Konusunu Oylayın.: Karides caiz mi

5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi
Karides caiz mi
  1. 22.Ağustos.2013, 01:30
    1
    Misafir

    Karides caiz mi

  2. 25.Ağustos.2013, 22:48
    2
    imam
    Üye

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 20.Ağustos.2007
    Üye No: 2034
    Mesaj Sayısı: 7,511
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 10
    Bulunduğu yer: minallah-ilelllah

    Cevap: Karides caiz mi




    Karides caizliği konusunda
    Alıntı
    Midye, Karides ve İstakoz

    * Yazınıza göre midye, istakoz yiyebilir miyiz? Meselâ bana görünüşleri ikisinin de iğrenç veya korkunç değil. Yiyeyim mi, yemeyeyim mi? (Etem Teke/Finans Müdürü)

    * Sayın Hocam. Özellikle karides İslam âleminde bizden başka herkesin çok severek yediği bir deniz ürünü. Protein dolu bu ürün bizim mezhebimizce yasaklandığı söyleniyor. Bu konuda kapsamlı cevabınıza ihtiyacımız var. Ben de nadiren de olsa bunu yediğimde bazı hocalarımızın çok yadırgadığını görmekteyim. Selâm ve Dua ile.
    (M.Mustafa GOKSU/Dış Ticaret)

    Sadece görünüş değil, ölçütler

    Deniz/su hayvanlarının helal ya da haram oluşunu, geçen Perşembe günü yazısında, gıdaların helalliği-haramlığı ilkeleri çerçevesinde genel olarak ele almıştık. Bu konudaki iki ana yaklaşımı kısaca hatırlatarak ve iki değerli okurumuzun sorularında yer alan deniz hayvanlarını bu çerçeveye oturtarak ele alacağız.

    Deniz Hayvanlarında Temel Yaklaşımlar

    * Bütün Deniz Hayvanlarının Helallığı Görüşü: Fakihlerin çoğunluğu, sadece suda yaşayan bütün deniz/su hayvanlarının -kendiliğinden ölmüş olsa bile- helal olduğu görüşündedir. Ancak karada yaşayan ve yenmesi haram olan insan, domuz, köpek, ayı gibi hayvanların adını taşıyan deniz hayvanlarında farklı görüşler öne sürülmüş, bazıları bunların helal olmadığını savunmuştur; İmam Malik'e göre, yalnızca deniz domuzu mekruhtur.

    Deniz hayvanlarının helal sınırını oldukça geniş tutan bu görüş, şu âyete dayanmaktadır: "Sizin için de, yolcular için de bir geçimlik olmak üzere deniz avı yapmak ve deniz ürünlerini yemek sizlere helal kılındı. Kara avı ise, ihramlı olduğunuz sürece size haram kılındı. Huzurunda toplanacağınız Allah'tan (bu kurallara uyarak) sakının." (Maide, 5/96. Ayrıca bk. Fâtır, 35/12) Bunun yanında, Hz. Peygamber'e (s.a.) deniz suyu sorulunca, şu cevabı vermiştir: "Denizin suyu temiz, meytesi (:içinde ölen) helaldir." (Ebu Davud, taharet, 41; Tirmizî, taharet, 52; Nesâî, taharet, 46)

    Bu görüş, âyet ve hadislerdeki mutlak/genel ifadelere dayanarak, deniz ürünlerini yemeyi, neredeyse sınırsız denecek ölçüde helal görür.

    * Yalnızca Balıkların Helallığı Görüşü: Hanefilere göre, deniz hayvanlarından yalnızca bütün türleriyle balık helaldir. Balık dışındaki deniz hayvanları, ya iğrençtir (habâis), ya da boğazlanmadığı için leş (:meyte, murdar) sayılır. Ayrıca Hanefiler, temel ilke ve ölçütleri dikkate alarak, diğer gıdalar konusunda olduğu gibi, deniz gıdaları konusunda da, beslenme ve sağlık açısından gıdaların temiz ve yararlı oluşunu dikkate alarak, ihtiyatı tercih etmişlerdir. Bu yaklaşım, sadece âyet ve hadislerdeki mutlak/genel lafızlara takılıp kalmama, diğer gıdalarla ilgili ilke ve ölçütler temelinde değerlendirme yaparak daha derinlere nüfuz etme yönünden çok daha isabetli görünüyor.

    Hanefiler, habâis (pis, iğrenç) yorumu yaparken, görünüşlerinden çok, gıda niteliklerine bakar. Deniz ürünleri genellikle güzel görüntüye sahip olmakla birlikte, bazılarını kimi insanlar temelinde bir ölçüde fıkıh mezheplerinin de yer aldığı kültürel etkenler dolayısıyla iğrenç ve korkunç bulabilirler. Ama, bu göreli durum yerine, gıda niteliklerine bakmak daha düzgün bir değerlendirme olur.

    Midye, Karides ve İstakozun Yenmesi

    Bu temel yaklaşımlar ve onların dayandığı ölçütler çerçevesinde bakıldığında, Hanefiler dışındakilerin savunduğu birinci görüşe göre midye, karides ve istakoz yemek helaldir; oysa Hanefilere göre balık ve balık sureti dışında kalan midye, istiridye, istakoz, salyangoz, su kaplumbağası, yengeç, kurbağa, deniz aygırı gibi su hayvanlarını yemek helal değildir.

    Fıkıh mezheplerinin bu dinî metinler ve gıdaların niteliği temelli görüşlerini, gıda, beslenme ve tıp uzmanlarının bulgu ve görüşleri açısından da değerlendirmekte yarar var. Nitekim, bu uzmanlarca, karidesin kolesterol deposu olduğu, midye başta olmak üzere kabuklu deniz ürünlerine yaklaşmamak gerektiği belirtiliyor. Bu konuda, Hanefi Mezhebi'nin görüşlerinin beslenme ve sağlık açısından çok isabetli olduğunu belirtmek isterim.

    Her şeye rağmen, Hanefi Mezhebi'nin görüşüne uymayarak, diğer mezheplerin görüşleri doğrultusunda, balık dışındaki deniz ürünlerini yeyip yememe kararı yine de sizin. Yediğinizde de en azından sık sık değil, arada bir yemelisiniz. Arada bir karides yemeyi çok fazla yadırgamayan hocalar arasında yer alıyorum. Ama yine de bu konuda yakınınızdaki gıda, beslenme ve tıp uzmanlarına da danışmanızın doğru olacağını düşünüyorum.


    vecdiakyuz@



  3. 25.Ağustos.2013, 22:48
    2
    Üye



    Karides caizliği konusunda
    Alıntı
    Midye, Karides ve İstakoz

    * Yazınıza göre midye, istakoz yiyebilir miyiz? Meselâ bana görünüşleri ikisinin de iğrenç veya korkunç değil. Yiyeyim mi, yemeyeyim mi? (Etem Teke/Finans Müdürü)

    * Sayın Hocam. Özellikle karides İslam âleminde bizden başka herkesin çok severek yediği bir deniz ürünü. Protein dolu bu ürün bizim mezhebimizce yasaklandığı söyleniyor. Bu konuda kapsamlı cevabınıza ihtiyacımız var. Ben de nadiren de olsa bunu yediğimde bazı hocalarımızın çok yadırgadığını görmekteyim. Selâm ve Dua ile.
    (M.Mustafa GOKSU/Dış Ticaret)

    Sadece görünüş değil, ölçütler

    Deniz/su hayvanlarının helal ya da haram oluşunu, geçen Perşembe günü yazısında, gıdaların helalliği-haramlığı ilkeleri çerçevesinde genel olarak ele almıştık. Bu konudaki iki ana yaklaşımı kısaca hatırlatarak ve iki değerli okurumuzun sorularında yer alan deniz hayvanlarını bu çerçeveye oturtarak ele alacağız.

    Deniz Hayvanlarında Temel Yaklaşımlar

    * Bütün Deniz Hayvanlarının Helallığı Görüşü: Fakihlerin çoğunluğu, sadece suda yaşayan bütün deniz/su hayvanlarının -kendiliğinden ölmüş olsa bile- helal olduğu görüşündedir. Ancak karada yaşayan ve yenmesi haram olan insan, domuz, köpek, ayı gibi hayvanların adını taşıyan deniz hayvanlarında farklı görüşler öne sürülmüş, bazıları bunların helal olmadığını savunmuştur; İmam Malik'e göre, yalnızca deniz domuzu mekruhtur.

    Deniz hayvanlarının helal sınırını oldukça geniş tutan bu görüş, şu âyete dayanmaktadır: "Sizin için de, yolcular için de bir geçimlik olmak üzere deniz avı yapmak ve deniz ürünlerini yemek sizlere helal kılındı. Kara avı ise, ihramlı olduğunuz sürece size haram kılındı. Huzurunda toplanacağınız Allah'tan (bu kurallara uyarak) sakının." (Maide, 5/96. Ayrıca bk. Fâtır, 35/12) Bunun yanında, Hz. Peygamber'e (s.a.) deniz suyu sorulunca, şu cevabı vermiştir: "Denizin suyu temiz, meytesi (:içinde ölen) helaldir." (Ebu Davud, taharet, 41; Tirmizî, taharet, 52; Nesâî, taharet, 46)

    Bu görüş, âyet ve hadislerdeki mutlak/genel ifadelere dayanarak, deniz ürünlerini yemeyi, neredeyse sınırsız denecek ölçüde helal görür.

    * Yalnızca Balıkların Helallığı Görüşü: Hanefilere göre, deniz hayvanlarından yalnızca bütün türleriyle balık helaldir. Balık dışındaki deniz hayvanları, ya iğrençtir (habâis), ya da boğazlanmadığı için leş (:meyte, murdar) sayılır. Ayrıca Hanefiler, temel ilke ve ölçütleri dikkate alarak, diğer gıdalar konusunda olduğu gibi, deniz gıdaları konusunda da, beslenme ve sağlık açısından gıdaların temiz ve yararlı oluşunu dikkate alarak, ihtiyatı tercih etmişlerdir. Bu yaklaşım, sadece âyet ve hadislerdeki mutlak/genel lafızlara takılıp kalmama, diğer gıdalarla ilgili ilke ve ölçütler temelinde değerlendirme yaparak daha derinlere nüfuz etme yönünden çok daha isabetli görünüyor.

    Hanefiler, habâis (pis, iğrenç) yorumu yaparken, görünüşlerinden çok, gıda niteliklerine bakar. Deniz ürünleri genellikle güzel görüntüye sahip olmakla birlikte, bazılarını kimi insanlar temelinde bir ölçüde fıkıh mezheplerinin de yer aldığı kültürel etkenler dolayısıyla iğrenç ve korkunç bulabilirler. Ama, bu göreli durum yerine, gıda niteliklerine bakmak daha düzgün bir değerlendirme olur.

    Midye, Karides ve İstakozun Yenmesi

    Bu temel yaklaşımlar ve onların dayandığı ölçütler çerçevesinde bakıldığında, Hanefiler dışındakilerin savunduğu birinci görüşe göre midye, karides ve istakoz yemek helaldir; oysa Hanefilere göre balık ve balık sureti dışında kalan midye, istiridye, istakoz, salyangoz, su kaplumbağası, yengeç, kurbağa, deniz aygırı gibi su hayvanlarını yemek helal değildir.

    Fıkıh mezheplerinin bu dinî metinler ve gıdaların niteliği temelli görüşlerini, gıda, beslenme ve tıp uzmanlarının bulgu ve görüşleri açısından da değerlendirmekte yarar var. Nitekim, bu uzmanlarca, karidesin kolesterol deposu olduğu, midye başta olmak üzere kabuklu deniz ürünlerine yaklaşmamak gerektiği belirtiliyor. Bu konuda, Hanefi Mezhebi'nin görüşlerinin beslenme ve sağlık açısından çok isabetli olduğunu belirtmek isterim.

    Her şeye rağmen, Hanefi Mezhebi'nin görüşüne uymayarak, diğer mezheplerin görüşleri doğrultusunda, balık dışındaki deniz ürünlerini yeyip yememe kararı yine de sizin. Yediğinizde de en azından sık sık değil, arada bir yemelisiniz. Arada bir karides yemeyi çok fazla yadırgamayan hocalar arasında yer alıyorum. Ama yine de bu konuda yakınınızdaki gıda, beslenme ve tıp uzmanlarına da danışmanızın doğru olacağını düşünüyorum.


    vecdiakyuz@






+ Yorum Gönder