ali, Arapça'da Zaman Kalıpları, Kullanım Alanları ve Türkçe'deki Zamanlarla Karşılaştırılması, Dnş: Selahattin Yılmaz, Cumhuriyet Üniversitesi 1997, 167s.
    Şimşek Ramazan, Ravdatu'l-Fasaha Muhammed b. Ebi Bekr er-Razi (2. cilt), Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 1995, 98+80s.
    Şimşek Sultan, Abdulhamîd b. Yahyâ ve Kitâbeti, Dnş: Mustafa Kılıçlı, Atatürk Üniversitesi 2001, X+70s.
    Tanrıverdi Eyüp, İslam Öncesi Arap Lehçeleri, Dnş: Ahmet Karadavut, Selçuk Üniversitesi 1999, 124s.
    Taşdelen Hasan, Kemal Paşazade, Hayatı, Eserleri ve Belagatla İlgili Görüşleri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1995, 149s.
    Tetik Naim, Eski Arap Şiirinde Muhadram Şairler, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 1997, 75s.
    Toparlak Bilal, Arap Edebiyatında Edebi Tenkide Giriş, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 2000, 231s.
    Topçu Sinan, Arap Dilinde Zarflar, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 1997, 112s.
    Tur Salih, Ahtal, Ferezdak ve Cerîr'in Şiirlerinde Medih ve Hiciv, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1997, 156s.
    Tuzcu Kemal, Klasik Arap Şiirinde Yaşlılık Teması (X. Yüzyıl Sonuna Kadar), Dnş: M. Faruk Toprak, Ankara Üniversitesi 1998, 105s.
    Tülücü Süleyman, Mu’allakât ve Şairleri Üzerine İncelemeler, Atatürk Üniversitesi 1979, 118s.
    Türkmen Dursun Ali, Mütercim Asım Efendi ve Tuhfe-i Asım, Dnş: Hüseyin Elmalı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1995, 114s.
    Ulaş Timur, Ahmed Şevki'nin Hayatı ve Eserleri, Dnş: M. Faruk Toprak, Ankara Üniversitesi 1999, 84s.
    Ulukuyu Hatice, Sarf ve Nahiv Açısından Muzari Fiil, Dnş: Taceddin Uzun, Selçuk Üniversitesi 2000, 228s.
    Ulus Hasan Fehmi, Osmanlı-Türk Alimlerinin Mısır ve Suriye’deki Arap Dili ve Edebiyatı ile İlgili Çalışmaları, Dnş: ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1987, ?.
    Uylaş Sait, Arap Dilinde Te`nîs, Dnş: Nasuhi Ünal Karaaslan, Atatürk Üniversitesi 1995, 107s.
    Uzun Mustafa Mansur, Arap Dilinde Harf ve Kur`an`da Zait Harfler, Dnş: Ahmet Gürtaş, Selçuk Üniversitesi 1996, 90s.
    Uzunoğlu M. Vecih, el-Münekkahâtu`l-Meşrûha fi`l-Me’ânî ve`l-Beyân, Ayşî Mehmet Efendi, Dnş: Hüseyin Elmalı, Dokuz Eylül Üniversitesi 1997, 115s.
    Ünal Ömer, Emeviler Devrinde Siyasi Şiir ve Öncüleri, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1989, 142s.
    Ünlüer Ceyhun, Mustafa Sâdık er-Râfi’î ve Vahyu’l-Kalem’i, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 2000, 77s.
    Ürün Ahmet Kazım, Arapça'da Bağlaçlar, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1989, 93s.
    Üzüm Emin Cihan, Türkiye’de Arapça Öğretimi Açısından “el-Arabiyyetu li’n-Nâşiîn” Ders Kitabının Değerlendirilmesi, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 2002, 105s.
    Yanarateş Metin, Sîbeveyh'in Bedel, İsm-i Fail, Masdar ve Sıfat-ı Müşebbehe Konularını İşleme Yöntemi, Dnş: Mehmet Çakır, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2000, 33s.
    Yanık Nevzat Hafız, Arap Dilinde İsim Fiiller, Dnş: Hüseyin Tural, Atatürk Üniversitesi 1988, 93s.
    Yargıcı Atilla, Abbasi Dönemi'nde Zühd Şairleri, Dnş: Musa Kazım Yılmaz, Harran Üniversitesi 1996, 143s.
    Yavuz Abdulbasit, Ebû Hilâl el-Askeri ve Edebi Tenkitçiliği, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 1994, 79s.
    Yavuz Mahmut, Muhadram Şairlerin Şiirlerinde İslami Motifler, Dnş: Mustafa Kılıçlı, Atatürk Üniversitesi 1998, 141s.
    Yavuz Mehmet, Kuruluştan Fatih Devri Sonuna Kadar Arapça Gramer (Sarf-Nahiv)'e Dair Eser Yazan Osmanlı-Türk Alimleri, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1991, 226s.
    Yazıcı Hüseyin, İbnu’s-Serrâc ve Kitâbu’l-İştikâk’ı, Dnş: Nihad Çetin, İstanbul Üniversitesi 1987, 80s.
    Yazıcı Mesut, Türkçe'de Necib Mahfuz, Dnş: Rahmi Er, Ankara Üniversitesi 1997, 73s.
    Yetim Hikmiye, Macma’ al-Amsâl 160-189 Varaklarının Yorumu, Dnş: Tahsin Yazıcı, İstanbul Üniversitesi 1978, 140s.
    Yıldırım Kadri, Birinci Abbasiler Dönemi Arap Dili ve Edebiyatında Mevali Tesirleri, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1996, 167s.
    Yıldız Musa, Necîb Mahfûz (Hayatı, Eserleri ve Kısa Hikâyeleri), Dnş: Yasin Ceylan, Gazi Üniversitesi 1992, 78s.
    Yıldız Şerafettin, Ebû İbrâhîm İshâk b. İbrâhîm el-Fârâbi (350/961)'nin Hayatı ve "Dîvânu’l-Adab" Adlı Eseri, Dnş: Recep Dikici, Selçuk Üniversitesi 1995, 174s.
    Yılmaz Abdulkadir, Kemal Paşazâde ve Sarfı (Metin ve İnceleme), Dnş: M. Sadi Çöğenli, Atatürk Üniversitesi 1992, 161s.
    Yılmaz Ali, Nâsır b. Abdisseyyid al-Mutarrizî ve al-Misbâh Adlı Eseri, Dnş: Halil İbrahim Tanç, Atatürk Üniversitesi 1996, 100s.
    Yılmaz Ferhat, Buhara, Semerkand ve Nesef Bölgesinde Yetişen Dilci ve Edipler, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1996, 79s.
    Yılmaz Hacı, Ahmed Emin`in Denemelerinde Toplum ve Edebiyat, Dnş: Bedrettin Aytaç, Ankara Üniversitesi 1998, 122s.
    Yılmaz İbrahim, Akşehir'li Ali bin Osman ve Şarh Abyâti'l-Kâfiya va'l-Câmi’ Adlı Eseri, Dnş: Hüseyin Tural, Atatürk Üniversitesi 1993, 43s.
    Yılmaz Mehmet, Arapça Bir Kelimeyle Türkçe’nin Yardımcı Fiilleri Şeklinde Kurulan Birleşik Fiiller, Dnş: Mertol Tulum, İstanbul Üniversitesi 1988, 75s.
    Yılmaz Mehmet, Günümüz Arap Edebiyatında İslamî Edebiyat Akımına Bir Bakış, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 1999, 120s.
    Yılmaz Nurullah, Mu'allaka-i Seb'a'nın Muhteva Yönünden İncelenmesi, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1990, 69s.
    Yılmaz Veysel, Hâlid el-Ezherî ve Hediyyetu Uli'l-Elbâb ilâ Mûsili't-Tullâb ilâ Kavâ'idi'l-İ'râb Adlı Eseri, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 2000, 190s.
    Yılmaz Zehra, ez-Zemahşerî ve el-Mufassal`ı, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 1996, 192s.
    Yüksel Ahmet, Arap Dilinde Harfi Cerler, Dnş: Hulusi Kılıç, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1995, 124s.

    II.DOKTORA TEZLERİ

    Açık Kerim, Tanzimattan Günümüze Arapça Öğretimi (Kaynaklar ve Yöntemler), Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 2002, 301s.
    Akçay Cihaner, Hanna Mine'nin Romanlarında Toplumcu Gerçekçilik, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 1998, 285s.
    Arslan Ahmet Turan, İmam Birgivî ve Arapça Tedrisatındaki Yeri, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, Marmara Üniversitesi 1983, 260s.
    Arslan Fikret, Mevâhibu’l-Edîb Şerhu Muğni’l-Lebîb’in Baştan İnneye Kadar Tahkiki, Dnş: Ahmet Karadavut, Selçuk Üniversitesi 1999, 501s.
    Aslan Şükrü, İbn Yezidi ve Garibu'l-Kur'an'ı, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1983, XXI +138+127s.
    Aslan Ahmet, el-Hasan bin Esed el-Farîkî Hayatı ve Şairliği, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1999, 213s.
    Aşçıoğlu Osman, Mustafa Lütfî Menfelûtî, Hayatı, Eserleri, 19. ve 20. Asır Arap Edebiyatındaki Yeri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1983, VI+268s.
    Aydın Mustafa, İbn Şuheyd ve Edebi Kişiliği, Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Atatürk Üniversitesi 1992, 194s.
    Aytaç Bedrettin, Mahmud Teymur'un Hikayeleri ve Romanları, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1992, 217s.
    Ayyıldız Erol, 20. Asır Arap Edebiyatında Mustafa Sâdık er-Râfi’î’nin Yeri, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, Uludağ Üniversitesi 1978, 160s.
    Bakırcı Selami, 4. Abbasi Döneminde Edebi Çevre (447-656/1055-1258), Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Atatürk Üniversitesi 1997, 312s.
    Benli Mehmet Sami, Yûsuf el-Kırmastî, Hayatı ve et-Tebyîn fi`l-Me‘ânî ve`l-Beyân`ı, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1996, 508s.
    Bozgöz Faruk, Kur`an-ı Kerim ve Mecaz Kavramı, Dnş: Tacettin Uzun, Selçuk Üniversitesi 2000, 203s.
    Bulut Ahmet, Arap Dili ve Edebiyatında Emsâl, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, İstanbul Üniversitesi 1984, 115+271s.
    Ceviz Nurettin, Osmanlı Döneminde Mısır’da Arap Edebiyatı (1517-1798), Dnş: N. Hafız Yanık, Atatürk Üniversitesi 2002, XI+325s.
    Civelek Yakup, Ahmed Fâris eş-Şidyâk, Edebi Şahsiyeti ve el-Cevâib Gazetesi, Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Atatürk Üniversitesi 1997, 496s.
    Çağmar M. Edip, Arap Dili ve Belagatında Te’kîd, Dnş: Muharrem Çelebi, Harran Üniversitesi 2001, 356s.
    Çakır Mehmet, Arapçada Dolaylı Cümle, Dnş: İ. Faris Hariri, Dokuz Eylül Üniversitesi 1986, 126s.
    Çelebi Muharrem, Ma‘âni’l-Kur’ân ve ez-Zeccâc, Dnş: İsmail Cerrahoğlu, Atatürk Üniversitesi 1976, 287s.
    Çelebi Rabiha, Tâcuddîn Muhammed b. Muhammed el-İsferâyînî ve Lubbu’l-Elbâb fî İlmi’l-İ’râb, Dnş: Hüseyin Elmalı, Dokuz Eylül Üniversitesi 1993, 70+147s.
    Çelik H. Avni, İbn Kayyim el-Cevziyye ve Eseri Ma‘âni’l-Adavât va'l-İ‘râb, Dnş: İbrahim Düzen, Atatürk Üniversitesi 1982.
    Çetin Nihâd Mazlum, Ebû Hâtim es-Sicistânî ve Kitâbu’l-Muzekker ve’l-Muennes’i, Dnş: Ahmet Ateş İstanbul Üniversitesi 1958, 76s.
    Çetiner Bedrettin, Taha Hüseyin Hayatı, Eserleri ve XX. Yüzyıl Arap Edebiyatındaki Yeri, Dnş: Bekir Sadak, Marmara Üniversitesi 1983, 226s.
    Çevikoğlu Hasan, Kur`an-ı Kerim'de Edebi Üslup, Dnş: Musa Kazım Yılmaz, Harran Üniversitesi 1999, 156s.
    Çıkar Mehmet Şirin, Nahivciler ile Mantıkçılar Arasındaki Tartışmalar, Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 2001, 197s.
    Çınar Mustafa, Endülüs'te Mulûku't-Tavâ'if Dönemi Edebî Çevresi, Dnş: Nevzat Hafız Yanık, Atatürk Üniversitesi 2002, 260s.
    Çiftçi Faruk, Endülüs`te Hilafet Dönemi Edebi Çevresi (316-422/929-1031), Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1999, 224s.
    Çöğenli M. Sadi, el-Mutarrizi ve el-Muğrib fi Tertîbi'l-Mu'rib'inin Edisyon Kritiği, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1986, 884s.
    Çuhadar Mustafa, Ebu'l-Mehâsin Cemâluddîn Yûsuf bin Tağrîberdî Hayatı, Eserleri, Şahsiyeti ve Eserlerinin İstanbul Kütüphanelerinde Bulunan Yazmalarının Tavsifi (813-874/1410-1470), Dnş: Ahmet Uğur, Erciyes Üniversitesi 1991, 140s.
    Deliçay Tahsin, Mehmed Şâh ve Te`sisu`l-Kavâ`id Harfen bi Harfin fi Şerhi Makâsidi Esasi`s-Sarf, Dnş: M. Sadi Çögenli, Harran Üniversitesi 1998, 362s.
    Demir İsmail, Hâtim et-Tâ’î Hayatı, Eserleri ve Edebî Kişiliği, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 2002, 230s.
    Demirayak Kenan, 1. Abbasi Asrında Edebi Çevre (132-232/750-847), Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1992, 298s.
    Dikici Recep, eş-Şerîf er-Râzî’nin Hayatı, Dil ve Edebiyat Hakkındaki Çalışmaları, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1987, 258s.
    Doğan Candemir, Yabancılara Arapça Öğretimi Esasları ve Öğretim Metotlarının İncelenmesi, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 1996, 205s.
    Durmuş İsmail, Cahiliyye Şiirinde ve Kur'an-ı Kerim'de Benzetme, Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 1988, 393s.
    Ege Ramazan, İbn Kemâl’in Esrârü’n-Nahv’i ve Dönemindeki Arap Dili Filolojik Çalışmalarına Kısa Bir Bakış, Dnş: M. Reşit Özbalıkçı, Dokuz Eylül Üniversitesi 2002, 130+281s.
    Elmalı Hüseyin, Muhammed b. Bekr er-Râzî ve Tefsîru Garîbi’l-Kur’ân, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1986, 107+567s.
    Er Rahmi, Taha Husayn ve Üç Romanı (Du'â' al-Karavân, Adîb, Şacarat al-Bu's), Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1988, 248s.
    Erdoğan Ayhan, Mufassal Şerhi İklîd Adlı Yazma Eserin Baştan Merfuat, Mansubat, Mecrurat Adlı Bölümlerin Tahkiki, Dnş: İbrahim Sarmış, Selçuk Üniversitesi 1998, 385s.
    Ergin Ali Şakir, Kitâb Ma‘âni Abyât al-Hamâsa, Dnş: Adnan Erzi, Ankara Üniversitesi 1973, LXXXIII+246s.
    Ergin Mehmet Mesut, el-Keyvânî Hayatı ve Şiiri, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 2000, 133s.
    Ergin M. Cevat, el-‘Ukberî ve el-Lubâb fî ‘İleli'l-Binâ'i ve'l-İ‘râb'ı, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 2002, 205s.
    Ergül Aysel, Çağdaş Mısır Tiyatrosu'nda Tevfiku'l-Hakim ve Üç Entellektüel Tiyatrosu, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1995, 286s.
    Fazlıoğlu Şükran, Modern Mısır Romanında Türk İmajı (1798- 1914), Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 2001, 353s.
    Furat Ahmet Subhi, el-Hatîb el-İskâfî, Kitâbu’l-Mecâlis, Dnş: Ahmet Ateş, İstanbul Üniversitesi 1966, 177s.
    Gezgin Ali Galip, Tefsirde Semantik Metod ve Kur’an’da “Kavm” Kelimesinin Semantik Analizi, Dnş: İsmail Yakıt, Süleyman Demirel Üniversitesi 1999, 300s.
    Güler İsmail, Tevfik el-Hakîm ve Modern Arap Tiyatrosundaki Yeri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1997, 186s.
    Gülle Sıtkı, el-Harîrî Hayatı, Arap Dili ve Edebiyatına Dair Çalışmaları, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1995, 224s.
    Gümüş Sadreddin, es-Seyyid eş-Şerif Cürcâni ve Arap Dilindeki Yeri, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, Marmara Üniversitesi 1983, XXVI+235s.
    Günday Hüseyin, Cübrân Halil Cübrân ve Çağdaş Arap Edebiyatındaki Yeri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 2002, 207s.
    Gündüzöz Soner, Sîbeveyh’te Kelime Yapısı, Dnş: Mehmet Çakır, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2002, 444s.
    Gürkan Nejdet, Arap Edebiyatında Memluklar (Moğollar) Dönemi (656/1258-923/1517), Dnş: Hüseyin Elmalı, Süleyman Demirel Üniversitesi 2000, 350s.
    Hacımüftüoğlu Nasrullah, Fahruddin er-Râzî, Nihâyetu'l-Îcâz fi Dirâyeti'l-İ’câz'ının Tahkikli Neşri ve Abdulkâhir el-Cürcâni'nin Belâgat Alanındaki Eserleriyle Mukayesesi, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1987, 381s.
    Hasan İzzet, Bedi el-Zaman el-Hemedani, Asrı, Hayatı ve Makameleri, Dnş: Walther Bjorkman, Ankara Üniversitesi 1956, 118s.
    Hazer Dursun, Sa‘duddîn et-Teftâzânî ve Arap dili ve Belağatındaki Yeri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1993, 114s.
    Hınıslıoğlu Hülya, Mârun en-Nakkâş ve Arap Tiyatrosunun Doğuşu, Dnş: N. Ünal Karaaslan, Atatürk Üniversitesi 1995, 223s.
    Işkın Gökhan Sebati, Dâvûd el-Karsî ve Şerhu İzhâri`l-Esrâr`ı, Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 2000, 452s.
    Kaçar Halil İbrahim, Edebi Yönden Hazif Üslubu, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 2002, 360s.
    Kahyaoğlu Yasin, Hariciler`in Edebi Yönleri (Ortaya Çıkışlarından Emevilerin Sonuna Kadar), Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1998, 157s.
    Karabela Nevin, al-Muhibbî ve “Mâ Yu’avvel Aleyh fî al-Muzâf ve al-Muzâf İleyh” Adlı Eseri, Dnş: Azmi Yüksel, Süleyman Demirel Üniversitesi 2001, 45+473s.
    Karaca Mahmud, Türkiye`de Yükseköğretim Kurumlarında Arapça Öğretimi (İlahiyat Fakülteleri Örneği), Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 2000, 295s.
    Karadavut Ahmet, Arap Dilinde Rivayet, Dnş: İbrahim Sarmış, Selçuk Üniversitesi 1996, 127s.
    Karahan Ali Rıza, Nefhatu’l-Meclûb min Simâri’l-Kulûb f’il-Muzâf ve’l-Mensûb” un Tenkitli Basımı, Dnş: Kemal Işık, Ankara Üniversitesi 1976, 1060s.
    Karslı İlyas, Mütercim Ahmed Asım Efendi ve Arap Lügatçılığındaki Yeri, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 2000, 226s.
    Kazan Naci, Karabaği ve Câlibu’s-Surûr'u, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1991, 356s.
    Keskiner Osman, Arap Edebiyatında İnşa Sanatının Gelişmesi, Dnş: Ahmet Subhi Furat, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1996, 268s.
    Kılıç Hulûsi, Türkçe’de Arap Lexicographie’si Çalışmaları, Dnş: Hüseyin Küçükkalay, Selçuk Üniversitesi 1972, 116s.
    Kılıçlı Mustafa, Arap Edebiyatında Şu'ûbiyye (2-5. Hicri/8-9. Miladi Asır), Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1986, 322s.
    Kızılcık Abdullah, Ebu Bekr er-Râzî Hayatı, Eserleri ve Ravzatu`l-Fesâha`sı, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 2000, 210s.
    Kızılırmak Ali, Kur`an’da Hakikat ve Mecaz, Dnş: Şevki Saka, Ankara Üniversitesi 1996, 144s.
    Koçak Abid Yaşar, el-Murtaza al-Zabîdî ve ‘İkd al-Cavhar al-Samîn’i, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, İstanbul Üniversitesi 1986, 105+221s.
    Koçak İnci, Arapça ve Akadça Nominal ve Verbal Formlar ve Cümle Kuruluşları Mukayesesi, Dnş: Şevkiye İnalcık, Ankara Üniversitesi 1973, 198s.
    Marzuk Sabah Nuri, Emevi Devri ve I. Abbasi Devirlerinde Mukayeseli Şiir, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1989, 325s.
    Muhammed Cevdet İsmail, Türk-Arap Darbımeselleri Üzerine Mukayeseli bir Araştırma, Dnş: Kemal Işık, Ankara Üniversitesi 1976, 191s.
    Muhtar Cemal, Ferişteoğulları’nın Arapça-Türkçe Lügatleri Üzerine bir Araştırma, Dnş: M. Esad Çoşan, Ankara Üniversitesi 1981, 286s.
    Okudan Rifat, İşrak Filozofu Suhreverdî Maktûl ve Eserlerindeki Uslüp ve Belâgat, Dnş: İsmail Yakıt, Süleyman Demirel Üniversitesi 2001, 400s.
    Özaslan Hamza, Ma'rûn Abbûd Hayatı ve Eserleri, Dnş: Hüseyin Yazıcı, İstanbul Üniversitesi 2001, 170s.
    Özay İbrahim, Hicri V/XI. Yüzyılda Kurtuba’da Şiir, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 2001, 251s.
    Özbalıkçı Mehmet Reşit, Arap Gramerinde Kur’ân ve Hadisle İştişhâd, Dnş: İbrahim Faris Hariri, Dokuz Eylül Üniversitesi 1985, 272s.
    Özcanoğlu Muzaffer, Gazzâli’nin Zâdu'l-Âhira, Tuhfatu'l-Mulûk ve Mâ Lâ Budda Minhu Adlı Eserlerinin Tenkitli Neşri, Dnş: Tahsin Yazıcı, İstanbul Üniversitesi 1983, 469s.
    Özdemir Abdurrahman, Kur`an`da Geçişlilik Bakımından Türkçe`ye Uymayan Fiiller, Dnş: Mehmet Çakır, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2000, 284s.
    Özdemir Adil, Belagat ve Kur'an-ı Kerim, Dnş: İbrahim Faris Hariri, Dokuz Eylül Üniversitesi 1984, 172s.
    Özdemir Sevim, Necmeddîn Sa‘îd b. Muhammed el-Sa‘îdî’nin Şerh Arûz es-Sâvî İsimli Elyazma Eserinin Metin Tenkidi, Dnş: Azmi Yüksel, Süleyman Demirel Üniversitesi 2001, 61+261s.
    Özdoğan Mehmet Akif, Klasik Arap Edebiyatında Edebi Tenkit ve İbn Raşîk al-Kayravânî'nin Edebi Tenkitteki Yeri, Dnş: Osman Keskiner, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2000, 256
    Polat Mahmut, Ebû İshâk İbrâhîm b. Hilâl es-Sâbi’î'nin Hayatı ve Şiirleri, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1999, 258s.
    Sancak Yusuf, Hz. Peygamber Devrinde Şiir, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 1995, 210s.
    Sarmış İbrahim, Çağdaş Arap Edebiyatçısı Olarak Seyyid Kutub ve Edebi Tasvir Görüşü, Dnş: Yasin Ceylan, Selçuk Üniversitesi 1986, 140s.
    Sezer İsmail Hakkı, İmam Busiri ve Bürde’si, Dnş: İnci Koçak, Selçuk Üniversitesi 1985, 266s.
    Sönmez Ramazan, Zeccâcî ve el-Cümel`in Bazı Dil Hususiyetleri, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 2000, 153s.
    Şensoy Sedat, Abdülkahir el-Cürcânî’de Anlam Problemi, Dnş; İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 2001, 280s.
    Şimşek Mehmet Ali, Arap Dilinde Çok Anlamlılık ve Karine İlişkisi, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 2000, 432s.
    Tanç H. İbrahim, al-Kisâ'i; Hayatı, Şahsiyeti, Eserleri, Dil ve Gramerle İlgili Görüşleri, Dnş: Hüseyin Tural, Atatürk Üniversitesi 1993, 273s.
    Tasa Muhammet, Kur’an’da Cümle Yapısı, Dnş: Salih Akdemir, Ankara Üniversitesi 2002, 325s.
    Taşdelen Hasan, Mey Ziyâde, XX. Yüzyıl Arap Edebiyatındaki Yeri ve Tesirleri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 2000, 173s.
    Toprak M. Faruk, Endülüs Şiirinde Mersiye, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1990, 347s.
    Tural Hüseyin, İbnu’s-Saîd al-Batalyavsî ve Kitâbu’l-Hulal fî Şarh Abyâti’l-Cumal, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, Atatürk Üniversitesi 1979, 62+404s.
    Turgay Nurettin, Arap Edebiyatında Kısa Hikaye, Dnş: İbrahim Sarmış, Selçuk Üniversitesi 1995, 155s.
    Tüccar Zülfikar, el-Ferrâ, Hayatı, Eserleri, Arap Dili ve Edebiyatındaki Mevkii, Ma‘âni’l-Kur’ân’ındaki Dile Dair Görüşleri, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1987, ?.
    Tülücü Süleyman, Züheyr b. Ebî Sülmâ ve Edebi Kişiliği, Dnş: Zâhid Aksu, Atatürk Üniversitesi 1982, 255s.
    Türkmen Dursun Ali, Arap Dilbilimcisi Zeccâcî ve "Mecâlisu'l-‘Ulemâ"sında Ele Alınan Filolojik Tartışmaların Değerlendirilmesi, Dnş: Mehmet Çakır, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2002, 201s.
    Türkmen Sabri, Ebu Ubeyde, Hayatı ve Eseri "Mecâzu`l Kur`ân"ın Dil Özellikleri, Dnş: Tacettin Uzun, Selçuk Üniversitesi 2000, 168s.
    Ulus Hasan Fehmi, Şemseddin Niksâri ve Şerh`ul-Îzâh`ı, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1994, 368s.
    Uylaş Sait, II. Abbasi Asrında Edebi Çevre, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 2002, XXIII+291s.
    Uzun Tacettin, Arap Dili ve Edebiyatında Hulefâ-i Râşidin’in Hutbe ve Mektupları, Dnş: İnci Koçak, Selçuk Üniversitesi 1985, 149s.
    Ünal Ömer, Sadru'l-İslam'da Edebi Çevre (1-41/622-661), Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1995, 354s.
    Ünal Sadettin, Îsâ b. İbrahim er-Rab’a’î, Nizâmu’l-Garîb fi’l-Luga, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1980, 453s.
    Ürün Ahmet Kazım, Çağdaş Mısır Romanında Necib Mahfuz ve Toplumcu Gerçekçi Romanları, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1994, 233s.
    Yağan Halit, Basra Dil Mektebi ve Başlıca Temsilcileri, Dnş: Kenan Demirayak, Atatürk Üniversitesi 2002, 265s.
    Yalar Mehmet, el-Hatib el-Kazvînî ve Belagat İlmindeki Yeri, Dnş: Hulusi Kılıç, Uludağ Üniversitesi 1997, 171s.
    Yanık Nevzat Hafız, Mahmud Sâmi Paşa el-Bârûdî, Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri, Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Atatürk Üniversitesi 1991, 217s.
    Yavuz Mehmet, İbn Cinni Hayatı ve Arap Gramerindeki Yeri, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1996, XXV+255s.
    Yavuz Lütfullah, Bahauddîn Ebû Muhammed Tâhir b. Ahmed b. Muhammed el-Kazvînî ve Gâyetu’t-Ta‘rîf min Usâli’t-Tasrîf İsimli Eserinin Tenkitli Neşri, Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 2001, 125+159s.
    Yazıcı Hüseyin, Hasan Paşa, Hayatı, Eserleri ve el-İftitâh fî Şarhi’l-Misbâh'ı, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1989, 412s.
    Yıldırım Kadri, Cahiliyye ve İslami Dönem Şiir Mevzularının Mukayesesi (Hicrî Birinci Asır İtibariyle), Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1998, 279s.
    Yıldız Musa, Necîb Mahfûz'un Sembolik Romanları, Dnş: Rahmi Er, Gazi Üniversitesi 1998, 293s.
    Yılmaz Ali, Arapça’da Nahiv ve Belağat Açısından Te’kid, Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 2000, 250s.
    Yılmaz İbrahim, Panayırlar ve Arap Dili ve Edebiyatının Gelişmesinde Oynadığı Rol, Dnş: Hüseyin Tural, Atatürk Üniversitesi 1997, 330s.
    Yılmaz Nurullah, III. Abbasi Asrında Edebi Çevre (334-447/945-1055), Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1995, 246s.
    Yılmaz Selahattin, el-Hakîm et-Tirmizî ve Kitabu’l-Emsâl mine’l-Kitâbi ve’s-Sünne, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Uludağ Üniversitesi, 1984, VII+79+177s.
    Yüksel Ahmet, Arap Dilinde Atıf ve Atıf Harfleri, Dnş: Mehmet Çakır, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1999, 177s.
    Zevalsiz Halit, Abbas Mahmud Akkâd, Hayatı, Eserleri ve XX. Yüzyıl Arap Edebiyatındaki Yeri, Dnş: Bekir Sadak, Marmara Üniversitesi 1983, 185s.
    Zübeyri Muhammed Abdulhalik, Yemen'de XIX.-XX. Asırlarda Arap Şiiri, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1995, 153s.



    [1] Bu çalışmada Arap dili kavramı, Arap Dili ve Edebiyatı, Arap Dili ve Belagatı ile Arap Dili Eğitimi alanlarını içermektedir.

    [2] Bu alanda daha önce yapılan üç çalışma tespit edebildik. Bunlar; Esra Karabacak ile Tahsin Ömer Tahaoğlu’nun 1993 yılında birlikte hazırladıkları Arap Dili, Edebiyatı, Kültürü, Sanatı ve Tarihi Üzerine Yapılan Bilimsel Çalışmalar Bibliyografyası, Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde Ahmet Kazım Ürün'ün yönetiminde Neslihan Mangıtay, Emine Demir, Jale Çerçi ve Melek Aşkın tarafından 1999 yılında hazırlanan Son 50 Yılda Ankara, Atatürk, Gazi, İstanbul ve Selçuk Üniversite’lerinde Arap Dili ve Edebiyatı Alanında Yapılan Lisans ve Lisans Üstü Tezler isimli lisans bitirme tezi ile Cüneyt Eren ve Mürüvvet Açer'in birlikte 2001 yılında hazırladıkları Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümünde Yapılan Arap Dili ve Edebiyatı ile İlgili Çalışmalar Dizini (1967-2001) (Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum 2001)'dir. Esra Karabacak ile Tahsin Ömer Tahaoğlu’nun Boğaziçi Üniversitesi Arap Dili Uygulama ve Araştırma Merkezinde hazırladıkları çalışma, adından da anlaşılacağı üzere, Arap Dili ve Edebiyatı ile ilgili eserlerin yanında Arap kültürü, sanatı ve tarihi hakkında yapılmış çalışmaları içermektedir. Konu ile ilgili Lisans, Yüksek Lisans, Doktora ve Doçentlik tezlerinin yanında makale, kitap, bildiri gibi çalışmalara yer veren yazarlar eserin sonunda yazar adına, üniversite adına, dergi adına ve konuya göre dizinler hazırlamışlar; en sonunda ise Arap dili, sanatı, edebiyatı, kültürü ve tarihi konularında uzmanlaşmış kişilerin adreslerini vermişlerdir. Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Günay Kut esere yazdığı önsözde amaçlarının söz konusu alanlarda uzmanlaşmış bilim adamları arasında iletişim kurmak olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca bilgi toplamak amacıyla ilgili kuruluşlara ve kişilere 90 adet form gönderildiğini, bunlardan 60 tanesine cevap verildiğini ve bu bilgiler ışığında eserin meydana getirildiğini zikretmektedir. Toplanan bilgiler ve dağılımı şöyledir: Lisans tezi sayısı: 22, Yüksek Lisans tezi sayısı: 25, Doktora tezi sayısı: 50, Doçentlik tezi sayısı: 21, Kitap sayısı: 109, Makale sayısı: 123, Bildiri sayısı: 24. bk. Esra Karabacak–Tahsin Ömer Tahaoğlu, Arap Dili, Edebiyatı, Kültürü, Sanatı ve Tarihi Üzerine Yapılan Bilimsel Çalışmalar Bibliyografyası I, Boğaziçi Üniversitesi Arap Dili Uygulama ve Araştırma Merkezi Bibliyografya Serisi:1, İstanbul 1993, s.V. Söz konusu çalışma sadece 1993 yılına kadar yapılan tezlerin bir kısmını içermektedir. Yine sınırlı sayıdaki formlara dayanarak hazırlanan bu eserde Arap dili sahasının dışındaki çalışmalara da yer verilmektedir. Diğer iki çalışma ise adlarından da anlaşılacağı üzere belirli üniversitelerdeki çalışmaları kapsamaktadırlar. Bu sebeple Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze kadar sadece Arap Dili ve Edebiyatı, Arap Dili ve Belagati ve Arap Dili Eğitimi alanlarında yapılmış tezlerin müstakil ve olabildiğince tam bir listesini hazırlamaya çalıştım. Çalışmayla ilgili bilgi toplama aşamasında yardımları olan bütün hocalarıma ve meslektaşlarıma teşekkürü bir borç bilirim. Ayrıca çalışmanın tespit edilen eksikliklerini gidererek bu hâle gelmesinde desteğini gördüğüm Doç. Dr. Musa Yıldız Beye şükranlarımı sunarım.

    [3] Mustafa Usta, Türkiye’de Yüksek Din Eğitiminin Kurumlaşma ve Ekolleşme Sorunları, Marmara Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi Yayınları, İstanbul 2001, s.34; Ali Arslan, Darülfünun’dan Üniversite’ye, Kitabevi, İstanbul 1995, s.50-52.

    [4] Osman Ergin, Türk Maarif Tarihi, İstanbul 1977, s.1220.

    [5] Mustafa Usta, a.g.e., s.34-35.

    [6] Halis Ayhan, Türkiye’de Din Eğitimi, Marmara Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi Yayınları, İstanbul 1999, s.40.

    [7] Mustafa Usta, a.g.e., s.35.

    [8] Halis Ayhan, a.g.e.,, s.209.

    [9] a.e., s.218-221.

    [10] Mustafa Usta, a.g.e.,, s.40.

    [11] Halis Ayhan, a.g.e.,, s.224-226.

    [12] a.e., s.226.

    [13] Mustafa Usta, a.g.e.,s.43.

    [14] Halis Ayhan, a.g.e., s.237-239; Okutan Ömer, Cumhuriyet Döneminde Eğitim, “Din Eğitimi”, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1983, s. 422.

    [15] Halis Ayhan, a.g.e., s.223.

    [16] Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları, Ankara 1989, s.409.

    [17] Mustafa Usta, a.g.e., s.44. 1987 yılından itibaren açılan İlâhiyât fakülteleri ve açılış tarihleri şöyledir: 1. Harran Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Urfa-1987), 2. Sakarya Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (1993), 3. Karadeniz Teknik Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Rize-1993), 4. Dicle Üniver­sitesi İlâhiyât Fakültesi (Diyarbakır-1993), 5. İnönü Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Da­rende-1993), 6. Yüzüncü Yıl Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Van-1993), 7. Süleyman Demirel Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Isparta-1993), 8. Cumhuriyet Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Sivas-1994), 9. Gazi Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Çorum-1994), 10. Fırat Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Elazığ-1994). 11. Çukurova Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Adana-1994), 12. Onsekiz Mart Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Çanakkale-1995), 13. İstanbul Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (İstanbul-1992, 1996'da öğretime başladı), 14. Sütçü İmam Üniver­sitesi İlâhiyât Fakültesi (K.Maraş-1997) 15. Osmangazi Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Eskişehir-1997). 1992'de yürürlüğe giren kanunda yer almasına rağmen Akdeniz Üniver­sitesi İlâhiyât Fakültesi henüz açılmamıştır. bk. Mustafa Usta, a.g.e., s.44-45.

    [18] Mustafa Usta, a.g.e., s.45.

    [19] Osman Ergin, a.g.e., s.1220; Ali Arslan, a.g.e., s.54.

    [20] Ali Arslan, a.g.e., s.329-330.

    [21] Hüseyin Korkut, Cumhuriyet Döneminde Eğitim “Üniversiteler”, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1983, s.317.

    [22] Osman Ergin, a.g.e., s.1243.

    [23] Yahya Akyüz, a.g.e., s.398.

    [24] Bk. http://www.ankara.edu.tr/faculties/letters/fakulte.html

    [25] Bk. http://www.ankara.edu.tr/faculties/letters/arpdili.html ; ayrıca bk. İnci Koçak, “Kuruluşundan 1970 Yılına Kadar Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalının Bilimsel Etkinlikleri”, Türkiye’de Sosyal Bilimlerin Gelişmesi ve Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sempozyumu Bildirileri, 24-26 Nisan 1996, s.249-254; Rahmi Er, “Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalının 1970 Yılından Günümüze Dek Olan Bilimsel Etkinlikleri”, Türkiye’de Sosyal Bilimlerin Gelişmesi ve Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sempozyumu Bildirileri, 24-26 Nisan 1996, s.255-266.

    [26] Bk. http://www.atauni.edu.tr/fakulteler/fenfak/fengenel.htm

    [27] Bk. http://www.gef.gazi.edu.tr/dosyalar/tarihce.html/

    [28] Bk. http://fen.selcuk.edu.tr/~arapdili/araptarih.htm

    [29] Bk. http://www.dicle.edu.tr/fakulte/fen/framela.html

    [30] Bk. http://www.kku.edu.tr/fened.htm

    [31] Bk. http://www.yok.gov.tr:8080/YokTezSrv?USER=INTERNET


  6. 19.Haziran.2007, 11:34
    3
    Administrator
    Türkİye’de Arap DİLİ AlanInda YapIlan Yüksek Lİsans ve Doktora Tezlerİ

    (1956-2002)
    Bu çalışmada, ülkemizde Arap dili[1] alanında yapılmış ilk tezin bitiş yılı olan 1956 yılından 2002 yılının sonuna kadar tamamlanan yüksek lisans ve doktora tezlerinin, tespit edilebildiği kadarıyla, hazırlayan kişinin soyadını esas alarak derli-toplu bir listesi sunulacaktır[2]. Bundan amaç; ülkemizde Arap dili alanında yapılacak çalışmalarda önceki çalışmaların bir arada görülmesine ve bu çerçevede yeni bilimsel araştırmaların yapılmasına katkı sağlamaktır.
    Bu tezler ağırlıklı olarak yüksek din eğitimi veren kurumlarda yapılmıştır. Bunun yanında Edebiyat, Dil ve Tarih-Coğrafya, Fen-Edebiyat Fakülteleri ile Gazi Eğitim Fakültesinde bu türden çalışmaların yapıldığı bilinmektedir. Bu yüzden bu tezlerin çoğunluğunun yapıldığı yüksek din eğitimi kurumlarının ve diğer fakültelerin son asırdaki tarihçesi hakkında kısaca bilgi vereceğiz.
    Türkiye'deki din eğitimi Osmanlı eğitim sisteminden tevarüs etmiştir. Osmanlı Devletinde yüksek din eğitimi, medreselerin âli (yüksek) kısmında verilmekteydi. Medreselerde eğitim sis­teminin bozulmaya yüz tutması sebebiyle XVIII. yüzyıldan itibaren modern okullar kurulmaya başlanmıştır.
    Bugünkü anlamda, Türkiye'de yüksek din eğitiminin l Eylül 1900'de kurulan Darülfünûn’la başladığı kabul edilmektedir. Resmî adı Darülfünûn-i Şahane olan ve kesintisiz olarak 1933 yılındaki üniversite reformuna kadar hayatiyetini devam ettiren üniversitede Ulûm-i Riyâziyye ve Tabîiye ile Edebiyat şubelerinin yanında bir de Ulûm-i âliye-i diniyye şubesi adı altında, dört senelik bir İlâhiyât Fakültesi kurulmuştur[3]. O zaman bu şubede Tefsîr-i Şerif, Hadîs-i Şerif, Usûl-i Hadis, Fıkıh, Usûl-i Fıkıh, İlm-i Kelâm, Târîh-i Dîn-i İslâm dersleri okutulmaktaydı[4].
    1908 yılında Dârülfünûn-i Şâhâne'de yeni düzenlemeler yapıldı. Üniversitenin ismi İstanbul Darülfünûnu (İstanbul Üniversitesi), Ulûm-i âliye-i diniyye Şubesinin adı da Ulûm-i Şeriyye olarak değiştirildi. Bu şubenin programına şu dersler ilâve edildi: İlm-i Ahlâk-ı Şer'iyye, Arap Felsefesi, Hikmet-i Teşrî, Tarih-i Edyân, Edebiyât-ı Arabiyye, Felsefe, Felsefe Tarihi ve Tasavvuf.
    1914 senesinde medreselerde yeni bir düzenlemeye gidildi ve ders programı oldukça zenginleştirildi. Dârulfunûn’un Ulûm-i Dîniyye şubesi ka­patılarak talebeler, bilâhare Sahn adı verilen Dârulhilâfe Medresesinin âlî kıs­mına devredildiler.
    1916 senesinde yaygınlaşan medreseler kanunu ile taşra medreseleri İptidâ-i Hâriç, İptidâ-i Dâhil ve Sahn isimleriyle üç ayrı devreye ayrılmışlar ve bunla­rın üstünde Medresetu'l-Mutehassisîn yerine kaim olmak üzere eğitim süre­si üç yıl olan felsefe ve tasavvuf, tefsir ve hadis, fıkıh isimli üç şubeden müteşekkil Süleymaniye Medresesi unvanıyla bir medrese kurulmuştur.
    1914'te Dârulhilâfe medreselerinin kurulmasından 3 Mart 1924 Tevhîd-i Tedrîsât Kanununa kadar yüksek din eğitimi, adı geçen medresede ve Süleymaniye'deki Mütehassısîn Medresesinde verilmiştir.[5] Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu ile bütün medreseler gibi bu medreseler de kapatılmış ve kanunun dördüncü maddesine göre Dârülfünun bünyesinde İlâhiyât Fakültesi ismiyle üç yıl öğretim süresi olan bir yüksek din öğretimi kurumu açılmıştır[6].
    Bu İlâhiyât Fakültesi 1924'den 1933 yılına kadar tam sekiz yıl başarılı bir eğitim vermiştir. Burada İzmirli İsmail Hakkı, Mehmet Ali Ayni, İsmail Hakkı Baltacıoğlu, M. Şekip Tunç, M. Şerafettin Yaltkaya, Hilmi Ömer Budda, Arapkirli Hüseyin Avni, M. Şemseddin Günaltay gibi hocalar ders vermişlerdir. Fakültede okutulan dersler şunlardır: Tefsir ve Tefsir Tari­hi, Hadis ve Hadis Tarihi, Fıkıh ve Fıkıh Tarihi, İslâm Bedîiyyâtı, İslâm Dini Tarihi, Tasavvuf Tarihi, Türk Târîh-i Dinisi, Ahlâk, İctimaiyat, Hali­hazırda İslâm Mezhepleri, Akvâm-ı İslâmiye Etnografyası, Arapça, Farsça, Dinler Tarihi, Kelâm Tarihi, Din Felsefesi, Ruhiyât, İslâm Felsefesi, Felsefe Tarihi ve Mantık[7].
    31 Mayıs 1933 tarihinde Darülfü­nûn, İstanbul Üniversitesine dönüşünce İlâhiyât Fakültesi kadro dışında bırakılarak kapatılmış, 1949 yılına kadar ülkemizde yüksek din öğretimi imkânı olmamıştır[8].
    4 Haziran 1949 tarihinde kabul edilen 5424 sayılı kadro kanunuyla ku­rulan Ankara Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi, 21 Kasım 1949 tarihinde öğreti­me başlamıştır. Fakültede İslâm tarihi, din psikolojisi, din sosyolojisi, felsefe, mantık, tefsir, hadis, İslâm mezhepleri tarihi, kelâm, İslâm felsefesi, dinler tarihi, İslâm hukuku gibi derslerin yanında Arapça, Farsça ve yabancı dil derslerine de yer verilmiştir.
    Fakültenin kurulduğu yıllarda, meslek dersleri için akademik çalışmalar yapmış öğretim üyesi bulunamıyordu. Hocaların büyük kısmı doğrudan doğruya İslâmî ilimler alanında yetişmiş elemanlar değildi. Gözde hoca­lar, eski imparatorluk yadigarı ülkelerde yetişmiş kişilerdi. İlâhiyât fakültesinin yerli öğretim kadrosu ile tam faaliyete geçebilmesi ancak yirmi yılda mümkün olabilmiştir.
    Ankara Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi, birçok program değiştirdikten ve geliştirdikten sonra, Türk yüksek öğretimindeki vazgeçilmez yerini almıştır. Kendi ihtiyacı olan akademik elemanları yetiştirmenin yanında bir çok fakülteye de akademik elemanlar göndermiştir[9].
    Türkiye'de yüksek din eğitimi kurumları demokratikleşme ortamında ve ihtiyaçlar çerçevesinde çoğalmıştır. İlâhiyât Fakültesinden farklı olarak "Yüksek İslâm Enstitüsü" ve "İslâmî İlimler Fakültesi" adıyla iki yeni yük­sek din eğitimi kurumu faaliyete geçmiştir[10].
    1958 yılında mezun vermeye başlayan İmam-Hatip Lisesi öğrencilerinin gidebileceği bir yüksek öğretim kurumu bulunmuyordu. 1949’da açılan İlâhiyât fakültesi sadece genel lise mezunlarını alıyor, meslek lisesi mezunlarını almıyordu. Bu yüzden din öğretimi yanında, din eğitimine ve uygulamasına da ağırlık verecek, özellikle müftülük, vaizlik gibi görevlerin yanında, İmam-Hatip okullarındaki meslek derslerini de ehli­yetle okutabilecek niteliklerle yetiştirilmiş elemanlara olan ihtiyaçlar dikkate alınarak yalnız İmam-Hatip Okulu mezunlarının girebileceği bir yüksek öğ­retim kurumuna ihtiyaç duyuldu[11].
    Yüksek İslâm Enstitüsü adıyla, İlâhiyât Fakültesinden ayrı bir yüksek din eğitimi ve öğretimi kurumu açılması gerektiği fikrini, üniversite mensupları arasından ilk olarak ileri süren ve gerekçelerini açıklayan Ali Fuat Başgil olmuştur[12]. Onun hazırladığı rapor da göz önüne alınarak Yüksek İs­lâm Enstitüsü adıyla bir yüksek din eğitimi kurumu açılmasına karar verilmiş ve 19 Kasım 1959 tarihinde İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü öğreti­me başlamıştır[13]. Bunu, 24 Kasım 1962’de açılan Konya Yüksek İslâm Enstitüsü takip etmiştir.
    Konya Yüksek İslâm Enstitüsünü sırasıyla, Kayseri (16 Aralık 1965), İzmir (25 Ağustos 1966), Erzurum (30 Temmuz 1969), Bursa (28 Kasım 1975), Samsun (1976) ve Yozgat (1979)'da açılan Yüksek İslam Enstitüleri takip etmiş, böylece enstitülerin sayıları sekize yükselmiştir[14].
    Erzurum'da Atatürk Üniversitesi Senatosu 12 Şubat 1971 tarihinde "İslâmî İlimler Fakültesi" adıyla yeni bir fakülte açılması kararı almıştır. Bu karara dayanarak 1971-1972 öğretim yılında İslâmî İlimler Fakültesi adıyla, orta öğretime dayalı ve beş yıl öğretim süresi olan bir fakülte açılmıştır. Erzurum'da 1969 yılında açılan bir Yüksek İslam Enstitüsü vardı. Bu Fakültenin açılışı ile aynı şehirde biri bakanlığa diğeri üniversiteye bağlı iki yüksek din öğretimi kurumu hizmete girmiştir. Bu ise ülkemizde ilk defa görülen bir uygulamadır. Bu Fakültede Lisans öğretimi dışında Yüksek İslâm Enstitüsü mezunlarına doktora yapma imkânı da tanınmıştır[15].
    12 Eylül 1980'den sonra eğitim sistemindeki yeniden yapılanma çerçevesin­de yüksek din eğitimi de önemli bir sorun olarak ele alınmıştır. Konuyla ilgili komisyon çalışmalarında, ilmî toplantılarda ve basında çeşitli görüşler ileri sürülmüştür. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlatılan ve 6 Şubat 1981'de Millî Güvenlik Konseyi'nin onayına sunulan Din Eğitimi Çalışma Grubu Raporundabu konuya yer verilmiştir. Böylece Yüksek İslam Enstitülerinin, ilahiyat fakültelerine dönüştürül­mesi ortak görüş hâline gelmiştir. Bu alandaki ilk uygulama, Yozgat Yüksek İslâm Enstitüsünün kapatılarak, buradaki öğrencilerin ve öğretim kadrosunun diğer Yüksek İslâm Enstitülerine nakledilmesi olmuştur.
    20 Temmuz 1982 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan kanun hükmündeki kararname ile tüm yüksek öğretim kurumları yeniden bir teşkilatlanmaya tabi tutulmuştur[16]. Mevcut üniversite­lerin yanında yeni üniversite ve fakülteler kurulmuş, bütün yüksek öğretim kurumla­rı mücavir oldukları üniversitelere bağlanmıştır. Bu çerçevede Erzurum Yüksek İslâm Enstitüsü, aynı ilde bulunan İslâmî İlimler Fakültesi ile birleştirilerek İlâhiyât Fakültesi adıyla Atatürk Üniversitesine, diğer Yüksek İslâm Enstitüle­ri ise İlâhîyât Fakültesi olarak bulundukları bölgelerdeki üniversitelere bağ­lanmıştır. Böylece Türkiye'de yedi İlâhîyât Fakültesi oluşturulmuş, Ankara Üniversitesi İlâhîyât Fakültesi ile birlikte bu fakültelerin sayısı sekiz olmuştur. 1987'den itibaren farklı yıllarda açılan on beş İlâhîyât Fakültesi ile bu fakül­telerin toplam sayısı yirmi üçe ulaşmıştır[17].
    İlâhiyât fakültelerinden başka, ön lisans düzeyinde eğitim veren iki yıllık İlâhîyât Meslek Yüksek Okullarınada burada kısaca değinmek gerekir. Diyanet İşleri Başkanlığının ihtiyaç bildirmesi ve ilgili kurumların olumlu mütalaaları üzerine Yüksek öğretim Yürütme Kurulunun 29 Aralık 1988 tarihli toplantısında açılması kararlaştırılan bu okulların amacı “Ülkede daha nitelikli din görevlileri istihdam etmek, hâlen görev yapmakta olan din görevlilerinin bilgi düzeyini yükseltmek” olarak tespit edilmiştir.
    İlk olarak 1989-1990 öğretim yılından itibaren açılmaya başlayan İlâhiyât Meslek Yüksek okulları, İstanbul (M&#220, İzmir (DE&#220, Bursa (U&#220, Erzincan (A&#220, Trabzon (KT&#220 ve Van'da (YY&#220 eğitim öğretime devam etmiş Yükseköğretim Kurulu Yürütme Kurulu, 11 Mayıs 1999 tarihli toplantısında, İlâhiyât fakülteleri bünyesinde yapılan yeni düzenlemeler ile Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi bünyesinde İlâhiyât Ön Lisans Programının açılmasını da dikkate alarak, 1999-2000 öğretim yılından itibaren İlâhiyât Meslek Yüksek okullarına öğrenci alınmamasına, mevcut öğrencilerin mezun oluncaya kadar öğretime devam etmesine karar vermiştir[18].
    Buraya kadar Türkiye’deki yüksek din eğitimi kurumlarının son asırdaki tarihi seyrini kısaca sunmaya çalıştık. Yukarıda da belirttiğimiz gibi Arap dili sahasında yapılan tezler sadece yüksek din eğitimi veren kurumlara münhasır değildir. Bunların yanında Edebiyat, Dil ve Tarih-Coğrafya, Fen-Edebiyat fakülteleri ile Gazi Eğitim fakültesinde bu alanla ilgili bir çok akademik çalışma yapılmıştır. Bu fakülteler bünyesinde faaliyet yürüten Arap dili ve edebiyatı ile Arap dili eğitimi anabilim dallarına kısa bir göz atalım:
    a- Daha önce de değindiğimiz üzere 1900 yılında Darülfünûn-i Şahâne açıldığında Ulûm-i Âliye-i Dîniye, Ulûm-i Riyâziye ve Tabiiye ve Edebiyat şubeleri mevcuttu. Eğitim süresi üç yıl olan Edebiyat Şubesinde şu dersler okutuluyordu: Edebiyât-ı Osmâniye, Edebiyât-ı Arabiye, Edebiyât-ı Fârisiye, Edebiyât-ı Fransaviye, Tarih-i Osmânî, Tarih-i Düvel, Coğrafyayı Umumi ve Osmânî ve Umrânî, İlm-i Âsârı Atîka, Usûl-i Terbiye ve Tedrîs, Hikmet-i Nazariye[19].
    1933 yılında yapılan Üniversite reformu ile İstanbul Darülfünûn’u kapatılarak yerine İstanbul Üniversitesi kurulmuştur.[20] Tıp, Hukuk, Edebiyat ve Fen Fakültelerinden oluşan Üniversite, hem yapı hem çalışma şekli bakımından köklü bir şekilde yenilenmiştir. Emin yerine Rektör, Fakülte Reisi yerine Dekan, Profesörlere Ordinaryüs, Öğretmenlere Profesör, Muavinlere de Doçent denilmiştir[21].
    Edebiyat Fakültesi; Dil ve Edebiyat, Felsefe, Tarih ve Coğrafya bölümlerinden teşekkül etmekteydi. Dil ve Edebiyat bölümünde okutulan dersler şunlardı: Türk Dili ve Edebiyatı Tarihi, Metinler Şerhi, Türk Dili Tarihi, Arap ve Fars Edebiyatı, Roman Dilleri ve Edebiyatı Tarihi, Lengüistik, Eti ve Sümer Filolojisi[22].
    b- İstanbul’da reform çalışmaları yapılırken, Ankara’da 1925’te Hukuk Mektebi, 1930’da Ziraat Enstitüsü, 1935’te de Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi kurulmuştur. Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinin adını Atatürk vermiş, böylece onun bir Edebiyat Fakültesi değil hem daha geniş hem de hedefleri daha belirli bir kurum olmasını istemiştir[23].
    Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk ve Türkiye tarihinin incelenmesine kaynaklık edecek olan Sümerce ve Hititçeden Latince ve Yunancaya kadar, antik doğu ve batı dillerinin yanında modern diller ile Coğrafya, Felsefe, Psikoloji, Sosyoloji, Antropoloji gibi çeşitli sosyal bilimlerin farklı alanlarında eğitim veren bir bilim kurumu olmuştur. Bugün Fakültede hem temel kaynaklara inen, hem de çağdaş dünyaya ayak uydurmayı hedefleyen 18 bölüm ve 79 anabilim dalı faaliyet göstermektedir[24].
    Fakültenin kuruluşu sırasında Arapça, dil ve edebiyatıyla "Canlı Diller" arasında bağımsız bir birim olarak yer almıştır. Anabilim Dalındaki 4 yıllık lisans öğretimi süresince Arap Dili ve Edebiyatıyla ilgili şiir ve nesir örnekleri incelenmektedir. Öğrenciye Arapça kompozisyon yazma denemeleri yaptırılmakta ve konuşma alışkanlığı kazandırılmaya çalışılmaktadır. Çeşitli konularda modern Arapça metinler çevrilmekte, öğrenciye Arapça terimler ve deyimler tanıtılmaktadır. Mezun olan öğrenciler, kütüphanelerde, arşivlerde, müzelerde, Arap dili ile ilgili olarak çeşitli bakanlıklarda görev alabildikleri gibi, üniversitelerde bilimsel çalışmaya da yönelebilmektedirler[25].
    c- Atatürk Üniversitesi önceleri Doğu Üniversitesi adıyla anılmış 6 Haziran 1957 tarihinde Atatürk Üniversitesine dönüştürülmüştür. Üniversite, 1958 yılında Fen-Edebiyat Fakültesi ve Ziraat Fakültesi olmak üzere iki fakülteyle öğretime başlamıştır. Fen-Edebiyat Fakültesinin Fen gurubu FKB (Fizik Kimya Biyoloji) olarak öğretime devam ederken; Edebiyat grubunda, Türk Dili ve Edebiyatı, İktisat ve İşletmecilik Bölümleri lisans düzeyinde öğretime devam etmişlerdir. 1957-1958 öğretim yılında Fen-Edebiyat Fakültesi; Edebiyat Fakültesi, Fen Fakültesi ve İşletme Fakültesi olmak üzere üç ayrı fakülte haline getirilmiştir. Daha sonra bu fakülteler 20 Temmuz 1982 Tarih ve 2547 sayılı "Yükseköğretim Kurumları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" ile tekrar Fen-Edebiyat Fakültesi adı altında birleştirilmişlerdir. Fen-Edebiyat Fakültesi ilk kez 1958 yılında Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne öğrenci alarak öğretime başlamıştır.
    1971 yılında Edebiyat Fakültesi bünyesinde Tarih, Arap-Fars Dili ve Edebiyatı, Coğrafya, Arkeoloji ve Sanat Tarihi bölümleri açılmıştır. Fen Fakültesi bünyesinde ise Biyoloji, Jeoloji, Fizik, Kimya ve Matematik bölümleri açılmıştır[26].
    d- Gazi Eğitim Fakültesi 1926 yılında “Orta Muallim Mektebi ve Terbiye Enstitüsü” adı ile öğretime başlamıştır. 1929 yılında adı “Gazi Orta Muallim Mektebi ve Terbiye Enstitüsü”, 1976 yılında “Gazi Eğitim Enstitüsü”, 1980 yılında “Gazi Yüksek Öğretmen Okulu” olarak değiştirilmiştir. 1982 yılında Yüksek Öğretim Kurumu ile birlikte Gazi Üniversitesi bünyesine alınarak adı “Gazi Eğitim Fakültesi” olarak değiştirilmiştir.
    1997-1998 Öğretim yılına kadar bütün bölümleri 4 yıllık öğrenim programları iken; 1998-99 öğretim yılından itibaren, YÖK’ün eğitim fakültelerinin yeniden yapılandırılması çalışmaları doğrultusunda; fakültenin ortaöğretime öğretmen yetiştirmeyi amaçlayan bazı bölümleri 5 yıllık; ilköğretime ve ortaöğretime yönelik bazı bölümleri ise 4 yıllık eğitim öğretim programları uygulayacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.
    Fakültede 9 bölüm içerisinde 26 farklı ana bilim dalı bulunmaktadır. Yabancı diller eğitimi bölümüne bağlı İngiliz dili eğitimi, Alman dili eğitimi, Fransız dili eğitimi ve Arap dili eğitimi ana bilim dalları mevcuttur. Bu bölüm, ilk ve ortaöğretim kurumlarının yabancı dil öğretmen ihtiyacına yönelik öğretim yapmaktadır[27]. Bu ana bilim dallarında öğrenim süresi hazırlık sınıfıyla birlikte beş yıldır. Arap dili eğitimi ana bilim dalı 1984-1985 öğretim yılında öğretime başlamıştır.
    e- Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi 1976-1977 öğretim yılında 6 Bölümle Fen Fakültesi, 4 Bölümle de Edebiyat Fakültesi adı altında ayrı fakülteler olarak eğitim öğretime başlamıştır.
    1982 yılında 2547 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bu iki fakülte Fen-Edebiyat Fakültesi adıyla birleştirilmiştir.
    Bu Fakülteye bağlı Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü 3 Anabilim Dalından (Arap Dili ve Edebiyatı, Fars Dili ve Edebiyatı, Urdu Dili ve Edebiyatı) oluşmaktadır. Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalında eğitim-öğretime 1986-1987 öğretim yılında başlanıldı. Yine 1992 yılından itibaren II. Öğretime öğrenci alınmaya başlanıldı. 1999-2000 öğretim yılında alınan bir kararla ikinci öğretime, 2001-2002 öğretim yılında alınan bir kararla da birinci öğretime öğrenci alınması durdurulmuştur[28].
    f- Dicle Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi bünyesinde Doğu Dilleri ve Edebiyatı bölümünde Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı 1996-1997 yılında eğitim-öğretime başlamış olup, hâlen öğretime devam etmektedir[29].
    g- Kırıkkale Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi bünyesinde Doğu Dilleri ve Edebiyatı bölümünde Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı 1993 yılında kurulmuş olup, bugüne kadar öğrenci alınmamıştır[30].
    Tezlerin yapıldığı yüksek öğretim kurumları hakkında kısaca bilgi verdikten sonra çalışmamız hakkında birkaç hususa değinmek istiyoruz.
    Tezler hakkındaki bilgiler, büyük ölçüde, Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezinin web sitesinden[31] faydalanılarak elde edilmeye çalışıldı. Bununla beraber belli bir tarihten sonra yapılan tezlere ati bilgiler girildiğinden tezlerin tamamını burada bulmak mümkün değildi. Bu yüzden bazı Fakültelerdeki meslektaşlarımızdan fakültelerindeki alanla ilgili akademik personelin tezlerinin listesini talep ettik. Ayrıca DEÜ İlahiyat Fakültesi hocalarından Prof. Dr. Muharrem Çelebi’ye gelen Yardımcı Doçentlik, Doçentlik ve Profesörlük dosyalarından da istifade ettik.
    Tezlerin listesini sunarken sırasıyla tezi hazırlayan, tez adı, tez danışmanı, tarihi, tezin hazırlandığı üniversite ve sayfa adedi gibi bilgileri sıraladık. Birkaç tezin sayfa sayısı dışında çoğunlukla bunda muvaffak olduk diyebiliriz. Çalışmada 198 yüksek lisans ve 122 doktora tezi olmak üzere toplam 320 tezin künye bilgilerini verdik. Ayrıca gözden kaçırdığımız ya da ulaşamadığımız bazı tezler de olabilir. Araştırmacı arkadaşlarımızın ve değerli hocalarımızın eksik kalan bilgileri tarafımıza ulaştıracaklarını ve hatalı bilgileri düzelttireceklerini ümit ediyoruz.
    I. YÜKSEK LİSANS TEZLERİ


    Abdallah Ghazi, Türkçe'nin Ürdün ve Suriye Lehçeleri Üzerindeki Etkisi, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1990, 195s.
    Abdulmaksud Bilal, İbnü`l-Fariz ve İsmail Ankaravî`nin Kaside-i Hamriyye Şerhi, Dnş: M. Ali Yekta Saraç, İstanbul Üniversitesi 2000, 117s.
    Acar Ömer, Arap Dilinde Çok Anlamlılık, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 2002, 200s.
    Acat Yaşar, Kuran-ı Kerimde Arap Grameriyle Bağdaşmayan Hususlar Hakkında bir Araştırma, Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 2001, 90s.
    Acun Sabiha, Birinci Abbasi Asrında Hitabet, Dnş: Recep Dikici, Süleyman Demirel Üniversitesi 1999, 109s.
    Açık Kerim, Kara Kuvvetleri Lisan Okulu'ndaki Arapça Öğretimi ve İletişimsel Metoda Göre Değerlendirilmesi, Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 1997, 223s.
    Akçay Cihaner, Rifâ‘a Râfi‘ et-Tahtâvî (Hayatı, Edebi Kişiliği ve Toplumsal Konulardaki Düşünceleri), Dnş: Yasin Ceylan, Gazi Üniversitesi 1992, 102s.
    Akçay İsmail, Arapça ve Türkçe Seslerin Telaffuzu ve Aralarındaki İlişkiler, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 1994, 92s.
    Akkoç Behlül, Abdulfettâh bin Mustafa el-Lâzikî ve Bugyetü`t-Tenbîh’i, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 1996, 50+47
    Akyüz Zafer, Kays bin el-Hâtim ve Edebi Kişiliği, Dnş: İbrahim Yılmaz, Atatürk Üniversitesi 2001, 59s.
    Alp Musa, Zemahşeri`nin Keşşaf`ında Mutezili Görüşlere Filolojik Yaklaşımlar, Dnş: Celal Kırca, Erciyes Üniversitesi 1998, 104s.
    Altun Ahmet, Arapça Öğretiminde Çağdaş Yöntemler, Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 1997, 92s.
    Aptourachman Alie, Vahiy Geleneğinde Emr Kökünün Semantik Açıdan İncelenmesi, Dnş: Salih Akdemir, Ankara Üniversitesi 2002, III+166s.
    Arı Saim, Ebu’l-Kâsım Abdurrahmân b. İshâk ez-Zeccâcî Hayatı, Şahsiyeti ve Eserlerinden Kitâbu’l-Lama’ât’ı, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, İstanbul Üniversitesi 1980.
    Arkun Kemal, Ahmed b. Fâris, Şahsiyeti, Eserleri ve Kitâb es-Sâhibî’nin İlk Babının Tenkidli Metni, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, İstanbul Üniversitesi 1981.
    Arslan Fikret, Osmanlı-Türk Alimlerinin Irak ve Cezire’deki Arap Edebiyatı ile İlgili Çalışmaları, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1987, 67s..
    Arslan Hatice, Çağdaş Arap Edebiyatında Osmanlı ve Türk İmajı, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 2000, 82s.
    Arslan İclal, Râfi`b. Muhammed b. İbrâhîm el-Huseynî el-Mûsevî el-Hasenî el-Kirmânî`nin İlmu`l-Beyân Adlı Risalesi`nin Edisyon Kritik Çalışması, Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 1997, 136s.
    Aslan İsa, Mustafa b. Muhammed'in "Şerhu Kasîdeti Bânet Su`âd" Adlı Eserinin Edisyon Kritiği, Dnş: Hikmet Akdemir, Harran Üniversitesi 1998, 97s.
    Atalık Yalçın, Klasik Arap Şiirinde İsti`tâf, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Kırıkkale Üniversitesi 1998, 125s.
    Aytaç Bedrettin, İbn Tufayl'in "Hayy İbn Yakzân" Adlı Romanının Öz, Biçim ve Üslup İncelemesi, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1989, 119s.
    Azak Hülya, İbnu’l-Mukaffâ’nın Kelîle ve Dimne’si ile La Fontaine'nin Fabllarının Karşılaştırılması, Dnş: Nasuhi Ünal Karaaslan, Atatürk Üniversitesi 1991, 105s.
    Aziz Serkevt, Marûf er-Rusafî'nin Şiirlerinde Türkiye ve Türkler, Dnş: A. Kazım Ürün, Selçuk Üniversitesi 2000, 174s.
    Bakırcı Selami, IV. Abbasi Asrında Dil Çalışmaları (Lügat-Nahiv-Sarf, 447-656/1055-1258), Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Atatürk Üniversitesi 1993, 104s.
    Bark Yücel, İbnu`l-Fârid Hayatı ve Edebi Kişiliği, Dnş: Nevzat H. Yanık, Atatürk Üniversitesi 1998, 74s.
    Bayam Abdülkadir, Arap Dilinde İştikak, Dnş: Hüseyin Elmalı, Dokuz Eylül Üniversitesi 2002, 125s.
    Baytar Y. Seracettin, Arap Dilinde Fiilimsiler, Dnş: İbrahim Yılmaz, Atatürk Üniversitesi 2001, 213s.
    Benli Mehmed Sami, Osmanlı Devleti'nin Kuruluşundan Fatih Devri Sonuna Kadar Geçen Dönemde Arapça Belagata Dair Eser Yazan Osmanlı-Türk Alimleri, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1991, 238s.
    Bildirici Yusuf Ziya, Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türkiye'de Arapça Öğretimi, Dnş: Bahaeddin Yediyıldız, Ankara Üniversitesi 1987, 148s.
    Bilge Metin, Yahya b. Nasûh b. İsmail ve Şerhu’l-‘Avâmili’l-Mie Adlı Eserinin Tahkik ve Tahlili, Dnş: Selahattin Yılmaz, Cumhuriyet Üniversitesi 1998, 24+119s.
    Bulut Ali, Hicri İlk Üç Asırda Kur`an Filolojisine Dair Eser Veren İlim Adamları ve Eserleri, Dnş: Osman Keskiner, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1999, 151s.
    Cangir Mücella, İmam Hatip Liselerinde Arapça Öğreniminde Karşılaşılan Sorunlar, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 2002, 76s.
    Casim Şirin Abdullah, Hicviye Şairi Olarak İbnu`r-Rûmi, Dnş: M. Faruk Toprak, Ankara Üniversitesi 1999, 99s.
    Ceviz Nurettin, Arap Şiirinde At Tasviri (Cahiliyye ve İslami Dönem), Dnş: Nevzat H. Yanık, Atatürk Üniversitesi 1998, 144s.
    Cinkılıç Recep, Ebû Bekr el-Harizmî ve Risâleleri, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 2000, 84s.
    Çağmar M. Edip, Arap Dilinde Harfler, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1995, 254s.
    Çelik Ahmet, Kur`an-ı Kerim ile Yeni Mana Kazanan Istılahların Cahiliye Dönemindeki Kullanılışları, Dnş: Nasuhi Ünal Karaaslan, Atatürk Üniversitesi 1991, 78s.
    Çelik Harun, Kur'an'da Kullanılan Edatlar, Dnş: Kenan Demirayak, Atatürk Üniversitesi 2001, XIII+165s.
    Çelikkol Suat, Sözlük Çalışmalarına Dilbilimsel Açıdan Yaklaşım ve Dr. Abdulvahid Kerem`in Mu`cemu`l-Mustalahâti`l-Kânûniyye Adlı Eseri ve Türkçe`ye Tercümesi, Dnş: Selahattin Yılmaz, Cumhuriyet Üniversitesi 1998, 317s.
    Çınar Mustafa, Arap Şiirinde Ravdiyyât ve es-Sanavberî, Dnş: Nevzat Hafız Yanık, Atatürk Üniversitesi 1997, 96s.
    Çiftçi Faruk, Maveraunnehir ve Horasan Bölgesinde Yetişen Dilci ve Edipler; Fergâna, Şâş, Fârab, Harizm, Cürcân, Nese, Merv 173/789-940/1436, Dnş: Nasuhi Ünal Karaaslan, Atatürk Üniversitesi 1996, 97s.
    Çilesiz Mevlüt, Taşköprüzâde Ahmed b. Mustafa’nın Miftâhu’s-Sa’âde ve Misbâhu’s-Siyâde Adlı Eserinin Me’ânî, Beyân ve Bedî İlimlerine Dair Kısımları, Dnş: Nihad Çetin, İstanbul Üniversitesi 1981, 41s.
    Çipiloğlu F. Betül, Vahiy Geleneğinde Kara’e Kökünün Semantik Açıdan İncelenmesi, Dnş: Salih Akdemir, Ankara Üniversitesi 2002, V+129s.
    Çöğenli M. Sadi, Hicrî VI. ve VII. (5001-700) Asırlarda Dil Çalışmaları ve Belli Başlı Nahivciler, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1981, 125s.
    Değer Nihal, Muhammed Medeni'nin Musellesât Risalesinin Tahkiki, Dnş: Halit Zevalsiz, Marmara Üniversitesi 2000, 196s.
    Deliçay Tahsin, Harf-i Cerler ve Kur`an-ı Kerim'de Geçen Fiillere Kazandırdığı Manalar, Dnş: Hüseyin Tunçbilek, Harran Üniversitesi 1995, 97s.
    Demir Ekrem, İbn-i Acurrûm ve Mukaddimesi, Dnş: Hulusi Kılıç, Uludağ Üniversitesi 1997, 67s.
    Demir İsmail, İbn Mu`tî ve Kitâbu`l-Fusûl Fi’n-Nahv Adlı Eseri, Dnş: Hüseyin Tural, Atatürk Üniversitesi 1996, 136s.
    Demirayak Kenan, Arap Dilinde Mebniler, Dnş: Nasuhi Ünal Karaaslan, Atatürk Üniversitesi 1989, 156s.
    Dever Süleyman, Ebû Mansûr es-Se’âlibî, Semeru’l-Kulûb fi’l-Muzâf ve’l-Mensûb’un 15. Bâbı, Dnş: Nihad Çetin, İstanbul Üniversitesi 1968, 37s.
    Divlekci Celalettin, Dilbilim ve Kur'ân İlimleri Açısından el-Fîruzâbâdî'nin Besâiri, Dnş: Mustafa Çetin, Süleyman Demirel Üniversitesi 2000, 171s.
    Doğan Candemir, Muhammed Abdülhalîm Abdullah’da Kısa Hikayecilik, Dnş: İbrahim Sarmış, Selçuk Üniversitesi 1991, 106s.
    Doğan Erhan, Süleymaniye Kütüphanesi, Laleli Bölümündeki Arap Edebiyatına Dair Yazmalar, Dnş: Tevfik Rüştü Topuzoğlu, İstanbul Üniversitesi 2000, 93s.
    Doğan Gülnur, Ebu Ali el-Fârisî ve el-Îzâh fi’n-Nahv, Dnş: Nihad Çetin, İstanbul Üniversitesi 1970, 52s.
    Doğan Yusuf, Hadislerde Kamu Hukuku Kavramlarının Semantik Tahlili, Dnş: Selahattin Polat, Erciyes Üniversitesi 1997, 222s.
    Doğru Erdinç, Mehcer Edebiyatı ve Arap Edebiyatına Etkisi, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 1998, 96s.
    Duman Musa, Yapıları ve Kullanılışları Bakımından Arapça ve Farsça Tamlamalar, Dnş: Mertol Tulum, İstanbul Üniversitesi 1987, 135s.
    Efe Mehmet, Ebu`l-Berekât İbnu`l-Enbârî ve "el-İnsâf fi Mesâili`l-Hilâf Beyne`n-Nahviyvîn el-Basriyyîn ve`l-Kûfiyyîn" Adlı Eseri, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 1997, 82s.
    Ege Ramazan, Telvinu`l-Hitâb İbn Kemâl, Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 1995, 101+73s.
    Ekşi İdris, Hacı Baba b. Hacı İbrahim b. Abdülkerim et-Tosyevi'nin Hayatı ve Hulâsatu`l-İ`râb Adlı Eseri, Dnş: Recep Dikici, Selçuk Üniversitesi 1998, 114s.
    Elmalı Hüseyin, Hicrî III. Asırdaki Edebî Çalışmalar ve Belli Başlı Edip ve Şairler, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1982, 120s.
    Er Rahmi, Bedî’u’z-Zamân el-Hemezânî ve Makâmeleri, Dnş: İnci Koçak Ankara Üniversitesi 1984, 161s.
    Erdinç Abdülhamit, Hâtim et-Tâî ve Şiir Divanı, Dnş: Tacettin Uzun, Selçuk Üniversitesi 2000, 121s.
    Erdoğan Ayhan, Fahreddin Razi'ye Göre Kur'an'da İcaz Sorunu, Dnş: Yasin Ceylan, Gazi Üniversitesi 1993, 57s.
    Erdoğan Hüsamettin, İmam Birgivi’nin el-Emsiletü’l-Fadliyye Şerhi (İnceleme ve Edisyon Kritik), Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 2002, 43+47s.
    Ergin M. Cevat, Arap Dilinde İstifham Edatları, Dnş: Nurettin Turgay, Dicle Üniversitesi 1998, 129s.
    Ergül Aysel, Cahiliye Döneminde Şiir ve Kadın Şairler, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1991, 132s.
    Ergüven Şahabettin, Celâluddin es-Suyûtî ve Galatu`l-‘Avâm'ı, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 1998, 117s.
    Esen Emine, Ebu`l-Atâhiyye Hayatı ve Zühd ile İlgili Şiirlerinin Tesbiti, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1995, 71s.
    Fişek Salih, İbn Cinnî Hayatı, Şahsiyeti, Eserleri ve el-Hasâis’in Metin Tercümesi, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1981, 125s.
    Göncü Cengiz, Arap Dilinde Fasih-Avam Dil Meselesi, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 2000, 91s.
    Gülbil Uğur, İstikâmet Kavramına Semantik Yaklaşım, Dnş: Galip Yavuz, Cumhuriyet Üniversitesi 2002, VII+121s.
    Güler İsmail, Kur'an'ın İrabı ve İbn Haleveyh'in Bu Sahaya Katkıları, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1991, 97s.
    Güler Mehmet, Arap Dilinde İstifham Edatları, Dnş: Osman Keskiner, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2000, X+115s.
    Gülle Sıtkı, Şemseddin Muhammed b. Hamza el-Fenârî'nin Hayatı ve Eserleri, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1990, 104s.
    Gültekin Alaaddin, Arap Dilinde Gayr-ı Munsarıflar, Dnş: Mustafa Kılıçlı, Atatürk Üniversitesi 1996, 99s.
    Günday Hüseyin, Hızır b. Muhammed'in "el-İfada li-Unbûbi'l-Belâga" İsimli Eserinin Edisyon Kritiği, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1995, 174s.
    Gündüz Metin, Emeviler Döneminde Gazel Şiiri, Dnş: Kenan Demirayak, Atatürk Üniversitesi 1998, 99s.
    Gündüzöz Soner, Ka`b b. Zuheyr Hayatı, Eserleri ve Edebi Kişiliği, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 1997, 112s.
    Güney Fikri, Ebû Ca`fer en-Nahhâs ve Me`âni`l-Kur`ân-ı, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 1994, 176s.
    Hassanov Sefer, İbn Hişam`ın Arap Gramerindeki Yeri, Dnş: Nasuhi Ünal Karaaslan, Uludağ Üniversitesi 2000, 150s.
    Hekimoğlu Muhammet, Şerhu İbn Akîl'deki Şahid Beyitlerin İncelenmesi, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Kırıkkale Üniversitesi 1998, 224s.
    Hocaoğlu İsmail, Tavfik al-Hakîm ve Avdatu’r-Rûh, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 1992, 96s.
    Hoşgör Fatıma Betül, el-Cahiz`in Hayatı, Eserleri ve el-Buhala Adlı Kitabındaki Tip Tahlilleri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1999, 170s.
    İbrahimoğlu Nizameddin, Arap Dilinde Cümleler ve Kuruluş Yolları, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 1999, 72s.
    İnce Nazife Nihal, Abdullâh bin Ebî İshâk el-Hadramî ve Nahiv İlmindeki Yeri, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 2001, 118s.
    İslamoğlu İbrahim, Eyyâmu'l-‘Arab'ın Edebi Yönü ve Arap Dil ve Edebiyatına Etki ve Katkısı, Dnş: Yusuf Sancak, Atatürk Üniversitesi 2002, XII +80s.
    İzgi Cevat, Taşköprüzâde’nin Miftâhu’s-Sa’âde’sinin Dil ve Edebiyatla İlgili Bölümlerinin Tenkidli Metin Tesisi, Dnş: Nihad Çetin, İstanbul Üniversitesi 1987, VI+79s.+150s. Arapça metin.
    Kahyaoğlu Yasin, İsa b. Ali el-Bolevi ve "Mufîdu`l-İ`râb" Adlı Eseri, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1995, 120s.
    Karabela Nevin, Ali b. Hamza el-Kisâî ve Nahiv İlmindeki Yeri, Dnş: Hüseyin Küçükkalay, Süleyman Demirel Üniversitesi 1996, 113s.
    Karaca Mahmut, İmam-Hatip Liselerinde Arapça Öğretimi ve Arapça Ders Kitaplarının Tahlili, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1992, 102s.
    Karadavut Ahmet, Arap Dilinde Hazif, Dnş: İbrahim Sarmış, Selçuk Üniversitesi 1991, 178s.
    Karakoç Mehmet, Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesinde Bulunan Arap Dili ve Edebiyatına Dair Yazma Nüshaların Tasnif ve Tavsifi, Dnş: Recep Dikici, Selçuk Üniversitesi 1998, 509s.
    Karataş Yusuf, Türkiye’de Arapça Öğretimi Açısından “el-Arabiyyetu li’l-Hayât” Ders Kitabının Değerlendirilmesi, Dnş: Emrullah İşler, Gazi Üniversitesi 2001, 109s.
    Kaya Mustafa, Dilbilim ve Anlama Etkisi Açısından Arap Dili`nin Başlıca Özellikleri, Dnş: Yusuf Sancak, Atatürk Üniversitesi 2000, 120s.
    Kayapınar Mustafa, “Hemze” ve “Hel” İstifham Edatlarının Kur`an-ı Kerim'de Nahiv ve Belagat Açısından Kullanımı, Dnş: Galip Yavuz, Cumhuriyet Üniversitesi 1999, 78s.
    Kazım Şadiye Muhammed Faydalla, İbn Mukaffa ve Arap Edebiyatındaki Etkisi, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1985, 116s.
    Kılıç Ali, Ebû Sa’îd Abdülmelik b. Kureyb el-Asmaî`nin Hayatı, İlmi Şahsiyeti ve Eserleri (123/741-216/831), Dnş: Hüseyin Küçükkalay, Süleyman Demirel Üniversitesi 1997, 95s.
    Kılıç Zeki, Şehâdet Sözcüğünün Semantik Açıdan İncelenmesi, Dnş: Salih Akdemir, Ankara Üniversitesi 2002, II+79s.

    Kılıçlı Mustafa, Hicri III. Asırdaki Dil Çalışmaları ve Belli Başlı Dilciler, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1982, 124s.
    Kırgız Mustafa, Züheyr b. Ebi Sulma ve Hikmet, Dnş: Musa Kazım Yılmaz, Harran Üniversitesi 1998, 107s.
    Kızıklı S. Zafer, Arap Belagatında Teşbih ve Mecaz, Dnş: Rahmi Er, Ankara Üniversitesi 1997, 100s.
    Kızılcık Abdullah, Îsâ b. ‘Alî el-Bolevî Hayatı, Eserleri ve Mufidu`l-İ`râb`ı, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 1997, 202s.
    Kireççi Mehmet Akif, Kudâme b. Ca'fer ve Ebû Hilâl el-'Askerî'de Şiir Eleştirisi, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 1992, 87s.
    Koç Celal Turgut, Yusuf İdris (Hayatı, Eserleri ve Kısa Hikayeleri), Dnş: Recep Dikici, Selçuk Üniversitesi 1995, 88s.
    Koç Sadık, Bedel ve Atf-ı Beyân’ın Arap Gramerindeki Yeri ve Mukayesesi, Dnş: Tahsin Deliçay, Fırat Üniversitesi 2002, 104s.
    Koçak Süleyman, Arap Dili ve Edebiyatında Deyim, Dnş: Galip Yavuz, Cumhuriyet Üniversitesi 1997, XIX+179s.
    Korkut Mustafa, es-Suyûtî’nin Risâle fî Sebebi Vazi İlmi’l-Arabiyye Adlı Eserinin Tenkidli Metni ve Tercümesi, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, İstanbul Üniversitesi 1982, 25s.
    Kömeç Ömer Hatemi, Arap Dilinde Zamanlar, Dnş: Nevzat Hafız Yanık, Atatürk Üniversitesi 1996, 69s.
    Kula Mevlüt, Arap Dilinde Zarflar ve Kur’an-ı Kerim’de Kullanılışları, Dnş: Halit Zevalsiz, Marmara Üniversitesi 1999, 158s.
    Kuş Şahin, Ebû Zeyd el-Ensari ve Nahivle İlgili Görüşleri, Dnş: Taceddin Uzun, Selçuk Üniversitesi 1996, 77s.
    Küçük Şükrü, Kuşadalı Ahmed Efendi ve İnâyetu`l-Mubteğî fî Şerhi Kifâyeti`l-Mübtedî Adlı Eseri, Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 2001, 298s.
    Küçükefe İ. Banu, Mehmet Esad Efendi'nin Hayatı Eserleri ve Lügatçiliği, Dnş: Mustafa Kılıçlı, Atatürk Üniversitesi 2002, VII+70s.
    Mahmudov Süleyman, Azerbaycan Cumhuriyeti İlimler Akademisi M. Fuzûlî Enstitüsü Kütüphanesindeki Arapça Nahve Dair Yazma Eserler, Dnş: Mahmut Kafes, Selçuk Üniversitesi 2001, 165s.
    Marzuk Sabah Nuri, Cemîl b. Ma‘mer, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1985, 293s.
    Melek Salih, Arap Dili Eğitim-Öğretiminde Klasik ve Modern Metotlar, Dnş: Nurgün Ersan, Gazi Üniversitesi 1987, 96s.
    Mete Saliha, Abû Nuvâs'ın Abbasi Şiirindeki Yeri, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1988, 122s.
    Mustafa Hazım Burhan, Ebû Temmâm`ın Hayatı ve Bediye Dair Şiirleri, Dnş: Recep Dikici, Selçuk Üniversitesi 2000, 220s.
    Muş Züleyha, Arap ve Türk Edebiyatlarında "Yusuf u Zuleyha" Hikayelerinin Mukayesesi, Dnş: Halit Zevalsiz, Marmara Üniversitesi 2000, 240s.
    Mücahit Mustafa, Arap Dilinde Hasr Belagatı ve Kur`an`da Manaya Etkisi, Dnş: Galip Yavuz, Cumhuriyet Üniversitesi 1997, 106s.
    Önen Eşref, Hz. Peygamber'in Arap Dili ile Münasebeti ve Hadislerle İstişhad, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 2002, VIII+259s.
    Öney Salim, Muhibbuddin el-Hamevî ve Şerhu Manzûmeti İbn Şıhne Adlı Eseri Üzerine bir İnceleme, Dnş: Hüseyin Elmalı, Dokuz Eylül Üniversitesi 1997, 80+72s.
    Öz Şükriye Feyza, Hayret Mehmet Efendi’nin Manzum Elfiyye Tercümesi ve Bugünkü Dile Uyarlanması, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 2002, 185s.
    Özaslan Hazma, Ebû Ali el-Kâlî ve Kitâbu’l-Emâlî, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1996, 70s.
    Özay İbrahim, Bir Eleştirmen Olarak Tâhâ Husayn, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 1992, 92s.
    Özçelik Ziya, Ebu'l-Abbâs Sa‘leb ve el-Fasîh'i, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 2001, 41s.
    Özdemir Sevim, Ebû Ali el-Fârisî ve Nahiv İlmindeki Yeri, Dnş: Hüseyin Küçükalay, Süleyman Demirel Üniversitesi 1996, 170s.
    Özdemir Şahmettin, Kur`an-ı Kerim'de Edatlarla Kullanılan Fiiller, Dnş: Halit Zevalsiz, Marmara Üniversitesi 1999, 380s.
    Özdemir Yılmaz, Davud el-Karsî, Hayatı, Eserleri ve Şerhu`l-‘Avâmili`l- Cedîd Adlı Eseri (Edisyon Kritik), Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 1998, 143s.
    Özli Muzaffer, Arap Dili Gramerinde Nûn ve Halleri, Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 2001, 104s.
    Özyer Kani, 19. Asır Arap Edebiyatında Ahmed Faris Şidyak'ın Yeri (Hayatı, İlmi ve Edebi Şahsiyeti, Gazeteciliği), Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1997, 101s.
    Paköz Mehmet Yaşar, Abu’l-Fath Osman b. Cinnî ve el-Luma’ fi’n-Nahv’i, Dnş: Nihad Çetin, İstanbul Üniversitesi 1970, 92s.
    Parlak Nizamettin, Endülüs Dil Mektebi, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 1998, 122s.
    Polat Hüseyin, et-Tuhfetu’l-Mulûkiyye fi’d-Devleti’t-Turkiyye, Dnş: Rahmi Er, Ankara Üniversitesi 1997, 144s.
    Polat İbrahim Ethem, İslam Öncesi Hanif Edebiyatı, Dnş: Kenan Demirayak, Atatürk Üniversitesi 1996, 71s.
    Polat Mahmut, Cemâluddin Muhammed bin Abdurrahmân el-Mâlikî ve Eseri Bulğat`ul-Hâfız ve Belâğatu’l-Lâfız, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1995, 190s.
    Regragui Aimane, Muhyiddin ibn Arabi'nin (İşaratü`l-Kur`an fi ‘Âlemi`l-İnsân) Adlı Eserinin Tahkik ve Edisyon Kritiği, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 1998, 148s.
    Sait Sena, al-Hansâ, Dnş İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1985, 60s.
    Sarıkaya Muammer, Muhsin al-Kayserî'nin "Şarh Arûz el-Endelusî" Adlı Eserinin Edisyon Kritiği ve Tercümesi, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Kırıkkale Üniversitesi 1998, 187s.
    Sarmış Sümeyye, Basra Dil Ekolü ve ez-Zeccâcî`nin "el-Cumel fi`n-Nahv" Kitabı, Dnş: Ahmet Karadavut, Selçuk Üniversitesi 2000, 127s.
    Selahattin Goran, el-Mutenebbî'nin Şiirinde Medh, Dnş: Bedrettin Aytaç, Ankara Üniversitesi 1999, 202s.
    Sevinç Rıfat Resul, Arap Dilinde Masdarlar, Vezinleri ve Kullanışları, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 1998, 196s.
    Suçin Mehmet Hakkı, Yahya Hakkı ve Kısasuhu al-Kasîra, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 1998, 96s.
    Sula Murat, Trabzon İl Halk Kütüphanesi`ndeki Arap dili ve Belagatı Alanındaki Yazmalar ve Ali Kuşçu`nun "Risâle fi`l-Mecâz ve`l-İsti`âre"sinin Edisyon Kritiği, Dnş: M. Reşit Özbalıkçı, Dokuz Eylül Üniversitesi 2000, 132s.
    Sumak Abdülkadir, Miftâhu`l-Belâga ve Misbâhu`l-Fesâha, Dnş: M. Muhsin Kalkışım, Harran Üniversitesi 1999, 209s.
    Sürüt Kenan, Yenilikçi Bir Şair Olarak Beşşâr b. Burd, Dnş: Rahmi Er, Ankara Üniversitesi 1999, 311s.
    Şah Ali Hikmet, Süleymaniye Kütüphanesi Laleli Bölümündeki Aruza Dair Yazma Eserler, Dnş: Hüseyin Yazıcı, İstanbul Üniversitesi 2000, 69s.
    Şahin Osman, Kur'an-ı Kerim'deki Müşkil İfadeler ve Çözüm Yolları, Dnş: Muhsin Koçak, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1996, 129s.
    Şahin Resul, Arap Dilinde Cer Harfleri, Dnş: Nurettin Turgay, Dicle Üniversitesi 1998, 98s.
    Şener Şahin, Corci Zeydan`ın Tarihi Romancılığı ve Osmanlı İnkılabı Adlı Romanı, Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Uludağ Üniversitesi 1999, 141s.
    Şenocak Abdurrahim, Arap Dilinde Müzekker ve Müennes, Dnş: M. Reşit Özbalıkçı, Dokuz Eylül Üniversitesi 2002, 85s.
    Şensoy Sedat, Veysî (Üveys b. Muhammed el-‘Alâşehr&#238 ve Eseri "Merace`l-Bahreyn"in Tahkiki, Dnş: İbrahim Sarmış, Selçuk Üniversitesi 1995, 280s.
    Şimşek Cüneyt Mehmet, Necib Mahfuz ve Üç Romanının Değerlendirilmesi, Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Uludağ Üniversitesi 1999, 144s.
    Şimşek Mehmet Ali, Arapça'da Zaman Kalıpları, Kullanım Alanları ve Türkçe'deki Zamanlarla Karşılaştırılması, Dnş: Selahattin Yılmaz, Cumhuriyet Üniversitesi 1997, 167s.
    Şimşek Ramazan, Ravdatu'l-Fasaha Muhammed b. Ebi Bekr er-Razi (2. cilt), Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 1995, 98+80s.
    Şimşek Sultan, Abdulhamîd b. Yahyâ ve Kitâbeti, Dnş: Mustafa Kılıçlı, Atatürk Üniversitesi 2001, X+70s.
    Tanrıverdi Eyüp, İslam Öncesi Arap Lehçeleri, Dnş: Ahmet Karadavut, Selçuk Üniversitesi 1999, 124s.
    Taşdelen Hasan, Kemal Paşazade, Hayatı, Eserleri ve Belagatla İlgili Görüşleri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1995, 149s.
    Tetik Naim, Eski Arap Şiirinde Muhadram Şairler, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 1997, 75s.
    Toparlak Bilal, Arap Edebiyatında Edebi Tenkide Giriş, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 2000, 231s.
    Topçu Sinan, Arap Dilinde Zarflar, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 1997, 112s.
    Tur Salih, Ahtal, Ferezdak ve Cerîr'in Şiirlerinde Medih ve Hiciv, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1997, 156s.
    Tuzcu Kemal, Klasik Arap Şiirinde Yaşlılık Teması (X. Yüzyıl Sonuna Kadar), Dnş: M. Faruk Toprak, Ankara Üniversitesi 1998, 105s.
    Tülücü Süleyman, Mu’allakât ve Şairleri Üzerine İncelemeler, Atatürk Üniversitesi 1979, 118s.
    Türkmen Dursun Ali, Mütercim Asım Efendi ve Tuhfe-i Asım, Dnş: Hüseyin Elmalı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1995, 114s.
    Ulaş Timur, Ahmed Şevki'nin Hayatı ve Eserleri, Dnş: M. Faruk Toprak, Ankara Üniversitesi 1999, 84s.
    Ulukuyu Hatice, Sarf ve Nahiv Açısından Muzari Fiil, Dnş: Taceddin Uzun, Selçuk Üniversitesi 2000, 228s.
    Ulus Hasan Fehmi, Osmanlı-Türk Alimlerinin Mısır ve Suriye’deki Arap Dili ve Edebiyatı ile İlgili Çalışmaları, Dnş: ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1987, ?.
    Uylaş Sait, Arap Dilinde Te`nîs, Dnş: Nasuhi Ünal Karaaslan, Atatürk Üniversitesi 1995, 107s.
    Uzun Mustafa Mansur, Arap Dilinde Harf ve Kur`an`da Zait Harfler, Dnş: Ahmet Gürtaş, Selçuk Üniversitesi 1996, 90s.
    Uzunoğlu M. Vecih, el-Münekkahâtu`l-Meşrûha fi`l-Me’ânî ve`l-Beyân, Ayşî Mehmet Efendi, Dnş: Hüseyin Elmalı, Dokuz Eylül Üniversitesi 1997, 115s.
    Ünal Ömer, Emeviler Devrinde Siyasi Şiir ve Öncüleri, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1989, 142s.
    Ünlüer Ceyhun, Mustafa Sâdık er-Râfi’î ve Vahyu’l-Kalem’i, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 2000, 77s.
    Ürün Ahmet Kazım, Arapça'da Bağlaçlar, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1989, 93s.
    Üzüm Emin Cihan, Türkiye’de Arapça Öğretimi Açısından “el-Arabiyyetu li’n-Nâşiîn” Ders Kitabının Değerlendirilmesi, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 2002, 105s.
    Yanarateş Metin, Sîbeveyh'in Bedel, İsm-i Fail, Masdar ve Sıfat-ı Müşebbehe Konularını İşleme Yöntemi, Dnş: Mehmet Çakır, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2000, 33s.
    Yanık Nevzat Hafız, Arap Dilinde İsim Fiiller, Dnş: Hüseyin Tural, Atatürk Üniversitesi 1988, 93s.
    Yargıcı Atilla, Abbasi Dönemi'nde Zühd Şairleri, Dnş: Musa Kazım Yılmaz, Harran Üniversitesi 1996, 143s.
    Yavuz Abdulbasit, Ebû Hilâl el-Askeri ve Edebi Tenkitçiliği, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 1994, 79s.
    Yavuz Mahmut, Muhadram Şairlerin Şiirlerinde İslami Motifler, Dnş: Mustafa Kılıçlı, Atatürk Üniversitesi 1998, 141s.
    Yavuz Mehmet, Kuruluştan Fatih Devri Sonuna Kadar Arapça Gramer (Sarf-Nahiv)'e Dair Eser Yazan Osmanlı-Türk Alimleri, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1991, 226s.
    Yazıcı Hüseyin, İbnu’s-Serrâc ve Kitâbu’l-İştikâk’ı, Dnş: Nihad Çetin, İstanbul Üniversitesi 1987, 80s.
    Yazıcı Mesut, Türkçe'de Necib Mahfuz, Dnş: Rahmi Er, Ankara Üniversitesi 1997, 73s.
    Yetim Hikmiye, Macma’ al-Amsâl 160-189 Varaklarının Yorumu, Dnş: Tahsin Yazıcı, İstanbul Üniversitesi 1978, 140s.
    Yıldırım Kadri, Birinci Abbasiler Dönemi Arap Dili ve Edebiyatında Mevali Tesirleri, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1996, 167s.
    Yıldız Musa, Necîb Mahfûz (Hayatı, Eserleri ve Kısa Hikâyeleri), Dnş: Yasin Ceylan, Gazi Üniversitesi 1992, 78s.
    Yıldız Şerafettin, Ebû İbrâhîm İshâk b. İbrâhîm el-Fârâbi (350/961)'nin Hayatı ve "Dîvânu’l-Adab" Adlı Eseri, Dnş: Recep Dikici, Selçuk Üniversitesi 1995, 174s.
    Yılmaz Abdulkadir, Kemal Paşazâde ve Sarfı (Metin ve İnceleme), Dnş: M. Sadi Çöğenli, Atatürk Üniversitesi 1992, 161s.
    Yılmaz Ali, Nâsır b. Abdisseyyid al-Mutarrizî ve al-Misbâh Adlı Eseri, Dnş: Halil İbrahim Tanç, Atatürk Üniversitesi 1996, 100s.
    Yılmaz Ferhat, Buhara, Semerkand ve Nesef Bölgesinde Yetişen Dilci ve Edipler, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1996, 79s.
    Yılmaz Hacı, Ahmed Emin`in Denemelerinde Toplum ve Edebiyat, Dnş: Bedrettin Aytaç, Ankara Üniversitesi 1998, 122s.
    Yılmaz İbrahim, Akşehir'li Ali bin Osman ve Şarh Abyâti'l-Kâfiya va'l-Câmi’ Adlı Eseri, Dnş: Hüseyin Tural, Atatürk Üniversitesi 1993, 43s.
    Yılmaz Mehmet, Arapça Bir Kelimeyle Türkçe’nin Yardımcı Fiilleri Şeklinde Kurulan Birleşik Fiiller, Dnş: Mertol Tulum, İstanbul Üniversitesi 1988, 75s.
    Yılmaz Mehmet, Günümüz Arap Edebiyatında İslamî Edebiyat Akımına Bir Bakış, Dnş: Ahmet Bulut, Uludağ Üniversitesi 1999, 120s.
    Yılmaz Nurullah, Mu'allaka-i Seb'a'nın Muhteva Yönünden İncelenmesi, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1990, 69s.
    Yılmaz Veysel, Hâlid el-Ezherî ve Hediyyetu Uli'l-Elbâb ilâ Mûsili't-Tullâb ilâ Kavâ'idi'l-İ'râb Adlı Eseri, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 2000, 190s.
    Yılmaz Zehra, ez-Zemahşerî ve el-Mufassal`ı, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 1996, 192s.
    Yüksel Ahmet, Arap Dilinde Harfi Cerler, Dnş: Hulusi Kılıç, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1995, 124s.

    II.DOKTORA TEZLERİ

    Açık Kerim, Tanzimattan Günümüze Arapça Öğretimi (Kaynaklar ve Yöntemler), Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 2002, 301s.
    Akçay Cihaner, Hanna Mine'nin Romanlarında Toplumcu Gerçekçilik, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 1998, 285s.
    Arslan Ahmet Turan, İmam Birgivî ve Arapça Tedrisatındaki Yeri, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, Marmara Üniversitesi 1983, 260s.
    Arslan Fikret, Mevâhibu’l-Edîb Şerhu Muğni’l-Lebîb’in Baştan İnneye Kadar Tahkiki, Dnş: Ahmet Karadavut, Selçuk Üniversitesi 1999, 501s.
    Aslan Şükrü, İbn Yezidi ve Garibu'l-Kur'an'ı, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1983, XXI +138+127s.
    Aslan Ahmet, el-Hasan bin Esed el-Farîkî Hayatı ve Şairliği, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1999, 213s.
    Aşçıoğlu Osman, Mustafa Lütfî Menfelûtî, Hayatı, Eserleri, 19. ve 20. Asır Arap Edebiyatındaki Yeri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1983, VI+268s.
    Aydın Mustafa, İbn Şuheyd ve Edebi Kişiliği, Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Atatürk Üniversitesi 1992, 194s.
    Aytaç Bedrettin, Mahmud Teymur'un Hikayeleri ve Romanları, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1992, 217s.
    Ayyıldız Erol, 20. Asır Arap Edebiyatında Mustafa Sâdık er-Râfi’î’nin Yeri, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, Uludağ Üniversitesi 1978, 160s.
    Bakırcı Selami, 4. Abbasi Döneminde Edebi Çevre (447-656/1055-1258), Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Atatürk Üniversitesi 1997, 312s.
    Benli Mehmet Sami, Yûsuf el-Kırmastî, Hayatı ve et-Tebyîn fi`l-Me‘ânî ve`l-Beyân`ı, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1996, 508s.
    Bozgöz Faruk, Kur`an-ı Kerim ve Mecaz Kavramı, Dnş: Tacettin Uzun, Selçuk Üniversitesi 2000, 203s.
    Bulut Ahmet, Arap Dili ve Edebiyatında Emsâl, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, İstanbul Üniversitesi 1984, 115+271s.
    Ceviz Nurettin, Osmanlı Döneminde Mısır’da Arap Edebiyatı (1517-1798), Dnş: N. Hafız Yanık, Atatürk Üniversitesi 2002, XI+325s.
    Civelek Yakup, Ahmed Fâris eş-Şidyâk, Edebi Şahsiyeti ve el-Cevâib Gazetesi, Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Atatürk Üniversitesi 1997, 496s.
    Çağmar M. Edip, Arap Dili ve Belagatında Te’kîd, Dnş: Muharrem Çelebi, Harran Üniversitesi 2001, 356s.
    Çakır Mehmet, Arapçada Dolaylı Cümle, Dnş: İ. Faris Hariri, Dokuz Eylül Üniversitesi 1986, 126s.
    Çelebi Muharrem, Ma‘âni’l-Kur’ân ve ez-Zeccâc, Dnş: İsmail Cerrahoğlu, Atatürk Üniversitesi 1976, 287s.
    Çelebi Rabiha, Tâcuddîn Muhammed b. Muhammed el-İsferâyînî ve Lubbu’l-Elbâb fî İlmi’l-İ’râb, Dnş: Hüseyin Elmalı, Dokuz Eylül Üniversitesi 1993, 70+147s.
    Çelik H. Avni, İbn Kayyim el-Cevziyye ve Eseri Ma‘âni’l-Adavât va'l-İ‘râb, Dnş: İbrahim Düzen, Atatürk Üniversitesi 1982.
    Çetin Nihâd Mazlum, Ebû Hâtim es-Sicistânî ve Kitâbu’l-Muzekker ve’l-Muennes’i, Dnş: Ahmet Ateş İstanbul Üniversitesi 1958, 76s.
    Çetiner Bedrettin, Taha Hüseyin Hayatı, Eserleri ve XX. Yüzyıl Arap Edebiyatındaki Yeri, Dnş: Bekir Sadak, Marmara Üniversitesi 1983, 226s.
    Çevikoğlu Hasan, Kur`an-ı Kerim'de Edebi Üslup, Dnş: Musa Kazım Yılmaz, Harran Üniversitesi 1999, 156s.
    Çıkar Mehmet Şirin, Nahivciler ile Mantıkçılar Arasındaki Tartışmalar, Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 2001, 197s.
    Çınar Mustafa, Endülüs'te Mulûku't-Tavâ'if Dönemi Edebî Çevresi, Dnş: Nevzat Hafız Yanık, Atatürk Üniversitesi 2002, 260s.
    Çiftçi Faruk, Endülüs`te Hilafet Dönemi Edebi Çevresi (316-422/929-1031), Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1999, 224s.
    Çöğenli M. Sadi, el-Mutarrizi ve el-Muğrib fi Tertîbi'l-Mu'rib'inin Edisyon Kritiği, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1986, 884s.
    Çuhadar Mustafa, Ebu'l-Mehâsin Cemâluddîn Yûsuf bin Tağrîberdî Hayatı, Eserleri, Şahsiyeti ve Eserlerinin İstanbul Kütüphanelerinde Bulunan Yazmalarının Tavsifi (813-874/1410-1470), Dnş: Ahmet Uğur, Erciyes Üniversitesi 1991, 140s.
    Deliçay Tahsin, Mehmed Şâh ve Te`sisu`l-Kavâ`id Harfen bi Harfin fi Şerhi Makâsidi Esasi`s-Sarf, Dnş: M. Sadi Çögenli, Harran Üniversitesi 1998, 362s.
    Demir İsmail, Hâtim et-Tâ’î Hayatı, Eserleri ve Edebî Kişiliği, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 2002, 230s.
    Demirayak Kenan, 1. Abbasi Asrında Edebi Çevre (132-232/750-847), Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1992, 298s.
    Dikici Recep, eş-Şerîf er-Râzî’nin Hayatı, Dil ve Edebiyat Hakkındaki Çalışmaları, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1987, 258s.
    Doğan Candemir, Yabancılara Arapça Öğretimi Esasları ve Öğretim Metotlarının İncelenmesi, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 1996, 205s.
    Durmuş İsmail, Cahiliyye Şiirinde ve Kur'an-ı Kerim'de Benzetme, Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 1988, 393s.
    Ege Ramazan, İbn Kemâl’in Esrârü’n-Nahv’i ve Dönemindeki Arap Dili Filolojik Çalışmalarına Kısa Bir Bakış, Dnş: M. Reşit Özbalıkçı, Dokuz Eylül Üniversitesi 2002, 130+281s.
    Elmalı Hüseyin, Muhammed b. Bekr er-Râzî ve Tefsîru Garîbi’l-Kur’ân, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1986, 107+567s.
    Er Rahmi, Taha Husayn ve Üç Romanı (Du'â' al-Karavân, Adîb, Şacarat al-Bu's), Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1988, 248s.
    Erdoğan Ayhan, Mufassal Şerhi İklîd Adlı Yazma Eserin Baştan Merfuat, Mansubat, Mecrurat Adlı Bölümlerin Tahkiki, Dnş: İbrahim Sarmış, Selçuk Üniversitesi 1998, 385s.
    Ergin Ali Şakir, Kitâb Ma‘âni Abyât al-Hamâsa, Dnş: Adnan Erzi, Ankara Üniversitesi 1973, LXXXIII+246s.
    Ergin Mehmet Mesut, el-Keyvânî Hayatı ve Şiiri, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 2000, 133s.
    Ergin M. Cevat, el-‘Ukberî ve el-Lubâb fî ‘İleli'l-Binâ'i ve'l-İ‘râb'ı, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 2002, 205s.
    Ergül Aysel, Çağdaş Mısır Tiyatrosu'nda Tevfiku'l-Hakim ve Üç Entellektüel Tiyatrosu, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1995, 286s.
    Fazlıoğlu Şükran, Modern Mısır Romanında Türk İmajı (1798- 1914), Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 2001, 353s.
    Furat Ahmet Subhi, el-Hatîb el-İskâfî, Kitâbu’l-Mecâlis, Dnş: Ahmet Ateş, İstanbul Üniversitesi 1966, 177s.
    Gezgin Ali Galip, Tefsirde Semantik Metod ve Kur’an’da “Kavm” Kelimesinin Semantik Analizi, Dnş: İsmail Yakıt, Süleyman Demirel Üniversitesi 1999, 300s.
    Güler İsmail, Tevfik el-Hakîm ve Modern Arap Tiyatrosundaki Yeri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1997, 186s.
    Gülle Sıtkı, el-Harîrî Hayatı, Arap Dili ve Edebiyatına Dair Çalışmaları, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1995, 224s.
    Gümüş Sadreddin, es-Seyyid eş-Şerif Cürcâni ve Arap Dilindeki Yeri, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, Marmara Üniversitesi 1983, XXVI+235s.
    Günday Hüseyin, Cübrân Halil Cübrân ve Çağdaş Arap Edebiyatındaki Yeri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 2002, 207s.
    Gündüzöz Soner, Sîbeveyh’te Kelime Yapısı, Dnş: Mehmet Çakır, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2002, 444s.
    Gürkan Nejdet, Arap Edebiyatında Memluklar (Moğollar) Dönemi (656/1258-923/1517), Dnş: Hüseyin Elmalı, Süleyman Demirel Üniversitesi 2000, 350s.
    Hacımüftüoğlu Nasrullah, Fahruddin er-Râzî, Nihâyetu'l-Îcâz fi Dirâyeti'l-İ’câz'ının Tahkikli Neşri ve Abdulkâhir el-Cürcâni'nin Belâgat Alanındaki Eserleriyle Mukayesesi, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1987, 381s.
    Hasan İzzet, Bedi el-Zaman el-Hemedani, Asrı, Hayatı ve Makameleri, Dnş: Walther Bjorkman, Ankara Üniversitesi 1956, 118s.
    Hazer Dursun, Sa‘duddîn et-Teftâzânî ve Arap dili ve Belağatındaki Yeri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 1993, 114s.
    Hınıslıoğlu Hülya, Mârun en-Nakkâş ve Arap Tiyatrosunun Doğuşu, Dnş: N. Ünal Karaaslan, Atatürk Üniversitesi 1995, 223s.
    Işkın Gökhan Sebati, Dâvûd el-Karsî ve Şerhu İzhâri`l-Esrâr`ı, Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 2000, 452s.
    Kaçar Halil İbrahim, Edebi Yönden Hazif Üslubu, Dnş: İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 2002, 360s.
    Kahyaoğlu Yasin, Hariciler`in Edebi Yönleri (Ortaya Çıkışlarından Emevilerin Sonuna Kadar), Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1998, 157s.
    Karabela Nevin, al-Muhibbî ve “Mâ Yu’avvel Aleyh fî al-Muzâf ve al-Muzâf İleyh” Adlı Eseri, Dnş: Azmi Yüksel, Süleyman Demirel Üniversitesi 2001, 45+473s.
    Karaca Mahmud, Türkiye`de Yükseköğretim Kurumlarında Arapça Öğretimi (İlahiyat Fakülteleri Örneği), Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 2000, 295s.
    Karadavut Ahmet, Arap Dilinde Rivayet, Dnş: İbrahim Sarmış, Selçuk Üniversitesi 1996, 127s.
    Karahan Ali Rıza, Nefhatu’l-Meclûb min Simâri’l-Kulûb f’il-Muzâf ve’l-Mensûb” un Tenkitli Basımı, Dnş: Kemal Işık, Ankara Üniversitesi 1976, 1060s.
    Karslı İlyas, Mütercim Ahmed Asım Efendi ve Arap Lügatçılığındaki Yeri, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 2000, 226s.
    Kazan Naci, Karabaği ve Câlibu’s-Surûr'u, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1991, 356s.
    Keskiner Osman, Arap Edebiyatında İnşa Sanatının Gelişmesi, Dnş: Ahmet Subhi Furat, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1996, 268s.
    Kılıç Hulûsi, Türkçe’de Arap Lexicographie’si Çalışmaları, Dnş: Hüseyin Küçükkalay, Selçuk Üniversitesi 1972, 116s.
    Kılıçlı Mustafa, Arap Edebiyatında Şu'ûbiyye (2-5. Hicri/8-9. Miladi Asır), Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1986, 322s.
    Kızılcık Abdullah, Ebu Bekr er-Râzî Hayatı, Eserleri ve Ravzatu`l-Fesâha`sı, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 2000, 210s.
    Kızılırmak Ali, Kur`an’da Hakikat ve Mecaz, Dnş: Şevki Saka, Ankara Üniversitesi 1996, 144s.
    Koçak Abid Yaşar, el-Murtaza al-Zabîdî ve ‘İkd al-Cavhar al-Samîn’i, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, İstanbul Üniversitesi 1986, 105+221s.
    Koçak İnci, Arapça ve Akadça Nominal ve Verbal Formlar ve Cümle Kuruluşları Mukayesesi, Dnş: Şevkiye İnalcık, Ankara Üniversitesi 1973, 198s.
    Marzuk Sabah Nuri, Emevi Devri ve I. Abbasi Devirlerinde Mukayeseli Şiir, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1989, 325s.
    Muhammed Cevdet İsmail, Türk-Arap Darbımeselleri Üzerine Mukayeseli bir Araştırma, Dnş: Kemal Işık, Ankara Üniversitesi 1976, 191s.
    Muhtar Cemal, Ferişteoğulları’nın Arapça-Türkçe Lügatleri Üzerine bir Araştırma, Dnş: M. Esad Çoşan, Ankara Üniversitesi 1981, 286s.
    Okudan Rifat, İşrak Filozofu Suhreverdî Maktûl ve Eserlerindeki Uslüp ve Belâgat, Dnş: İsmail Yakıt, Süleyman Demirel Üniversitesi 2001, 400s.
    Özaslan Hamza, Ma'rûn Abbûd Hayatı ve Eserleri, Dnş: Hüseyin Yazıcı, İstanbul Üniversitesi 2001, 170s.
    Özay İbrahim, Hicri V/XI. Yüzyılda Kurtuba’da Şiir, Dnş: Azmi Yüksel, Gazi Üniversitesi 2001, 251s.
    Özbalıkçı Mehmet Reşit, Arap Gramerinde Kur’ân ve Hadisle İştişhâd, Dnş: İbrahim Faris Hariri, Dokuz Eylül Üniversitesi 1985, 272s.
    Özcanoğlu Muzaffer, Gazzâli’nin Zâdu'l-Âhira, Tuhfatu'l-Mulûk ve Mâ Lâ Budda Minhu Adlı Eserlerinin Tenkitli Neşri, Dnş: Tahsin Yazıcı, İstanbul Üniversitesi 1983, 469s.
    Özdemir Abdurrahman, Kur`an`da Geçişlilik Bakımından Türkçe`ye Uymayan Fiiller, Dnş: Mehmet Çakır, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2000, 284s.
    Özdemir Adil, Belagat ve Kur'an-ı Kerim, Dnş: İbrahim Faris Hariri, Dokuz Eylül Üniversitesi 1984, 172s.
    Özdemir Sevim, Necmeddîn Sa‘îd b. Muhammed el-Sa‘îdî’nin Şerh Arûz es-Sâvî İsimli Elyazma Eserinin Metin Tenkidi, Dnş: Azmi Yüksel, Süleyman Demirel Üniversitesi 2001, 61+261s.
    Özdoğan Mehmet Akif, Klasik Arap Edebiyatında Edebi Tenkit ve İbn Raşîk al-Kayravânî'nin Edebi Tenkitteki Yeri, Dnş: Osman Keskiner, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2000, 256
    Polat Mahmut, Ebû İshâk İbrâhîm b. Hilâl es-Sâbi’î'nin Hayatı ve Şiirleri, Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1999, 258s.
    Sancak Yusuf, Hz. Peygamber Devrinde Şiir, Dnş: Süleyman Tülücü, Atatürk Üniversitesi 1995, 210s.
    Sarmış İbrahim, Çağdaş Arap Edebiyatçısı Olarak Seyyid Kutub ve Edebi Tasvir Görüşü, Dnş: Yasin Ceylan, Selçuk Üniversitesi 1986, 140s.
    Sezer İsmail Hakkı, İmam Busiri ve Bürde’si, Dnş: İnci Koçak, Selçuk Üniversitesi 1985, 266s.
    Sönmez Ramazan, Zeccâcî ve el-Cümel`in Bazı Dil Hususiyetleri, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 2000, 153s.
    Şensoy Sedat, Abdülkahir el-Cürcânî’de Anlam Problemi, Dnş; İsmail Durmuş, Marmara Üniversitesi 2001, 280s.
    Şimşek Mehmet Ali, Arap Dilinde Çok Anlamlılık ve Karine İlişkisi, Dnş: İsmail Hakkı Sezer, Selçuk Üniversitesi 2000, 432s.
    Tanç H. İbrahim, al-Kisâ'i; Hayatı, Şahsiyeti, Eserleri, Dil ve Gramerle İlgili Görüşleri, Dnş: Hüseyin Tural, Atatürk Üniversitesi 1993, 273s.
    Tasa Muhammet, Kur’an’da Cümle Yapısı, Dnş: Salih Akdemir, Ankara Üniversitesi 2002, 325s.
    Taşdelen Hasan, Mey Ziyâde, XX. Yüzyıl Arap Edebiyatındaki Yeri ve Tesirleri, Dnş: Erol Ayyıldız, Uludağ Üniversitesi 2000, 173s.
    Toprak M. Faruk, Endülüs Şiirinde Mersiye, Dnş: İnci Koçak, Ankara Üniversitesi 1990, 347s.
    Tural Hüseyin, İbnu’s-Saîd al-Batalyavsî ve Kitâbu’l-Hulal fî Şarh Abyâti’l-Cumal, Dnş: Nihâd Mazlum Çetin, Atatürk Üniversitesi 1979, 62+404s.
    Turgay Nurettin, Arap Edebiyatında Kısa Hikaye, Dnş: İbrahim Sarmış, Selçuk Üniversitesi 1995, 155s.
    Tüccar Zülfikar, el-Ferrâ, Hayatı, Eserleri, Arap Dili ve Edebiyatındaki Mevkii, Ma‘âni’l-Kur’ân’ındaki Dile Dair Görüşleri, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1987, ?.
    Tülücü Süleyman, Züheyr b. Ebî Sülmâ ve Edebi Kişiliği, Dnş: Zâhid Aksu, Atatürk Üniversitesi 1982, 255s.
    Türkmen Dursun Ali, Arap Dilbilimcisi Zeccâcî ve "Mecâlisu'l-‘Ulemâ"sında Ele Alınan Filolojik Tartışmaların Değerlendirilmesi, Dnş: Mehmet Çakır, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2002, 201s.
    Türkmen Sabri, Ebu Ubeyde, Hayatı ve Eseri "Mecâzu`l Kur`ân"ın Dil Özellikleri, Dnş: Tacettin Uzun, Selçuk Üniversitesi 2000, 168s.
    Ulus Hasan Fehmi, Şemseddin Niksâri ve Şerh`ul-Îzâh`ı, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1994, 368s.
    Uylaş Sait, II. Abbasi Asrında Edebi Çevre, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 2002, XXIII+291s.
    Uzun Tacettin, Arap Dili ve Edebiyatında Hulefâ-i Râşidin’in Hutbe ve Mektupları, Dnş: İnci Koçak, Selçuk Üniversitesi 1985, 149s.
    Ünal Ömer, Sadru'l-İslam'da Edebi Çevre (1-41/622-661), Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1995, 354s.
    Ünal Sadettin, Îsâ b. İbrahim er-Rab’a’î, Nizâmu’l-Garîb fi’l-Luga, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Atatürk Üniversitesi 1980, 453s.
    Ürün Ahmet Kazım, Çağdaş Mısır Romanında Necib Mahfuz ve Toplumcu Gerçekçi Romanları, Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1994, 233s.
    Yağan Halit, Basra Dil Mektebi ve Başlıca Temsilcileri, Dnş: Kenan Demirayak, Atatürk Üniversitesi 2002, 265s.
    Yalar Mehmet, el-Hatib el-Kazvînî ve Belagat İlmindeki Yeri, Dnş: Hulusi Kılıç, Uludağ Üniversitesi 1997, 171s.
    Yanık Nevzat Hafız, Mahmud Sâmi Paşa el-Bârûdî, Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri, Dnş: Nasuhi Ünal Karaarslan, Atatürk Üniversitesi 1991, 217s.
    Yavuz Mehmet, İbn Cinni Hayatı ve Arap Gramerindeki Yeri, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1996, XXV+255s.
    Yavuz Lütfullah, Bahauddîn Ebû Muhammed Tâhir b. Ahmed b. Muhammed el-Kazvînî ve Gâyetu’t-Ta‘rîf min Usâli’t-Tasrîf İsimli Eserinin Tenkitli Neşri, Dnş: Muharrem Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi 2001, 125+159s.
    Yazıcı Hüseyin, Hasan Paşa, Hayatı, Eserleri ve el-İftitâh fî Şarhi’l-Misbâh'ı, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1989, 412s.
    Yıldırım Kadri, Cahiliyye ve İslami Dönem Şiir Mevzularının Mukayesesi (Hicrî Birinci Asır İtibariyle), Dnş: İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi 1998, 279s.
    Yıldız Musa, Necîb Mahfûz'un Sembolik Romanları, Dnş: Rahmi Er, Gazi Üniversitesi 1998, 293s.
    Yılmaz Ali, Arapça’da Nahiv ve Belağat Açısından Te’kid, Dnş: Ahmet Turan Arslan, Marmara Üniversitesi 2000, 250s.
    Yılmaz İbrahim, Panayırlar ve Arap Dili ve Edebiyatının Gelişmesinde Oynadığı Rol, Dnş: Hüseyin Tural, Atatürk Üniversitesi 1997, 330s.
    Yılmaz Nurullah, III. Abbasi Asrında Edebi Çevre (334-447/945-1055), Dnş: Ahmet Savran, Atatürk Üniversitesi 1995, 246s.
    Yılmaz Selahattin, el-Hakîm et-Tirmizî ve Kitabu’l-Emsâl mine’l-Kitâbi ve’s-Sünne, Dnş: M. Nazif Şahinoğlu, Uludağ Üniversitesi, 1984, VII+79+177s.
    Yüksel Ahmet, Arap Dilinde Atıf ve Atıf Harfleri, Dnş: Mehmet Çakır, Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1999, 177s.
    Zevalsiz Halit, Abbas Mahmud Akkâd, Hayatı, Eserleri ve XX. Yüzyıl Arap Edebiyatındaki Yeri, Dnş: Bekir Sadak, Marmara Üniversitesi 1983, 185s.
    Zübeyri Muhammed Abdulhalik, Yemen'de XIX.-XX. Asırlarda Arap Şiiri, Dnş: Ahmet Subhi Furat, İstanbul Üniversitesi 1995, 153s.



    [1] Bu çalışmada Arap dili kavramı, Arap Dili ve Edebiyatı, Arap Dili ve Belagatı ile Arap Dili Eğitimi alanlarını içermektedir.

    [2] Bu alanda daha önce yapılan üç çalışma tespit edebildik. Bunlar; Esra Karabacak ile Tahsin Ömer Tahaoğlu’nun 1993 yılında birlikte hazırladıkları Arap Dili, Edebiyatı, Kültürü, Sanatı ve Tarihi Üzerine Yapılan Bilimsel Çalışmalar Bibliyografyası, Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde Ahmet Kazım Ürün'ün yönetiminde Neslihan Mangıtay, Emine Demir, Jale Çerçi ve Melek Aşkın tarafından 1999 yılında hazırlanan Son 50 Yılda Ankara, Atatürk, Gazi, İstanbul ve Selçuk Üniversite’lerinde Arap Dili ve Edebiyatı Alanında Yapılan Lisans ve Lisans Üstü Tezler isimli lisans bitirme tezi ile Cüneyt Eren ve Mürüvvet Açer'in birlikte 2001 yılında hazırladıkları Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümünde Yapılan Arap Dili ve Edebiyatı ile İlgili Çalışmalar Dizini (1967-2001) (Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum 2001)'dir. Esra Karabacak ile Tahsin Ömer Tahaoğlu’nun Boğaziçi Üniversitesi Arap Dili Uygulama ve Araştırma Merkezinde hazırladıkları çalışma, adından da anlaşılacağı üzere, Arap Dili ve Edebiyatı ile ilgili eserlerin yanında Arap kültürü, sanatı ve tarihi hakkında yapılmış çalışmaları içermektedir. Konu ile ilgili Lisans, Yüksek Lisans, Doktora ve Doçentlik tezlerinin yanında makale, kitap, bildiri gibi çalışmalara yer veren yazarlar eserin sonunda yazar adına, üniversite adına, dergi adına ve konuya göre dizinler hazırlamışlar; en sonunda ise Arap dili, sanatı, edebiyatı, kültürü ve tarihi konularında uzmanlaşmış kişilerin adreslerini vermişlerdir. Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Günay Kut esere yazdığı önsözde amaçlarının söz konusu alanlarda uzmanlaşmış bilim adamları arasında iletişim kurmak olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca bilgi toplamak amacıyla ilgili kuruluşlara ve kişilere 90 adet form gönderildiğini, bunlardan 60 tanesine cevap verildiğini ve bu bilgiler ışığında eserin meydana getirildiğini zikretmektedir. Toplanan bilgiler ve dağılımı şöyledir: Lisans tezi sayısı: 22, Yüksek Lisans tezi sayısı: 25, Doktora tezi sayısı: 50, Doçentlik tezi sayısı: 21, Kitap sayısı: 109, Makale sayısı: 123, Bildiri sayısı: 24. bk. Esra Karabacak–Tahsin Ömer Tahaoğlu, Arap Dili, Edebiyatı, Kültürü, Sanatı ve Tarihi Üzerine Yapılan Bilimsel Çalışmalar Bibliyografyası I, Boğaziçi Üniversitesi Arap Dili Uygulama ve Araştırma Merkezi Bibliyografya Serisi:1, İstanbul 1993, s.V. Söz konusu çalışma sadece 1993 yılına kadar yapılan tezlerin bir kısmını içermektedir. Yine sınırlı sayıdaki formlara dayanarak hazırlanan bu eserde Arap dili sahasının dışındaki çalışmalara da yer verilmektedir. Diğer iki çalışma ise adlarından da anlaşılacağı üzere belirli üniversitelerdeki çalışmaları kapsamaktadırlar. Bu sebeple Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze kadar sadece Arap Dili ve Edebiyatı, Arap Dili ve Belagati ve Arap Dili Eğitimi alanlarında yapılmış tezlerin müstakil ve olabildiğince tam bir listesini hazırlamaya çalıştım. Çalışmayla ilgili bilgi toplama aşamasında yardımları olan bütün hocalarıma ve meslektaşlarıma teşekkürü bir borç bilirim. Ayrıca çalışmanın tespit edilen eksikliklerini gidererek bu hâle gelmesinde desteğini gördüğüm Doç. Dr. Musa Yıldız Beye şükranlarımı sunarım.

    [3] Mustafa Usta, Türkiye’de Yüksek Din Eğitiminin Kurumlaşma ve Ekolleşme Sorunları, Marmara Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi Yayınları, İstanbul 2001, s.34; Ali Arslan, Darülfünun’dan Üniversite’ye, Kitabevi, İstanbul 1995, s.50-52.

    [4] Osman Ergin, Türk Maarif Tarihi, İstanbul 1977, s.1220.

    [5] Mustafa Usta, a.g.e., s.34-35.

    [6] Halis Ayhan, Türkiye’de Din Eğitimi, Marmara Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi Yayınları, İstanbul 1999, s.40.

    [7] Mustafa Usta, a.g.e., s.35.

    [8] Halis Ayhan, a.g.e.,, s.209.

    [9] a.e., s.218-221.

    [10] Mustafa Usta, a.g.e.,, s.40.

    [11] Halis Ayhan, a.g.e.,, s.224-226.

    [12] a.e., s.226.

    [13] Mustafa Usta, a.g.e.,s.43.

    [14] Halis Ayhan, a.g.e., s.237-239; Okutan Ömer, Cumhuriyet Döneminde Eğitim, “Din Eğitimi”, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1983, s. 422.

    [15] Halis Ayhan, a.g.e., s.223.

    [16] Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları, Ankara 1989, s.409.

    [17] Mustafa Usta, a.g.e., s.44. 1987 yılından itibaren açılan İlâhiyât fakülteleri ve açılış tarihleri şöyledir: 1. Harran Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Urfa-1987), 2. Sakarya Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (1993), 3. Karadeniz Teknik Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Rize-1993), 4. Dicle Üniver­sitesi İlâhiyât Fakültesi (Diyarbakır-1993), 5. İnönü Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Da­rende-1993), 6. Yüzüncü Yıl Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Van-1993), 7. Süleyman Demirel Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Isparta-1993), 8. Cumhuriyet Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Sivas-1994), 9. Gazi Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Çorum-1994), 10. Fırat Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Elazığ-1994). 11. Çukurova Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Adana-1994), 12. Onsekiz Mart Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Çanakkale-1995), 13. İstanbul Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (İstanbul-1992, 1996'da öğretime başladı), 14. Sütçü İmam Üniver­sitesi İlâhiyât Fakültesi (K.Maraş-1997) 15. Osmangazi Üniversitesi İlâhiyât Fakültesi (Eskişehir-1997). 1992'de yürürlüğe giren kanunda yer almasına rağmen Akdeniz Üniver­sitesi İlâhiyât Fakültesi henüz açılmamıştır. bk. Mustafa Usta, a.g.e., s.44-45.

    [18] Mustafa Usta, a.g.e., s.45.

    [19] Osman Ergin, a.g.e., s.1220; Ali Arslan, a.g.e., s.54.

    [20] Ali Arslan, a.g.e., s.329-330.

    [21] Hüseyin Korkut, Cumhuriyet Döneminde Eğitim “Üniversiteler”, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1983, s.317.

    [22] Osman Ergin, a.g.e., s.1243.

    [23] Yahya Akyüz, a.g.e., s.398.

    [24] Bk. http://www.ankara.edu.tr/faculties/letters/fakulte.html

    [25] Bk. http://www.ankara.edu.tr/faculties/letters/arpdili.html ; ayrıca bk. İnci Koçak, “Kuruluşundan 1970 Yılına Kadar Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalının Bilimsel Etkinlikleri”, Türkiye’de Sosyal Bilimlerin Gelişmesi ve Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sempozyumu Bildirileri, 24-26 Nisan 1996, s.249-254; Rahmi Er, “Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalının 1970 Yılından Günümüze Dek Olan Bilimsel Etkinlikleri”, Türkiye’de Sosyal Bilimlerin Gelişmesi ve Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sempozyumu Bildirileri, 24-26 Nisan 1996, s.255-266.

    [26] Bk. http://www.atauni.edu.tr/fakulteler/fenfak/fengenel.htm

    [27] Bk. http://www.gef.gazi.edu.tr/dosyalar/tarihce.html/

    [28] Bk. http://fen.selcuk.edu.tr/~arapdili/araptarih.htm

    [29] Bk. http://www.dicle.edu.tr/fakulte/fen/framela.html

    [30] Bk. http://www.kku.edu.tr/fened.htm

    [31] Bk. http://www.yok.gov.tr:8080/YokTezSrv?USER=INTERNET


  7. 19.Haziran.2007, 11:37
    4
    Hoca
    Moderatör

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 06.Şubat.2007
    Üye No: 11
    Mesaj Sayısı: 29,606
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 336
    Bulunduğu yer: çalışma odam:)

    Arap Edebiyatinda Hutbe

    Arap Edebiyatinda Hutbe

    Söylenceye göre Arap şiirinin güçlü ve etkin olmasının sebebi olarak, devamlı uzun çöl yolculukları yapan Arapların (Ki Türkçe anlamı Göçebe/Yörük’tür) deve üstündeyken söyledikleri türkülerin ahenk ve ölçülerine göre devenin hızını arttırması veya azaltmasını fark etmeleriyle başlar. Bu buluşun teknik olarak anlamı, develerin müzikten anladığı şeklindedir. Arap şiirinin bel kemiği olan ve daha sonra İslâm’ı kabul eden diğer halkların şiirlerine de sirayet eden Aruz Vezninin çıkış kaynağı da bu buluştur. Devenin attığı adımlara göre oluşturulan Aruz vezni memdud (uzun hece) ve maksur (kısa hece)’dan oluşan Tavil, Medid, Basit, Kâmil, Vefir, Hezec, Recez, Remel, Seri, Munsarih, Hafif, Muzari, Muktazab, Muctas, Mutadarik ve Mutakarib olmak üzere on altı alt başlığa ayrılır.
    Bu başlıkların da her birinin kendi içlerinde ayrı ayrı anlamları vardır. Söz gelişi; Remel sevinç ve kederi anlatırken; Seri at koşmasını anlatır. Aruz konusunda bir diğer söylenceyi de nazar-ı dikkate almak elzemdir. Aruzun babası olarak kabul edilen Halil bin Ahmed, çarşıda demir döven demircilerin çekiç seslerini dinleyerek Aruz’u bulmuştur. Ayrıca Arap halklarının yaşamları ve özellikle göçebe yaşam Arap Şiirini besleyen belli başlı unsurlardır. Bilinen başlıklarıyla Arap Şiirinde görülen türler; Hiciv, Hamaset, Fahr, Medh, Rica, Nesib, Zühd, Hikem, İtab ve Gazel’den oluşur. Ayrıca Arap Şiirinde Yergi unsuru diğer kabilelere üstünlük sağlamak bakımından sıklıkla kullanılırdı. Bu şairler içinde en mühimi Zuheyr bin Canab’tır. Bilinen en eski Arap Şiiri türlerinde sıklıkla kullanılan imajlar; cin, peri, büyü gibi metafiziksel imajlardır. Tevrat’ta (Ahd-i Atik) geçen meşhur Balâam Laneti de bu dönemin şiirleri arasında yer bulur.
    Arap Şiirinde Ölçüler: Arap Şiirinde bilinen ilk ölçü Seci’dir. Bu ölçü daha çok nesir biçiminde ve fakat kafiyeli olan yazılardı. Seci’nin devamı olarak gelişen Recez Ölçüsü ise bir kısa ve bir uzun heceden oluşan bir ölçüydü. Doğallıkla Arap Şiirinde ilk ölçü olarak Recez kabul edilir. Recez’le aynı dönem Muallakat’ul Seb’a (Yedi Askı) dönemidir. Terim ilk defa çok sonraları Hammed er-Raviye tarafından kullanıldıysa da tam anlamıyla dönemi karşılamaktadır. Yedi Askı döneminde Arap halkı tarafından beğenilen en iyi şiirler Kabe duvarına asılarak sergilenirdi. Bu şiirlere de es-Samut (İnci Gerdanlığı) adı verilirdi. Dönemin ünlü şairleri arasında İmrul Kays, Tarafa, Zuheyr, Lebid, Amr bin Gülsüm, Antere, el-Haris bin Hilliza, Nabiga ve A’şa gibi isimler vardı. Aynı zamanda dönem, Kaside türünün gerçek formuna ulaştığı dönem olarak da bilinir. Bu şiir yarışmasında İbn-i Kuteybe Kuralları olarak bilinen bazı kaideler vardı.
    İmr’ul Kays’ın (Gezgin Kral/Hondoc)
    “Durun,
    Sevgilinin ve Sıkt el-Liva’da
    El-Dahul ile Havmel arasında
    Tudah ve Mikrat’ın çevirdiği evinin anılarıyla
    Ağlayalım.
    Evi güneyden ve kuzeyden
    Birbirinin aksi olarak esen rüzgârların etkisiyle
    Henüz yok olmamıştır.” dizeleri veya Tarafe’nin;
    “Hail bölgesinde
    Duma denilen cennet gibi yerde,
    Yapma nakışların geriye kalanları gibi,
    Renkli taşlarla süslenmiş
    Havle’nin terk edilmiş kısmında kalan harebelerde;
    Oturdum, ağladım…” dizeleri İbnü Kuteybe Normları’na uygun birer Kaside başlangıcıdır.
    Daha sonra sırasıyla Feryat, Yalvarma, Anıları Anlatma, Aşk, Seyahat, Binek Övme ve nihayetinde Kasidenin sonunda Kaside’nin ithaf edildiği kişiyi Övme kısmı gelirdi.
    YEDİ ASKI ŞAİRLERİ
    İmr’ul Kays: Yedi Askı şairleri arasında en eski ve en meşhur olanıdır. Kral olan babasını Beni Esed kalkışmasında kaybeden Kays, hayatının bundan sonraki dönemini gezgin olarak sürdürmüştür. Rivayete göre Hz. Muhammed tarafından en büyük şair ünvanıyla taltif edilen şair, Kral soyundan olması hasebiyle, İbn Kuteybe Kurallarından sonuncusunu (Soylu bir kişinin övüldüğü bölüm) şiirlerinde uygulamaz. Kays Bizans imparatoru taarfından zehirletilmiş ve Ankara yakınlarında hayatını kaybetmiştir.
    Nabiga Zobyani: IV. Munzir zamanında Hira yakınlarında doğan şair, Numan Ebu Kabus zamanında Kraliçeyi bir şiirinde överken müstehcen ifadelere yer verdiği için Şam’a sürüldü. Çok zengin olan ve saraya yakınlığıyla bilinen şair, Hz. Muhammed’den kısa bir süre önce Hira kentinde hayatını kaybetti.
    Antere: Çöl şairi ünvanlı Antere, köleyken gösterdiği kahramanlıklar sayesinde özgürlüğüne kavuştu. El Faruk savaşında tutsaklıktan kurtardığı kabilesinin kadınları sayesinde ünü Arabistan’a yayıldı. Sevgilisi Abla için yazdığı müthiş şiirlerle de bilinen ve ömrü savaşarak ve şiir okuyarak geçen Antere, Tai savaşında öldürüldü.
    Tarafa (Tarafe): Meşhur şiirinde yer verdiği “inatla arıyordu” dizesinden kinaye, olarak anılırdı. Hiciv unsurlarını sıklıkla kullanan şair, bir şiirinde kralı da hicvedince sonunu hazırladı. Kral onu ve yakın bir arkadaşını çağırarak bir görev amacıyla birer mektupla Bahreyn’e yolladı. Yolda kendi mektubu açan arkadaşı içinde ölüm fermanını görünce Bahreyn’e gitmekten vaz geçti. Kralın mektubunu açmayı doğru bulmayan , mektupla beraber Bahreyn’e gitti ve orada . Şair şiirlerinde kendini örnek göstererek yaşam hakkında bilgiler verir. Çocuksu ifadeler barındıran sevimli şiirleri de mevcut olan Tarafa’nın divanı Selighson tarafından Fransızca’ya çevrilmiştir.
    Zuheyr bin Ebu Sulma: Hz Muhammed’in Kasidecisi olarak bilinen ve Şairler Efendisi ünvanıyla taltif edilen Kaab Bin Zuheyr’in babasıdır. Yedi Askı döneminin Ahlakçılarındandır. Bu bakımdan şiirlerinde öğüt havası dominant unsurdur. İntihal yapmayan şairler sınıfında da zikredilen Zuheyr’in, dili de oldukça sadeydi. Gatafan’da yaşayan şair, Hz. Muhammed’le de karşılaşmış ve duasını almıştır. Zuheyr oldukça sert bir soyluluk anlayışına sahipti, o yüzden kendisine verilen hediyeleri geri çevirirdi. Çöl yaşantısının Araplara verdiği en önemli meziyet olan gurur Zuheyr’de had safhadaydı. Ölümüne el-Hansa tarafından yakılan ağıt meşhurdur.
    Alkama bin Abda: Imr’ul Kays ile şiir konusunda rekabet eden Gassani sarayına yakınlığıyla bilinen Yedi Askı dönemi şairi.
    A’şa: Arap Yarımadasının en meşhur şairidir. Hz. Muhammed’den önce de sonra da Tek Tanrı inancını benimsemiş olan şair, Hıristiyanlık dinine de yakın dururdu. A’şa; İmr’ul Kays, Zuheyr ve Nabiga ile dört büyük Arap Şairinden biri olarak kabul edilir. Batı Edebiyatında ise A’şa ve Kays en büyük iki Arap şairi olarak tanımlanır.
    Hasan bin Sabit: Hz. Muhammed’in kasidecilerindendi. İslâm ülkelerinde yaygın olarak okunan Sabit’in divanı Hirschfeld tarafından da yayımlanmıştır.
    Kâab bin Zuheyr: Büyük Yedi Askı şairi Zuheyr’in oğludur. Hz. Muhammed’i yeren şiirler okuması ve bu şiirlerin müthiş etkiler yapması üzerine ölüm emri çıkartılmış, özür dilemesi üzerine de affedilmişti. Bir numaralı Naat olarak kabul edilen Kaside-i Bürde’nin (Banet Suat) şairidir. Hz. Muhammed’in hırkasını (bürde) verdiği şair, Şairler Sultanı olarak anılır.
    Mutammim: Hz. Muhammed’in vefatından sonra ayaklanan Kureyş kabileleri içinde yer alan şair, Halid bin Velid’in (r.a.) kanlı bir şekilde bastırdığı kalkışma sırasında öldürüldü.
    Hasan Basrî: Kuramları tartışmasız olarak bütün İslâm topraklarında kabul gören ünlü İslâm ilahiyatçısı Basrî, sade ve anlaşılır şiirler yazmıştır.
    İbn-i Rumî: Aslen Rum olan şair 836′da Bağdat’ta doğdu. Şiirlerinde anlatım güzelliğine önem veren şair, Mutedid’in veziri Hüseyin Kasım’ı bir şiirinde yerdiği için zehirletilerek öldürüldü. Vezirle aralarında geçen konuşma meşhurdur: Zehirlendiğini anlayan İbn er-Rumî gitmek için ayağa kalkar. Vezir: “Nereye gidiyorsun?” diye sorunca, “Gönderdiğin yere.” cevabını verir. Vezirin “Babama da selâm söyle” demesi üzerine ise “Cehenneme gitmiyorum” diye yanıt verir.
    İbn el-Mu’tez: Halife Mu’tez’in oğludur. Babasının ölümünden sonra Murtazabillâh ünvanıyla halife olan el-Mu’tez sadece bir gün halife kalabildi. 908 yılında asiler tarafından devrilerek boğdurularak öldürüldü. Kitab ül Bedi aslı meşhur bir eseri vardır. Öldürülen kedisi için yazdığı mersiye ünlüdür:
    “Mine,
    Sen bizi terk ettin ve bir daha dönmeyecek misin?
    Sen benim yavrum gibiydin,
    Seni okşamadan nasıl yaşayacağım?
    Sen bizim koruyucumuzdun.”
    Sadi: Gülistan ve Bostan adlı iki Şark Edebiyatı başyapıtının yazarı olan şairin, Hulâgû’nun Bağdat’ı yıkması ile ilgili yazdığı mersiyesi de başyapıt olarak kabul edilir. Sadi, Avrupa’da tanınan Arap şairlerin başında gelir.
    Seci’li Nesir Dönemi: Cumhura göre en büyük örneği olarak Kur’an verilen kafiyeli düz yazı İslâm’ın yayılmasıyla beraber Arap Edebiyatı içinde müthiş bir gelişme gösterdi. Bu dönemin en önemli türleri; Hutbe, Muhabere ve Makamat’tır. Özellikle X. yüzyılda Seci’li Nesir zirveye çıkmıştır.
    İbn Nubata: Mezopotamya doğumlu vaiz. El-Hatib ünvanıyla anılırdı. Yazılarının önemli bir bölümünü savaşlara ayıran sanatçının en önemli eseri rüyada Hz. Muhammed’i gördüğünü anlattığı Rüya Mev’izesi’dir. Hutbe, Mac Guckin de Slan tarafından çevrilerek Avrupa Edebiyatına kazandırılmıştır. Aynı günde kimsenin tanımadığı iki tane dervişin farklı zamanlarda kendisine gelip okudukları
    “O kılıçla ölmez,
    Başka türlü ölecektir.
    Nedenler türlüdür ama
    Felâket aynen böyledir” dizelerinden hemen sonra öldü.
    Ebu Bekir el-Harizmî: Taberî’nin yeğeni olan sanatçı, 935 yılında doğmuştur. Günümüze kadar gelen ilk mektup kitabının yazarıdır. Yazdığı hicivler yüzünden Gazneli Mahmud’un veziri el-Utbî’nin emriyle hapse atıldı. Resail adlı eseriyle bilinir.
    Bediüzzaman el-Hamadanî: 1008 yılında öldü sanılarak gömülen yazar, mezardan çıkmak için çaba sarf ederken çıkarttığı sesleri duyan çevredekiler tarafından mezarı tekrar açılarak dışarıya çıkartılmaya çalışıldı. Ancak Hamadanî’ye ulaşıldığında yazar ölmüştü. Bir kez okuduğu bir kitabı ezberine alacak denli iyi bir hafızaya sahip olmasıyla meşhurdu.
    Harirî: Seci’li Nesir’in en büyük ustası olarak kabul edilen yazar, Makamat türünde verdiği örneklerle şöhrete ulaşmıştır. Makamat’ın açıklaması Silvestre de Sacy tarafından yapılmıştır.
    Basra ve Kûfe Ekolleri: Genişleyen İslâm devleti resmî dili olarak Arapça’yı seçmişti. Bu durum Arap Dilinin doğru bir biçimde öğretilmesi ve yaygınlaştırılması için eğitim kurumlarına duyulan ihtiyacı ortaya çıkardı. Yedi büyük hafızdan biri olarak kabul edilen İsa bin Ömer bu devrin önemli isimlerindendir. Ayrıca Gramer konusunda otorite kabul edilen Halil bin Ahmed’de döneme damgasını vuranlardandır. Sanatçının Kitab’ül Ayn adlı bir de sözlüğü bulunmaktadır. Kitab adlı eseriyle Sibaveyh, Kitab’ül Müselles adlı eseriyle Kotrob ünvanlı Mustanir, Kitab’ül Matalib ile Müsenna, Kitab’ül Muammerin ile Hatim, Muhyiddin İbn’ül Arabi, Adab’ül Kâtib adlı eseriyle Kuteybe, Divan’ül Adab ile Cevheri, Fıh’ul Lugat adlı eseriyle Razi dönemin diğer önemli isimleridir. Aynı dönemde Profesör Ebu’l Kasım Mahmud ez-Zemahşeri Klasik Bilimler dalında sivrildi.
    Kitab’ül Agani: Şarkılar Kitabı anlamina gelen eser 897 doğumlu Ebu’l Ferec tarafından yazılmıştır. Arap Edebiyatının en önemli kaynaklarından sayılan eser, toplam yirmi bir cilttir. Kitapta bulunan bir çok şiir bestelenmiş olduğu için yazarına Ferec adı verilmiştir.
    El-Yemenî: Çok kuvvetli bir şair olarak tanınan Necmeddin Ebu Muhammed Umara bin Ali el-Yemenî, 1121′de doğdu. Selahaddin Eyyubî’ye yazdığı parlak kasidelerle bilinir. Ancak Kudüs Kralı tarafından Selahaddin Eyyubî’ye düzenlenen suikastte bulunduğu için idam edilir.
    İbn Nobata Cemaleddin: 1278′de Meyyafarikin’de doğan şair. Sec’ el-Mutavvak adlı bir antolojisi, kendine ait bir de Divan’ı vardır.
    İbn Hicca: Azrarî lakaplı Arap şair. Bad’iyye adında Hz. Muhammed’in hırkası için yazılmış şiirleri ünlüdür. Semerat el-Evrak adında bir de antolojisi vardır.
    İbn Fadlullah Ömerî: Aruz öğrenimini Şam’da tamamlayan yazarın Favazil es-Samar adlı eseri meşhurdur. Şair, Recez türünde eserler vermiştir.
    Ayşe el-Ba’uniyye: Hz. Muhammed için yazdığı m kafiyeli Feth el-Mübin adlı Naat ile üne kavuşan kadın şair. Çocuk eğitimiyle ilgili yazdığı Behcet el-Huld türünün ilk örneklerindendir.
    Bin Bir Gece Masalları: Kitab’ül Elif Leylâ ve Leylâ adıyla ünlenen, çocuklara ve yaşlılara hoş vakit geçirtme amacıyla yazılan kitapların en meşhurudur. Şehrazat ve Dinazad’ın öykülerinin anlatıldığı Hezar Efsane, yazıldığı dönemde oldukça ses getirmiş, günümüzde de Şark Edebiyatı denilince akla ilk gelen eserlerden olmuştur.
    Cabir’in kardeşi Hayyan’ın yanındaki hayatımla
    Şimdiki hayatım arasında ne benzerlik var!

    A’şa
    Uzun mızrakla giysisini parçaladım.
    Kerim kişi mızrağa yabancı değildir.

    Antere
    Eğer benim bir huyum sana kötü geldiyse
    Benim giysilerimi kendi giysilerinden sıyırıver, kurtulursun.
    İmr’ul Kays
    Ali’nin gözleri ağrıdığından ilaç arıyordu,
    Tedavi edecek birini bulamıyordu,
    Resulullah tükürüğüyle onu iyileştirdi;
    Derken üflenen ve üfüren mübarek oldu.
    Buyurdu; bugün bayrağı öyle bir süvariye vereceğim ki,
    Savaşta dilâver, cesur ve savunucudur.
    O, Allah’ı ve Allah da O’nu seviyor;
    Allah sağlam kaleleri onunla fethedecektir.
    Bu yüzden Ali’yi bu özelliklerle muhtas kıldı;
    O’nu kendine vasi ve kardeş seçti.
    Hasan Bin Sabit


  8. 19.Haziran.2007, 11:37
    4
    Moderatör
    Arap Edebiyatinda Hutbe

    Söylenceye göre Arap şiirinin güçlü ve etkin olmasının sebebi olarak, devamlı uzun çöl yolculukları yapan Arapların (Ki Türkçe anlamı Göçebe/Yörük’tür) deve üstündeyken söyledikleri türkülerin ahenk ve ölçülerine göre devenin hızını arttırması veya azaltmasını fark etmeleriyle başlar. Bu buluşun teknik olarak anlamı, develerin müzikten anladığı şeklindedir. Arap şiirinin bel kemiği olan ve daha sonra İslâm’ı kabul eden diğer halkların şiirlerine de sirayet eden Aruz Vezninin çıkış kaynağı da bu buluştur. Devenin attığı adımlara göre oluşturulan Aruz vezni memdud (uzun hece) ve maksur (kısa hece)’dan oluşan Tavil, Medid, Basit, Kâmil, Vefir, Hezec, Recez, Remel, Seri, Munsarih, Hafif, Muzari, Muktazab, Muctas, Mutadarik ve Mutakarib olmak üzere on altı alt başlığa ayrılır.
    Bu başlıkların da her birinin kendi içlerinde ayrı ayrı anlamları vardır. Söz gelişi; Remel sevinç ve kederi anlatırken; Seri at koşmasını anlatır. Aruz konusunda bir diğer söylenceyi de nazar-ı dikkate almak elzemdir. Aruzun babası olarak kabul edilen Halil bin Ahmed, çarşıda demir döven demircilerin çekiç seslerini dinleyerek Aruz’u bulmuştur. Ayrıca Arap halklarının yaşamları ve özellikle göçebe yaşam Arap Şiirini besleyen belli başlı unsurlardır. Bilinen başlıklarıyla Arap Şiirinde görülen türler; Hiciv, Hamaset, Fahr, Medh, Rica, Nesib, Zühd, Hikem, İtab ve Gazel’den oluşur. Ayrıca Arap Şiirinde Yergi unsuru diğer kabilelere üstünlük sağlamak bakımından sıklıkla kullanılırdı. Bu şairler içinde en mühimi Zuheyr bin Canab’tır. Bilinen en eski Arap Şiiri türlerinde sıklıkla kullanılan imajlar; cin, peri, büyü gibi metafiziksel imajlardır. Tevrat’ta (Ahd-i Atik) geçen meşhur Balâam Laneti de bu dönemin şiirleri arasında yer bulur.
    Arap Şiirinde Ölçüler: Arap Şiirinde bilinen ilk ölçü Seci’dir. Bu ölçü daha çok nesir biçiminde ve fakat kafiyeli olan yazılardı. Seci’nin devamı olarak gelişen Recez Ölçüsü ise bir kısa ve bir uzun heceden oluşan bir ölçüydü. Doğallıkla Arap Şiirinde ilk ölçü olarak Recez kabul edilir. Recez’le aynı dönem Muallakat’ul Seb’a (Yedi Askı) dönemidir. Terim ilk defa çok sonraları Hammed er-Raviye tarafından kullanıldıysa da tam anlamıyla dönemi karşılamaktadır. Yedi Askı döneminde Arap halkı tarafından beğenilen en iyi şiirler Kabe duvarına asılarak sergilenirdi. Bu şiirlere de es-Samut (İnci Gerdanlığı) adı verilirdi. Dönemin ünlü şairleri arasında İmrul Kays, Tarafa, Zuheyr, Lebid, Amr bin Gülsüm, Antere, el-Haris bin Hilliza, Nabiga ve A’şa gibi isimler vardı. Aynı zamanda dönem, Kaside türünün gerçek formuna ulaştığı dönem olarak da bilinir. Bu şiir yarışmasında İbn-i Kuteybe Kuralları olarak bilinen bazı kaideler vardı.
    İmr’ul Kays’ın (Gezgin Kral/Hondoc)
    “Durun,
    Sevgilinin ve Sıkt el-Liva’da
    El-Dahul ile Havmel arasında
    Tudah ve Mikrat’ın çevirdiği evinin anılarıyla
    Ağlayalım.
    Evi güneyden ve kuzeyden
    Birbirinin aksi olarak esen rüzgârların etkisiyle
    Henüz yok olmamıştır.” dizeleri veya Tarafe’nin;
    “Hail bölgesinde
    Duma denilen cennet gibi yerde,
    Yapma nakışların geriye kalanları gibi,
    Renkli taşlarla süslenmiş
    Havle’nin terk edilmiş kısmında kalan harebelerde;
    Oturdum, ağladım…” dizeleri İbnü Kuteybe Normları’na uygun birer Kaside başlangıcıdır.
    Daha sonra sırasıyla Feryat, Yalvarma, Anıları Anlatma, Aşk, Seyahat, Binek Övme ve nihayetinde Kasidenin sonunda Kaside’nin ithaf edildiği kişiyi Övme kısmı gelirdi.
    YEDİ ASKI ŞAİRLERİ
    İmr’ul Kays: Yedi Askı şairleri arasında en eski ve en meşhur olanıdır. Kral olan babasını Beni Esed kalkışmasında kaybeden Kays, hayatının bundan sonraki dönemini gezgin olarak sürdürmüştür. Rivayete göre Hz. Muhammed tarafından en büyük şair ünvanıyla taltif edilen şair, Kral soyundan olması hasebiyle, İbn Kuteybe Kurallarından sonuncusunu (Soylu bir kişinin övüldüğü bölüm) şiirlerinde uygulamaz. Kays Bizans imparatoru taarfından zehirletilmiş ve Ankara yakınlarında hayatını kaybetmiştir.
    Nabiga Zobyani: IV. Munzir zamanında Hira yakınlarında doğan şair, Numan Ebu Kabus zamanında Kraliçeyi bir şiirinde överken müstehcen ifadelere yer verdiği için Şam’a sürüldü. Çok zengin olan ve saraya yakınlığıyla bilinen şair, Hz. Muhammed’den kısa bir süre önce Hira kentinde hayatını kaybetti.
    Antere: Çöl şairi ünvanlı Antere, köleyken gösterdiği kahramanlıklar sayesinde özgürlüğüne kavuştu. El Faruk savaşında tutsaklıktan kurtardığı kabilesinin kadınları sayesinde ünü Arabistan’a yayıldı. Sevgilisi Abla için yazdığı müthiş şiirlerle de bilinen ve ömrü savaşarak ve şiir okuyarak geçen Antere, Tai savaşında öldürüldü.
    Tarafa (Tarafe): Meşhur şiirinde yer verdiği “inatla arıyordu” dizesinden kinaye, olarak anılırdı. Hiciv unsurlarını sıklıkla kullanan şair, bir şiirinde kralı da hicvedince sonunu hazırladı. Kral onu ve yakın bir arkadaşını çağırarak bir görev amacıyla birer mektupla Bahreyn’e yolladı. Yolda kendi mektubu açan arkadaşı içinde ölüm fermanını görünce Bahreyn’e gitmekten vaz geçti. Kralın mektubunu açmayı doğru bulmayan , mektupla beraber Bahreyn’e gitti ve orada . Şair şiirlerinde kendini örnek göstererek yaşam hakkında bilgiler verir. Çocuksu ifadeler barındıran sevimli şiirleri de mevcut olan Tarafa’nın divanı Selighson tarafından Fransızca’ya çevrilmiştir.
    Zuheyr bin Ebu Sulma: Hz Muhammed’in Kasidecisi olarak bilinen ve Şairler Efendisi ünvanıyla taltif edilen Kaab Bin Zuheyr’in babasıdır. Yedi Askı döneminin Ahlakçılarındandır. Bu bakımdan şiirlerinde öğüt havası dominant unsurdur. İntihal yapmayan şairler sınıfında da zikredilen Zuheyr’in, dili de oldukça sadeydi. Gatafan’da yaşayan şair, Hz. Muhammed’le de karşılaşmış ve duasını almıştır. Zuheyr oldukça sert bir soyluluk anlayışına sahipti, o yüzden kendisine verilen hediyeleri geri çevirirdi. Çöl yaşantısının Araplara verdiği en önemli meziyet olan gurur Zuheyr’de had safhadaydı. Ölümüne el-Hansa tarafından yakılan ağıt meşhurdur.
    Alkama bin Abda: Imr’ul Kays ile şiir konusunda rekabet eden Gassani sarayına yakınlığıyla bilinen Yedi Askı dönemi şairi.
    A’şa: Arap Yarımadasının en meşhur şairidir. Hz. Muhammed’den önce de sonra da Tek Tanrı inancını benimsemiş olan şair, Hıristiyanlık dinine de yakın dururdu. A’şa; İmr’ul Kays, Zuheyr ve Nabiga ile dört büyük Arap Şairinden biri olarak kabul edilir. Batı Edebiyatında ise A’şa ve Kays en büyük iki Arap şairi olarak tanımlanır.
    Hasan bin Sabit: Hz. Muhammed’in kasidecilerindendi. İslâm ülkelerinde yaygın olarak okunan Sabit’in divanı Hirschfeld tarafından da yayımlanmıştır.
    Kâab bin Zuheyr: Büyük Yedi Askı şairi Zuheyr’in oğludur. Hz. Muhammed’i yeren şiirler okuması ve bu şiirlerin müthiş etkiler yapması üzerine ölüm emri çıkartılmış, özür dilemesi üzerine de affedilmişti. Bir numaralı Naat olarak kabul edilen Kaside-i Bürde’nin (Banet Suat) şairidir. Hz. Muhammed’in hırkasını (bürde) verdiği şair, Şairler Sultanı olarak anılır.
    Mutammim: Hz. Muhammed’in vefatından sonra ayaklanan Kureyş kabileleri içinde yer alan şair, Halid bin Velid’in (r.a.) kanlı bir şekilde bastırdığı kalkışma sırasında öldürüldü.
    Hasan Basrî: Kuramları tartışmasız olarak bütün İslâm topraklarında kabul gören ünlü İslâm ilahiyatçısı Basrî, sade ve anlaşılır şiirler yazmıştır.
    İbn-i Rumî: Aslen Rum olan şair 836′da Bağdat’ta doğdu. Şiirlerinde anlatım güzelliğine önem veren şair, Mutedid’in veziri Hüseyin Kasım’ı bir şiirinde yerdiği için zehirletilerek öldürüldü. Vezirle aralarında geçen konuşma meşhurdur: Zehirlendiğini anlayan İbn er-Rumî gitmek için ayağa kalkar. Vezir: “Nereye gidiyorsun?” diye sorunca, “Gönderdiğin yere.” cevabını verir. Vezirin “Babama da selâm söyle” demesi üzerine ise “Cehenneme gitmiyorum” diye yanıt verir.
    İbn el-Mu’tez: Halife Mu’tez’in oğludur. Babasının ölümünden sonra Murtazabillâh ünvanıyla halife olan el-Mu’tez sadece bir gün halife kalabildi. 908 yılında asiler tarafından devrilerek boğdurularak öldürüldü. Kitab ül Bedi aslı meşhur bir eseri vardır. Öldürülen kedisi için yazdığı mersiye ünlüdür:
    “Mine,
    Sen bizi terk ettin ve bir daha dönmeyecek misin?
    Sen benim yavrum gibiydin,
    Seni okşamadan nasıl yaşayacağım?
    Sen bizim koruyucumuzdun.”
    Sadi: Gülistan ve Bostan adlı iki Şark Edebiyatı başyapıtının yazarı olan şairin, Hulâgû’nun Bağdat’ı yıkması ile ilgili yazdığı mersiyesi de başyapıt olarak kabul edilir. Sadi, Avrupa’da tanınan Arap şairlerin başında gelir.
    Seci’li Nesir Dönemi: Cumhura göre en büyük örneği olarak Kur’an verilen kafiyeli düz yazı İslâm’ın yayılmasıyla beraber Arap Edebiyatı içinde müthiş bir gelişme gösterdi. Bu dönemin en önemli türleri; Hutbe, Muhabere ve Makamat’tır. Özellikle X. yüzyılda Seci’li Nesir zirveye çıkmıştır.
    İbn Nubata: Mezopotamya doğumlu vaiz. El-Hatib ünvanıyla anılırdı. Yazılarının önemli bir bölümünü savaşlara ayıran sanatçının en önemli eseri rüyada Hz. Muhammed’i gördüğünü anlattığı Rüya Mev’izesi’dir. Hutbe, Mac Guckin de Slan tarafından çevrilerek Avrupa Edebiyatına kazandırılmıştır. Aynı günde kimsenin tanımadığı iki tane dervişin farklı zamanlarda kendisine gelip okudukları
    “O kılıçla ölmez,
    Başka türlü ölecektir.
    Nedenler türlüdür ama
    Felâket aynen böyledir” dizelerinden hemen sonra öldü.
    Ebu Bekir el-Harizmî: Taberî’nin yeğeni olan sanatçı, 935 yılında doğmuştur. Günümüze kadar gelen ilk mektup kitabının yazarıdır. Yazdığı hicivler yüzünden Gazneli Mahmud’un veziri el-Utbî’nin emriyle hapse atıldı. Resail adlı eseriyle bilinir.
    Bediüzzaman el-Hamadanî: 1008 yılında öldü sanılarak gömülen yazar, mezardan çıkmak için çaba sarf ederken çıkarttığı sesleri duyan çevredekiler tarafından mezarı tekrar açılarak dışarıya çıkartılmaya çalışıldı. Ancak Hamadanî’ye ulaşıldığında yazar ölmüştü. Bir kez okuduğu bir kitabı ezberine alacak denli iyi bir hafızaya sahip olmasıyla meşhurdu.
    Harirî: Seci’li Nesir’in en büyük ustası olarak kabul edilen yazar, Makamat türünde verdiği örneklerle şöhrete ulaşmıştır. Makamat’ın açıklaması Silvestre de Sacy tarafından yapılmıştır.
    Basra ve Kûfe Ekolleri: Genişleyen İslâm devleti resmî dili olarak Arapça’yı seçmişti. Bu durum Arap Dilinin doğru bir biçimde öğretilmesi ve yaygınlaştırılması için eğitim kurumlarına duyulan ihtiyacı ortaya çıkardı. Yedi büyük hafızdan biri olarak kabul edilen İsa bin Ömer bu devrin önemli isimlerindendir. Ayrıca Gramer konusunda otorite kabul edilen Halil bin Ahmed’de döneme damgasını vuranlardandır. Sanatçının Kitab’ül Ayn adlı bir de sözlüğü bulunmaktadır. Kitab adlı eseriyle Sibaveyh, Kitab’ül Müselles adlı eseriyle Kotrob ünvanlı Mustanir, Kitab’ül Matalib ile Müsenna, Kitab’ül Muammerin ile Hatim, Muhyiddin İbn’ül Arabi, Adab’ül Kâtib adlı eseriyle Kuteybe, Divan’ül Adab ile Cevheri, Fıh’ul Lugat adlı eseriyle Razi dönemin diğer önemli isimleridir. Aynı dönemde Profesör Ebu’l Kasım Mahmud ez-Zemahşeri Klasik Bilimler dalında sivrildi.
    Kitab’ül Agani: Şarkılar Kitabı anlamina gelen eser 897 doğumlu Ebu’l Ferec tarafından yazılmıştır. Arap Edebiyatının en önemli kaynaklarından sayılan eser, toplam yirmi bir cilttir. Kitapta bulunan bir çok şiir bestelenmiş olduğu için yazarına Ferec adı verilmiştir.
    El-Yemenî: Çok kuvvetli bir şair olarak tanınan Necmeddin Ebu Muhammed Umara bin Ali el-Yemenî, 1121′de doğdu. Selahaddin Eyyubî’ye yazdığı parlak kasidelerle bilinir. Ancak Kudüs Kralı tarafından Selahaddin Eyyubî’ye düzenlenen suikastte bulunduğu için idam edilir.
    İbn Nobata Cemaleddin: 1278′de Meyyafarikin’de doğan şair. Sec’ el-Mutavvak adlı bir antolojisi, kendine ait bir de Divan’ı vardır.
    İbn Hicca: Azrarî lakaplı Arap şair. Bad’iyye adında Hz. Muhammed’in hırkası için yazılmış şiirleri ünlüdür. Semerat el-Evrak adında bir de antolojisi vardır.
    İbn Fadlullah Ömerî: Aruz öğrenimini Şam’da tamamlayan yazarın Favazil es-Samar adlı eseri meşhurdur. Şair, Recez türünde eserler vermiştir.
    Ayşe el-Ba’uniyye: Hz. Muhammed için yazdığı m kafiyeli Feth el-Mübin adlı Naat ile üne kavuşan kadın şair. Çocuk eğitimiyle ilgili yazdığı Behcet el-Huld türünün ilk örneklerindendir.
    Bin Bir Gece Masalları: Kitab’ül Elif Leylâ ve Leylâ adıyla ünlenen, çocuklara ve yaşlılara hoş vakit geçirtme amacıyla yazılan kitapların en meşhurudur. Şehrazat ve Dinazad’ın öykülerinin anlatıldığı Hezar Efsane, yazıldığı dönemde oldukça ses getirmiş, günümüzde de Şark Edebiyatı denilince akla ilk gelen eserlerden olmuştur.
    Cabir’in kardeşi Hayyan’ın yanındaki hayatımla
    Şimdiki hayatım arasında ne benzerlik var!

    A’şa
    Uzun mızrakla giysisini parçaladım.
    Kerim kişi mızrağa yabancı değildir.

    Antere
    Eğer benim bir huyum sana kötü geldiyse
    Benim giysilerimi kendi giysilerinden sıyırıver, kurtulursun.
    İmr’ul Kays
    Ali’nin gözleri ağrıdığından ilaç arıyordu,
    Tedavi edecek birini bulamıyordu,
    Resulullah tükürüğüyle onu iyileştirdi;
    Derken üflenen ve üfüren mübarek oldu.
    Buyurdu; bugün bayrağı öyle bir süvariye vereceğim ki,
    Savaşta dilâver, cesur ve savunucudur.
    O, Allah’ı ve Allah da O’nu seviyor;
    Allah sağlam kaleleri onunla fethedecektir.
    Bu yüzden Ali’yi bu özelliklerle muhtas kıldı;
    O’nu kendine vasi ve kardeş seçti.
    Hasan Bin Sabit


  9. 09.Nisan.2009, 08:50
    5
    ßaran
    T.T.O.R.H.S.S.

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 03.Mart.2008
    Üye No: 11279
    Mesaj Sayısı: 3,458
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 41

    --->: Klasik Arap Edebiyatında Hutbe konusu lazım (yardım)

    Allah cc razı olsun Konuyu açarak soru sorandan da sorulara cevapları verenlerden de


  10. 09.Nisan.2009, 08:50
    5
    T.T.O.R.H.S.S.
    Allah cc razı olsun Konuyu açarak soru sorandan da sorulara cevapları verenlerden de





+ Yorum Gönder