Konusunu Oylayın.: Mizanü'l-i'tidal - Zehebî'nin (ö. 74S/1348) zayıf râvilere dair en önemli eseri.

5 üzerinden 4.00 | Toplam : 4 kişi
Mizanü'l-i'tidal - Zehebî'nin (ö. 74S/1348) zayıf râvilere dair en önemli eseri.
  1. 02.Şubat.2013, 00:20
    1
    Misafir

    Mizanü'l-i'tidal - Zehebî'nin (ö. 74S/1348) zayıf râvilere dair en önemli eseri.






    Mizanü'l-i'tidal - Zehebî'nin (ö. 74S/1348) zayıf râvilere dair en önemli eseri. Mumsema Zehebî'nin (ö. 74S/1348) zayıf râvilere dair en önemli eseri hakkında bilgi


  2. 02.Şubat.2013, 00:20
    1
    Kayıtsız Üye - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Kayıtsız Üye
    Misafir
  3. 02.Şubat.2013, 00:20
    2
    Hoca
    Moderatör

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 06.Şubat.2007
    Üye No: 11
    Mesaj Sayısı: 29,632
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 336
    Bulunduğu yer: çalışma odam:)

    Cevap: Mizanü'l-i'tidal - Zehebî'nin (ö. 74S/1348) zayıf râvilere dair en önemli eseri.




    MIZANÜ'l-İTİDAL


    Zehebî'nin (ö. 74S/1348) zayıf râvilere dair en önemli eseri.

    Tam adı Mîzânü'I-i'tidâl fînakdi'r-ricâl oiup Zehebî'nin zayıf râvilerle ilgili çalışmalarının en Önemlisidir ve aynı ko*nudaki el-Muğnî fi'd-dtfaîâ1 adlı eserin*den sonra kaleme alınmıştır. Müellif ki*tabına kasten hadis uyduran, duymadığı bir hadisi duyduğunu ileri süren yalancı râvileri, hadis uydurmakla itham edilen-Jerİ, çok hata etmeleri sebebiyle rivayetle*rine güvenilmeyenleri, yeterince dindar ve adaletli bulunmayan hadis hafızlarını, rivayetleri terkedilmese bile hafızaları za*yıf olduğu İçin yanilan muhaddısleri, güvenilir sayılmayan ve fazla bilinmeyen gevşek râvileri, tanınmayanları, sika ol*makla biriikte bid'atçı diye bilinenleri, sa-hâbî ve dört fıkıh imamı dışında herhangi bir şekilde eleştirilen diğer râvileri aldığı*nı belirtmektedir. Zehebî bazı tanınmış ve güvenilir şahsiyetlerin, haklarındaki önemsiz tenkitler dolayısıyla bu esere alınmasını doğru bulmamakla birlikte ça*lışmasında kendisini Örnek aldığı İbn Adı gibi münekkitlerin bu tür isimlere kitapla*rında yer verdiklerini dikkate alarak kendi*sinin de aynı yoiu izlediğini söyler. 11,053 biyografinin yer aldığı eserde önce adla*rıyla bilinen erkek ve kadın râviler, daha sonra künyeleriyle. babalarının adıyla, nis-beleriyle bilinenler, adları bilinmeyen er*kekler ve kadınlar, künyeleriyle bilinen ka*dınlar, adı bilinmeyip "falanın validesi" di*ye anılanlar zikredilmiştir. Şahıslar hem kendi adlan hem babalarının adlarına gö*re alfabetik olarak sıralanmış, bunlardan Kütüb-i Sitte râvisi olanlara birer rumuz*la işaret edilmiş, râvinin tabakasını tesbi-te yarayacak kadar birkaç hoca ve talebe*sinin adı verilmiş, cerh ve ta'dîl âlimleri*nin onlar hakkındaki tenkitleri zikredil*miş, daha çok İbn Adî'nin el-Kâmil'i ile İbn Hibbân'ın ei-Mecrûhîn"inden fayda*lanılarak bunların eleştirilmesine sebep olan bazı rivayetleri nakledilmiştir. İbn Hacer el-Askalânî'nin, sahasındaki eser*lerin en derli toplusu olduğunu söyledi*ği Mîzânü'î-ftidâî'm başlıca kaynaklan Yahya b. Saîd el-Kattân, Yahya b. Maîn, Ali b. Medînî, Ahmed b. Hanbel, Fellâs, Ebû Hayseme Züheyr b. Harb, Ebû Zür'a er-Râzî, Ebû Hatim er-Râzî, Buhârî. Müs*lim, Mesaî, İbn Huzeyme, Ebû Bişr ed-Dû-lâbî, Ukaylî, İbn Ebû Hatim, İbn Hibbân ve Hâkim en-Nîsâbûrfnin eserleridir. Zehe*bî. en çok İbnü'r-Rûmiyye'nin el-Hâffl fî tezyîli (tekmileü)'l-KâmiJ li'bnî 'Adî'sin-den faydalandığını belirtmektedir. Mîzâ-nü'1-iHidâl Leknev (1301), Kahire [1399] ve Beyrut'ta [1400] yayımlanmıştır.

    Eser üzerinde hadis âlimleri zeyil ve ih*tisar çalışmaları yapmıştır. Zehebf nin ta*lebesi Ebü'I-Mehâsin el-Hüseynı et-Ta'-lîk calâ Mîzâni'î'iHidâT'mĞe kitapta gör*düğü hatalara işaret etmiş ve ona yeni isimler eklemiştir. Diğer talebesi Ebü'l-Fidâ İbn Kesir, et-Tekmü fi'1-cerh ve't-tacdîl ve mcfrifeti'ş-şikât ve'z-zu'afâ ve'i-mecd/2i7'inde [1401] Mizzî'nin Tehzî-bü'l'Kemâl'i ile bazı ilâvelerle İhtisar etmiştir.[1402] Zeynüddin el-lrâkf, Mîzâ-nü'î-füdâl'ûe. bulunması gerektiği hal*de müellifin eserine almadığı 799 [1403] râviyi Zeyl Calâ Mîzû-ni'l-ictidâl"nüe alfabetik olarak bir ara*ya getirmiştir [1404] Sibt Îbnü'l-Acemî. Mîzânü'l-ftidâi üzerinde Nakdü'n-nokşân fî mfyân'l-Mîzân veNeşlü himyân fî mi'yâri'l'Mîzân adlı iki çalışma yap*mıştır. İbn Hacer el-Askalânî, 400'den fazla kaynağa başvurmak suretiyle [1405] eserin hem muhtasarı hem zeyli ve ikmali mahiyetindeki Lisânü'l-Mîzân'ını telif etmiş; ölümüne kadar kırk yedi yıl çalıştığı bu eserine hocası Zeynüddin el-lrâki"-nin Zeylindeki râvileri aynen alarak on*ları "zâl" rumuzuyla, aynı özelliklere sa*hip diğer râvilerden kendisinin tesbit et*tiklerini ise ziyade anlamında "ze" harfiy*le göstermiştir. Eserde cerh ve ta'dîli yapılan râvilerin sayısı çeşitli baskılara göre değişmektedir.[1406] İbn Hacer, 3577 râviyi Mîzâ-nü-icfidaİ'de yer almalarına rağmen bu râvilerin Tehzîbü't-Tehzîb'in aslı olan Tehzîbü'l-Kemâî'Ğe bulundukları gerek*çesiyle onları Lisânü'l-Mîzân'a almamış, fakat eserinin son kısmında müstakil ola*rak zikretmiştir.[1407] İbn Hacer eser üzerinde başka çalışmalar da yapmış, ki*tapta sonradan belirlediği bazı hataları göstermek ve ona alınması gereken râvi*leri ilâve etmek üzere Tahrîrü'l-Mîzân'ı kaleme almış, Zehebî'nin aynı eserde ge*rekçesini söylemeden zayıf kabul ettiği râvilere dair Takvîmü'l-Lisâriı ve 2Û00'e yakın biyografi ihtiva eden Zeylü'l-Mîzân'ı yazmıştır. Lisânü'î-Mîzân'a dair Süyû-tî'nin de Zevû'idü'l-Lisân "ale'l-Mîzân adlı bir çalışması vardır.[1408] Muhammed Abdürraûf el-Münâ-vî, eî-Müntekö min Lisâni'l-Mîzân'm-da eserdeki mevzu, münker ve metruk rivayetleri alfabetik olarak bir araya ge*tirmiştir. Lisânü'l-Mîzân ilk defa Haydarâbâd-Dekken'de yayımlanmış [1409] Muham*med Abdurrahman el-Mar'aşlî eser üze*rinde Fethu'l-mennân bimukaddimeti Lisânı'1-Mîzân adıyla bir çalışma yaptık*tan sonra [1410] onu tahkik etmiş, son cildi fihrist olmak üzere tekrar neşretmiştir.[1411] Lisânü'l-Mîzân'\n yeni bir neşri de Ab*dülfettâh Ebû Gudde tarafından gerçekleştirilmiştir.[1412]

    Kasım Ali Sa'd, Menhecü'z-Zehebî fî Mîzâni'l-iHidâl adıyla bir yüksek lisans tezi yapmış [1413] Muhammed İbrahim Dâvûd İşhâze el-Mevsılî de er-Ruvât elîezîne vessekahüm el-îmâm ez-Ze-hebî fî Mîzâni'l-iHidâl ve had tekelle-me lîhim bcfzii'n-nükköd min hayşü-1-bid'a ismiyle hazırladığı mezuniyet tezini [1414] daha sonra yayımlamıştır.[1415] Mîzânü'1-iHidâ/'deki hadisler üzerinde Berku't-Tevhîdî Sâhtozâde'nin [1416] ve Ebû Abdurrahman Mahmûd el-Cezâirî'nin de [1417] çalışmaları vardır.


    Bibliyografya ;


    Zehebî, Mizânü'l-i'tidâi (nşr. Ali Muhammed Muavvaz v.dğr.). Beyrut 1416/1995; ayrıca bk. neşredenlerin girişi, I, 86-93; Zeynüddin el-Irâ-kî, Zeylü Mîzâni't-i'Üdâl [nşr. Abdülkayyûm Ab-dürabbinnebî), Riyad 1406, neşredenin girişi, s, 7-9, 12-14, 31-45; İbn Hacer el-Askalânî, Lisâ-nü'i-Mîzân (nşr. M. Abdurrahman el-Mar'aşlî), I-X, Beyrut 1416/1996; Keşfû'z-zunûn, II, 1917-1918; Beşşâr Avvâd Ma'rûf. ez-Zehebî ue men-hecühû fî kitabeti Târihi'i-lsiâm, Kahire 1976, s. 193-201; Ömer b. Hasan Osman Fellâte. el-Vaz* fi'l-hadiş, Dimaşk-Beyrut 1401/1981, []|, 431-435; Ma'a'l-Mektebe. s. 134-135; Şâkir Mah*mûd Abdülmün'im. İbn Hacer el-*Askalânî ue dîrâsetü muşannefâtihî oe menhecihî ue me-üâridihî fiKitâbi'l-lşâbe, Bağdad, ts. (Dârü'r-ri-sâle], I, 519-523; M. Abdurrahman el-Mar'aşlî. Fethü'i-mennân bi-mukaddîmeü Lİsânİ'l-Mî-zân, Beyrut 1415/1995.


  4. 02.Şubat.2013, 00:20
    2
    Moderatör



    MIZANÜ'l-İTİDAL


    Zehebî'nin (ö. 74S/1348) zayıf râvilere dair en önemli eseri.

    Tam adı Mîzânü'I-i'tidâl fînakdi'r-ricâl oiup Zehebî'nin zayıf râvilerle ilgili çalışmalarının en Önemlisidir ve aynı ko*nudaki el-Muğnî fi'd-dtfaîâ1 adlı eserin*den sonra kaleme alınmıştır. Müellif ki*tabına kasten hadis uyduran, duymadığı bir hadisi duyduğunu ileri süren yalancı râvileri, hadis uydurmakla itham edilen-Jerİ, çok hata etmeleri sebebiyle rivayetle*rine güvenilmeyenleri, yeterince dindar ve adaletli bulunmayan hadis hafızlarını, rivayetleri terkedilmese bile hafızaları za*yıf olduğu İçin yanilan muhaddısleri, güvenilir sayılmayan ve fazla bilinmeyen gevşek râvileri, tanınmayanları, sika ol*makla biriikte bid'atçı diye bilinenleri, sa-hâbî ve dört fıkıh imamı dışında herhangi bir şekilde eleştirilen diğer râvileri aldığı*nı belirtmektedir. Zehebî bazı tanınmış ve güvenilir şahsiyetlerin, haklarındaki önemsiz tenkitler dolayısıyla bu esere alınmasını doğru bulmamakla birlikte ça*lışmasında kendisini Örnek aldığı İbn Adı gibi münekkitlerin bu tür isimlere kitapla*rında yer verdiklerini dikkate alarak kendi*sinin de aynı yoiu izlediğini söyler. 11,053 biyografinin yer aldığı eserde önce adla*rıyla bilinen erkek ve kadın râviler, daha sonra künyeleriyle. babalarının adıyla, nis-beleriyle bilinenler, adları bilinmeyen er*kekler ve kadınlar, künyeleriyle bilinen ka*dınlar, adı bilinmeyip "falanın validesi" di*ye anılanlar zikredilmiştir. Şahıslar hem kendi adlan hem babalarının adlarına gö*re alfabetik olarak sıralanmış, bunlardan Kütüb-i Sitte râvisi olanlara birer rumuz*la işaret edilmiş, râvinin tabakasını tesbi-te yarayacak kadar birkaç hoca ve talebe*sinin adı verilmiş, cerh ve ta'dîl âlimleri*nin onlar hakkındaki tenkitleri zikredil*miş, daha çok İbn Adî'nin el-Kâmil'i ile İbn Hibbân'ın ei-Mecrûhîn"inden fayda*lanılarak bunların eleştirilmesine sebep olan bazı rivayetleri nakledilmiştir. İbn Hacer el-Askalânî'nin, sahasındaki eser*lerin en derli toplusu olduğunu söyledi*ği Mîzânü'î-ftidâî'm başlıca kaynaklan Yahya b. Saîd el-Kattân, Yahya b. Maîn, Ali b. Medînî, Ahmed b. Hanbel, Fellâs, Ebû Hayseme Züheyr b. Harb, Ebû Zür'a er-Râzî, Ebû Hatim er-Râzî, Buhârî. Müs*lim, Mesaî, İbn Huzeyme, Ebû Bişr ed-Dû-lâbî, Ukaylî, İbn Ebû Hatim, İbn Hibbân ve Hâkim en-Nîsâbûrfnin eserleridir. Zehe*bî. en çok İbnü'r-Rûmiyye'nin el-Hâffl fî tezyîli (tekmileü)'l-KâmiJ li'bnî 'Adî'sin-den faydalandığını belirtmektedir. Mîzâ-nü'1-iHidâl Leknev (1301), Kahire [1399] ve Beyrut'ta [1400] yayımlanmıştır.

    Eser üzerinde hadis âlimleri zeyil ve ih*tisar çalışmaları yapmıştır. Zehebf nin ta*lebesi Ebü'I-Mehâsin el-Hüseynı et-Ta'-lîk calâ Mîzâni'î'iHidâT'mĞe kitapta gör*düğü hatalara işaret etmiş ve ona yeni isimler eklemiştir. Diğer talebesi Ebü'l-Fidâ İbn Kesir, et-Tekmü fi'1-cerh ve't-tacdîl ve mcfrifeti'ş-şikât ve'z-zu'afâ ve'i-mecd/2i7'inde [1401] Mizzî'nin Tehzî-bü'l'Kemâl'i ile bazı ilâvelerle İhtisar etmiştir.[1402] Zeynüddin el-lrâkf, Mîzâ-nü'î-füdâl'ûe. bulunması gerektiği hal*de müellifin eserine almadığı 799 [1403] râviyi Zeyl Calâ Mîzû-ni'l-ictidâl"nüe alfabetik olarak bir ara*ya getirmiştir [1404] Sibt Îbnü'l-Acemî. Mîzânü'l-ftidâi üzerinde Nakdü'n-nokşân fî mfyân'l-Mîzân veNeşlü himyân fî mi'yâri'l'Mîzân adlı iki çalışma yap*mıştır. İbn Hacer el-Askalânî, 400'den fazla kaynağa başvurmak suretiyle [1405] eserin hem muhtasarı hem zeyli ve ikmali mahiyetindeki Lisânü'l-Mîzân'ını telif etmiş; ölümüne kadar kırk yedi yıl çalıştığı bu eserine hocası Zeynüddin el-lrâki"-nin Zeylindeki râvileri aynen alarak on*ları "zâl" rumuzuyla, aynı özelliklere sa*hip diğer râvilerden kendisinin tesbit et*tiklerini ise ziyade anlamında "ze" harfiy*le göstermiştir. Eserde cerh ve ta'dîli yapılan râvilerin sayısı çeşitli baskılara göre değişmektedir.[1406] İbn Hacer, 3577 râviyi Mîzâ-nü-icfidaİ'de yer almalarına rağmen bu râvilerin Tehzîbü't-Tehzîb'in aslı olan Tehzîbü'l-Kemâî'Ğe bulundukları gerek*çesiyle onları Lisânü'l-Mîzân'a almamış, fakat eserinin son kısmında müstakil ola*rak zikretmiştir.[1407] İbn Hacer eser üzerinde başka çalışmalar da yapmış, ki*tapta sonradan belirlediği bazı hataları göstermek ve ona alınması gereken râvi*leri ilâve etmek üzere Tahrîrü'l-Mîzân'ı kaleme almış, Zehebî'nin aynı eserde ge*rekçesini söylemeden zayıf kabul ettiği râvilere dair Takvîmü'l-Lisâriı ve 2Û00'e yakın biyografi ihtiva eden Zeylü'l-Mîzân'ı yazmıştır. Lisânü'î-Mîzân'a dair Süyû-tî'nin de Zevû'idü'l-Lisân "ale'l-Mîzân adlı bir çalışması vardır.[1408] Muhammed Abdürraûf el-Münâ-vî, eî-Müntekö min Lisâni'l-Mîzân'm-da eserdeki mevzu, münker ve metruk rivayetleri alfabetik olarak bir araya ge*tirmiştir. Lisânü'l-Mîzân ilk defa Haydarâbâd-Dekken'de yayımlanmış [1409] Muham*med Abdurrahman el-Mar'aşlî eser üze*rinde Fethu'l-mennân bimukaddimeti Lisânı'1-Mîzân adıyla bir çalışma yaptık*tan sonra [1410] onu tahkik etmiş, son cildi fihrist olmak üzere tekrar neşretmiştir.[1411] Lisânü'l-Mîzân'\n yeni bir neşri de Ab*dülfettâh Ebû Gudde tarafından gerçekleştirilmiştir.[1412]

    Kasım Ali Sa'd, Menhecü'z-Zehebî fî Mîzâni'l-iHidâl adıyla bir yüksek lisans tezi yapmış [1413] Muhammed İbrahim Dâvûd İşhâze el-Mevsılî de er-Ruvât elîezîne vessekahüm el-îmâm ez-Ze-hebî fî Mîzâni'l-iHidâl ve had tekelle-me lîhim bcfzii'n-nükköd min hayşü-1-bid'a ismiyle hazırladığı mezuniyet tezini [1414] daha sonra yayımlamıştır.[1415] Mîzânü'1-iHidâ/'deki hadisler üzerinde Berku't-Tevhîdî Sâhtozâde'nin [1416] ve Ebû Abdurrahman Mahmûd el-Cezâirî'nin de [1417] çalışmaları vardır.


    Bibliyografya ;


    Zehebî, Mizânü'l-i'tidâi (nşr. Ali Muhammed Muavvaz v.dğr.). Beyrut 1416/1995; ayrıca bk. neşredenlerin girişi, I, 86-93; Zeynüddin el-Irâ-kî, Zeylü Mîzâni't-i'Üdâl [nşr. Abdülkayyûm Ab-dürabbinnebî), Riyad 1406, neşredenin girişi, s, 7-9, 12-14, 31-45; İbn Hacer el-Askalânî, Lisâ-nü'i-Mîzân (nşr. M. Abdurrahman el-Mar'aşlî), I-X, Beyrut 1416/1996; Keşfû'z-zunûn, II, 1917-1918; Beşşâr Avvâd Ma'rûf. ez-Zehebî ue men-hecühû fî kitabeti Târihi'i-lsiâm, Kahire 1976, s. 193-201; Ömer b. Hasan Osman Fellâte. el-Vaz* fi'l-hadiş, Dimaşk-Beyrut 1401/1981, []|, 431-435; Ma'a'l-Mektebe. s. 134-135; Şâkir Mah*mûd Abdülmün'im. İbn Hacer el-*Askalânî ue dîrâsetü muşannefâtihî oe menhecihî ue me-üâridihî fiKitâbi'l-lşâbe, Bağdad, ts. (Dârü'r-ri-sâle], I, 519-523; M. Abdurrahman el-Mar'aşlî. Fethü'i-mennân bi-mukaddîmeü Lİsânİ'l-Mî-zân, Beyrut 1415/1995.





+ Yorum Gönder