Konusunu Oylayın.: Haricilerin özellikleri - inançları nelerdir?

5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi
Haricilerin özellikleri - inançları nelerdir?
  1. 20.Ağustos.2012, 19:53
    1
    Misafir

    Haricilerin özellikleri - inançları nelerdir?






    Haricilerin özellikleri - inançları nelerdir? Mumsema Haricilerin özellikleri - inançları nedir?
    Bilgilendirirseniz sevinirim.


  2. 20.Ağustos.2012, 19:53
    1
    Kayıtsız Üye - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Kayıtsız Üye
    Misafir
  3. 03.Eylül.2012, 17:19
    2
    Desert Rose
    Silent and lonely rains

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 21.Ocak.2007
    Üye No: 5
    Mesaj Sayısı: 17,685
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 227
    Bulunduğu yer: the silent deserts in my soul

    Cevap: Haricilerin özellikleri - inançları nelerdir?




    Haricîlik nasıl oluşmuştur?

    Hariciler, Hz Ali döneminde meydana gelen Sıffin savaşından sonra ortaya çıkarlar Hz Ali ve Hz Muaviye taraftarları arasında meydana gelen bu savaşta, Hz Muaviye taraftarları yenileceklerini anlayınca mızraklarının ucuna Kuran sayfaları takarlar, "aramızda Kuran hakem olsun" derler Bunun üzerine çatışmalar durur, görüşmeler başlar

    İşte bu "hakem olayından" sonra bir kısım insanlar "sen insanları hakem olarak kabul ettin Halbuki hüküm ancak Allah’ındır" diyerek Hz Alinin saflarından ayrılırlar(1) Bunlara "hariciler" denir

    "Hüküm ancak Allahındır" (2) cümlesi haricilerin sloganı haline gelir Hatta bir gün Hz Ali halka hitabederken haricilerden biri kalkar,"Ey Ali! Allah’ın dinine insanları ortak kıldın Hüküm ancak Allah’ındır" der Bunun üzerine her taraftan "Hüküm ancak Allahın!", "Hüküm ancak Allahın!" sesleri yükselir Hz Ali buna mukabil şöyle der: "Söz, hak bir söz, fakat bununla batıl murat ediliyor"(3)

    Bir gün Hz Peygamber ganimet dağıtırken biri çıkar, "Ya Muhammed, adil ol! Adaletle dağıtmadın!" derKıpkırmızı olan Hz Peygamber "Ben adil olmazsam daha kim adil olur?" der ve şunu bildirir: "Dikkat edin, bunun neslinden (bu cinsten) ilerde bir kavim zuhur edecek Okun yaydan çıktığı gibi dinden çıkacaklar"(4)

    İşte hariciler bu hadisin çizdiği çerçevede insanlardır İslam kahramanı Hz Aliyi bile tekfirden çekinmemişlerdir Aslında ibadete düşkündürler Hz Peygamberin tarifiyle, "Sizden biri onların namazı yanında kendi namazını, onların orucu yanında kendi orucunu küçük görür Lakin onların imanı boğazlarını aşmaz"(5) Şatıbî'nin yorumuyla, yani okuduklarını anlamazlar(6)

    Hz Ali, İbn-i Abbası haricilere elçi olarak gönderir Onlar "Hüküm ancak Allahın!" dediklerinde İbn-i Abbas "Evet der, hüküm ancak Allahın Fakat Allah karı- koca arasındaki geçimsizlikte hakem tayinini istemiştir(7) Keza, ihramlı iken avlanan hakkında yine hakem tayin etmiştir(8) Dolayısıyla karı- koca ve av meselesinde hakem tayin etmek mi önce gelir, yoksa ümmeti ilgilendiren bir meselede mi?"(9)

    Hariciler genelde çöl araplarıdır İslam öncesinde fakir bir halde yaşamışlardır Çölde yaşamaya devam ettiklerinden İslama girince de ekonomik durumları iyileşmez Bunların fikirleri basit, tasavvurları dardır

    Bu yüzden dinde mutaassıp, mahakeme güçleri noksan insanlardır Çabuk öfkelenirler, kolaylıkla infiale kapılırlar Yaşadıkları çöl misali, sert tabiatlı, katı kalplidirler(10)

    Hariciler gayr-i müslimler yerine hep müslümanlarla uğraşmışlardır(11)

    Hoşgörüsüzlük, fanatiklik, kendinden olmayanlara kapıları kapatmak,kaba kuvvete, şiddete başvurarak politik değişmeyi etkilemek ve dar kafalılık bunların en belirgin özelliklerindendir (12)

    Hariciler her günahı küfür olarak kabul ederler Büyük günah işleyenlerin ebedi cehennemde olacağını söylerler(13) Onlara göre küfür ve imanın ortası yoktur(14) Amelin imandan bir cüz olduğunu iddia ederler Müşrikler ve kafirler hakkında inen ayetlerin zahiri manalarından hareketle hüküm çıkarırlar(15)

    Mesela, "Ona bir yol bulan için beytullahı haccetmek Allahın insanlar üzerinde hakkıdır Kim de inkar ederse, şüphesiz Allah alemlerden müstağnidir" (16) ayetiyle, hacca gitmeyenin kafir olduğuna hükmederlerHalbuki hüküm hac yapmayan için değil değil, onu inkar eden içindir(17)

    Keza, "Allahın indirdiğiyle hükmetmeyenler, kafirlerin ta kendileridir" (18) ayetiyle fasıkın, günahkarın mü'min olmadığına delil getirirler (19) Halbuki, Allahın indirdiğini tasdik ( kabul ) etmeyenin kafir olduğuna itiraz yok ise de, Allahın emrini kabul ettiği halde yapmayan günahkarlar yine mümindirler Bunlara asla kafir denilemez

    Neredeyse bir iman esası konumuna yükseltilen dinî hoşgörüsüzlüğü siyasî ala-na da taşımak, kendinden olmayanlara karşı zora başvurarak sosyal ve politik değişmeyi sağlamaya çalışmak şeklinde özetlenebilecek olan Hârici siyaset anla-yışının uzantılarını sonraki dönemlerde de görmek mümkündür İslâm tarihi bo-yunca bazı grup ve fırkaların benzer ra-dikal anlayışları bayraklaştırdıkları bili-nen bir husustur HzPeygamber'in İslâm toplumunun oluşup gelişmesinde gös-termiş olduğu esnekliği ortaya koyama-yan Hâriciler zamanla küçük gruplara ay-rılmışlar ve kendilerinin dışındaki müslümanlar için başvurdukları zor kullanma yöntemini kendilerinden kabul etmedik-leri diğer Haricî gruplara da uygulamış-lardır

    Sonuçta giderek küçük gruplara ayrılan Hâricîler'den ancak itidali tercih edenler bugüne ulaşabilmiştirGünümüz-de Umman, Zengibar, Doğu ve Kuzey Af-rika'da küçük topluluklar halinde yaşa-yan ve artık müslüman çoğunluğu tekfir etmeyen, amaçlarına ulaşmak için de si-yasî cinayetlere başvurmayan Hâriciler İbâdî mezhebine bağlıdır Aradan geçen uzun zaman onları geniş İslâm topluluğunun etkisi altına almıştır(20)

    HÂRİCÎLİK (HÂRİCİYE)

    Kaynaklar:
    1-Şehristani, s 106-107; Eş'ari, I, 167-168; İbnu Teymiye, Takıyyüddin, et-Tefsiru'l - Kebir, Daru'l- Kütübi'l- İlmiyye, Beyrut, 1988, II, 8-9; Şatıbi, Ebu İshak, el- Muvafakat fi Usuli'ş- Şeria, Beyrut, ts, III, 292; Ebu Zehra, Muhammed, Tarihu'l-Mezahibi'l-İslamiye, Daru'l-Fikri'l-Arabi, I, 65; Yemeni, Ebu Muhammed, Akaidu seles ve's- Sebîne fırka, Tahkik: Muhammed Abdullah Zerban el-/amidi, Mektebetu'l- Ulûm ve'l- Hikem, Medine, 1414 h, I, 11-12; Kılavuz, s 311
    2-En'am, 57; Yusuf, 40, 67
    3-Şehristani, s 107 (dipnotta)
    4-Buhari, Megazi, 61; Müslim, Zekat 144-146; İbnu Hanbel, III, 4
    5-Buhari, Menakıb, 25; Müslim, Zekat, 147; İbnu Mace, Mukaddime, 12
    6-Şatıbî, el-İ'tisam, s 403
    7-"Eğer karı- koca arasının açılmasından korkarsanız, erkeğin ve kadının ailelerinden birer hakem gönderin" ayetine işarettir Nisa, 35
    8-Maide, 95
    9-Cevzi, İbnu Kayyim, İ'lamu'l- Muvakkiin an Rabbi'l - Alemin, Daru'l - Kütübi'l -İlmiyye, Beyrut, 1991, I, 163; Şatıbi, el- Muvafakat, III, 292
    10-Bkz Ebu Zehra, I, 68-69
    11-Akyol, Taha, Haricilik ve Şia, Kubbealtı Neş İst 1988, s 97
    12-Fazlurrahman, İslam, Ter Mehmet Aydın ve Mehmet Dağ, Selçuk Yay Ank 3 Bsk, s 234
    13-Eş'ari, I, 167-168
    14-Taftezani, Şerhu'l - Akaid, s 140-141
    15-Bkz Şatıbî, İ'tisam, s 404; Koçyiğit, Talat, Hadisçilerle Kelamcılar Arasındaki Münakaşalar, TDV YayAnkara, 1989, s 37-39
    16-Al-i İmran, 97
    17-Ebu Zehra, I, 71-73
    18-Maide, 44
    19-Alûsî, VI, 145
    20- bk DİA, HAricilik md



  4. 03.Eylül.2012, 17:19
    2
    Silent and lonely rains



    Haricîlik nasıl oluşmuştur?

    Hariciler, Hz Ali döneminde meydana gelen Sıffin savaşından sonra ortaya çıkarlar Hz Ali ve Hz Muaviye taraftarları arasında meydana gelen bu savaşta, Hz Muaviye taraftarları yenileceklerini anlayınca mızraklarının ucuna Kuran sayfaları takarlar, "aramızda Kuran hakem olsun" derler Bunun üzerine çatışmalar durur, görüşmeler başlar

    İşte bu "hakem olayından" sonra bir kısım insanlar "sen insanları hakem olarak kabul ettin Halbuki hüküm ancak Allah’ındır" diyerek Hz Alinin saflarından ayrılırlar(1) Bunlara "hariciler" denir

    "Hüküm ancak Allahındır" (2) cümlesi haricilerin sloganı haline gelir Hatta bir gün Hz Ali halka hitabederken haricilerden biri kalkar,"Ey Ali! Allah’ın dinine insanları ortak kıldın Hüküm ancak Allah’ındır" der Bunun üzerine her taraftan "Hüküm ancak Allahın!", "Hüküm ancak Allahın!" sesleri yükselir Hz Ali buna mukabil şöyle der: "Söz, hak bir söz, fakat bununla batıl murat ediliyor"(3)

    Bir gün Hz Peygamber ganimet dağıtırken biri çıkar, "Ya Muhammed, adil ol! Adaletle dağıtmadın!" derKıpkırmızı olan Hz Peygamber "Ben adil olmazsam daha kim adil olur?" der ve şunu bildirir: "Dikkat edin, bunun neslinden (bu cinsten) ilerde bir kavim zuhur edecek Okun yaydan çıktığı gibi dinden çıkacaklar"(4)

    İşte hariciler bu hadisin çizdiği çerçevede insanlardır İslam kahramanı Hz Aliyi bile tekfirden çekinmemişlerdir Aslında ibadete düşkündürler Hz Peygamberin tarifiyle, "Sizden biri onların namazı yanında kendi namazını, onların orucu yanında kendi orucunu küçük görür Lakin onların imanı boğazlarını aşmaz"(5) Şatıbî'nin yorumuyla, yani okuduklarını anlamazlar(6)

    Hz Ali, İbn-i Abbası haricilere elçi olarak gönderir Onlar "Hüküm ancak Allahın!" dediklerinde İbn-i Abbas "Evet der, hüküm ancak Allahın Fakat Allah karı- koca arasındaki geçimsizlikte hakem tayinini istemiştir(7) Keza, ihramlı iken avlanan hakkında yine hakem tayin etmiştir(8) Dolayısıyla karı- koca ve av meselesinde hakem tayin etmek mi önce gelir, yoksa ümmeti ilgilendiren bir meselede mi?"(9)

    Hariciler genelde çöl araplarıdır İslam öncesinde fakir bir halde yaşamışlardır Çölde yaşamaya devam ettiklerinden İslama girince de ekonomik durumları iyileşmez Bunların fikirleri basit, tasavvurları dardır

    Bu yüzden dinde mutaassıp, mahakeme güçleri noksan insanlardır Çabuk öfkelenirler, kolaylıkla infiale kapılırlar Yaşadıkları çöl misali, sert tabiatlı, katı kalplidirler(10)

    Hariciler gayr-i müslimler yerine hep müslümanlarla uğraşmışlardır(11)

    Hoşgörüsüzlük, fanatiklik, kendinden olmayanlara kapıları kapatmak,kaba kuvvete, şiddete başvurarak politik değişmeyi etkilemek ve dar kafalılık bunların en belirgin özelliklerindendir (12)

    Hariciler her günahı küfür olarak kabul ederler Büyük günah işleyenlerin ebedi cehennemde olacağını söylerler(13) Onlara göre küfür ve imanın ortası yoktur(14) Amelin imandan bir cüz olduğunu iddia ederler Müşrikler ve kafirler hakkında inen ayetlerin zahiri manalarından hareketle hüküm çıkarırlar(15)

    Mesela, "Ona bir yol bulan için beytullahı haccetmek Allahın insanlar üzerinde hakkıdır Kim de inkar ederse, şüphesiz Allah alemlerden müstağnidir" (16) ayetiyle, hacca gitmeyenin kafir olduğuna hükmederlerHalbuki hüküm hac yapmayan için değil değil, onu inkar eden içindir(17)

    Keza, "Allahın indirdiğiyle hükmetmeyenler, kafirlerin ta kendileridir" (18) ayetiyle fasıkın, günahkarın mü'min olmadığına delil getirirler (19) Halbuki, Allahın indirdiğini tasdik ( kabul ) etmeyenin kafir olduğuna itiraz yok ise de, Allahın emrini kabul ettiği halde yapmayan günahkarlar yine mümindirler Bunlara asla kafir denilemez

    Neredeyse bir iman esası konumuna yükseltilen dinî hoşgörüsüzlüğü siyasî ala-na da taşımak, kendinden olmayanlara karşı zora başvurarak sosyal ve politik değişmeyi sağlamaya çalışmak şeklinde özetlenebilecek olan Hârici siyaset anla-yışının uzantılarını sonraki dönemlerde de görmek mümkündür İslâm tarihi bo-yunca bazı grup ve fırkaların benzer ra-dikal anlayışları bayraklaştırdıkları bili-nen bir husustur HzPeygamber'in İslâm toplumunun oluşup gelişmesinde gös-termiş olduğu esnekliği ortaya koyama-yan Hâriciler zamanla küçük gruplara ay-rılmışlar ve kendilerinin dışındaki müslümanlar için başvurdukları zor kullanma yöntemini kendilerinden kabul etmedik-leri diğer Haricî gruplara da uygulamış-lardır

    Sonuçta giderek küçük gruplara ayrılan Hâricîler'den ancak itidali tercih edenler bugüne ulaşabilmiştirGünümüz-de Umman, Zengibar, Doğu ve Kuzey Af-rika'da küçük topluluklar halinde yaşa-yan ve artık müslüman çoğunluğu tekfir etmeyen, amaçlarına ulaşmak için de si-yasî cinayetlere başvurmayan Hâriciler İbâdî mezhebine bağlıdır Aradan geçen uzun zaman onları geniş İslâm topluluğunun etkisi altına almıştır(20)

    HÂRİCÎLİK (HÂRİCİYE)

    Kaynaklar:
    1-Şehristani, s 106-107; Eş'ari, I, 167-168; İbnu Teymiye, Takıyyüddin, et-Tefsiru'l - Kebir, Daru'l- Kütübi'l- İlmiyye, Beyrut, 1988, II, 8-9; Şatıbi, Ebu İshak, el- Muvafakat fi Usuli'ş- Şeria, Beyrut, ts, III, 292; Ebu Zehra, Muhammed, Tarihu'l-Mezahibi'l-İslamiye, Daru'l-Fikri'l-Arabi, I, 65; Yemeni, Ebu Muhammed, Akaidu seles ve's- Sebîne fırka, Tahkik: Muhammed Abdullah Zerban el-/amidi, Mektebetu'l- Ulûm ve'l- Hikem, Medine, 1414 h, I, 11-12; Kılavuz, s 311
    2-En'am, 57; Yusuf, 40, 67
    3-Şehristani, s 107 (dipnotta)
    4-Buhari, Megazi, 61; Müslim, Zekat 144-146; İbnu Hanbel, III, 4
    5-Buhari, Menakıb, 25; Müslim, Zekat, 147; İbnu Mace, Mukaddime, 12
    6-Şatıbî, el-İ'tisam, s 403
    7-"Eğer karı- koca arasının açılmasından korkarsanız, erkeğin ve kadının ailelerinden birer hakem gönderin" ayetine işarettir Nisa, 35
    8-Maide, 95
    9-Cevzi, İbnu Kayyim, İ'lamu'l- Muvakkiin an Rabbi'l - Alemin, Daru'l - Kütübi'l -İlmiyye, Beyrut, 1991, I, 163; Şatıbi, el- Muvafakat, III, 292
    10-Bkz Ebu Zehra, I, 68-69
    11-Akyol, Taha, Haricilik ve Şia, Kubbealtı Neş İst 1988, s 97
    12-Fazlurrahman, İslam, Ter Mehmet Aydın ve Mehmet Dağ, Selçuk Yay Ank 3 Bsk, s 234
    13-Eş'ari, I, 167-168
    14-Taftezani, Şerhu'l - Akaid, s 140-141
    15-Bkz Şatıbî, İ'tisam, s 404; Koçyiğit, Talat, Hadisçilerle Kelamcılar Arasındaki Münakaşalar, TDV YayAnkara, 1989, s 37-39
    16-Al-i İmran, 97
    17-Ebu Zehra, I, 71-73
    18-Maide, 44
    19-Alûsî, VI, 145
    20- bk DİA, HAricilik md






+ Yorum Gönder