Konusunu Oylayın.: Nevruz (Nevroz) kutlamanın İslam'daki hükmü nedir ?

5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi
Nevruz (Nevroz) kutlamanın İslam'daki hükmü nedir ?
  1. 28.Mayıs.2012, 18:03
    1
    Misafir

    Nevruz (Nevroz) kutlamanın İslam'daki hükmü nedir ?






    Nevruz (Nevroz) kutlamanın İslam'daki hükmü nedir ? Mumsema Nevruz (Nevroz) kutlamanın İslam'daki hükmü nedir ?


  2. 28.Mayıs.2012, 18:03
    1
    Kayıtsız Üye - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Kayıtsız Üye
    Misafir
  3. 28.Mayıs.2012, 18:56
    2
    Muhasibi
    Editör

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 22.Ağustos.2007
    Üye No: 12
    Mesaj Sayısı: 15,810
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 160
    Bulunduğu yer: Gönlümün Mürekkep Lekeleri'de Fikir İşçisi

    Cevap: Nevruz (Nevroz) kutlamanın İslam'daki hükmü nedir ?




    1- Nevruz’un lûgat mânâsı yeni gün demektir Eski İranlıların yılbaşı olarak bildikleri günün adıdır Nevruz, güneşin hamel (kuzu) burcuna girdiği gün olup, Milâdî Mart’ın 22’sine rastlar Bugün, ilkbaharın başlangıcı, bitkilerin toprak yüzüne çıktığı, ağaçların yeşerdiği, hayvanların inlerinden, kuşların yuvalarından çıkıp dünyayı şenlendirdiği bir gün olarak bilinir Bugün İran ve Irak’ta halen bayram olarak kutlanır

    Nevruz’un dinî bir mahiyeti olmamakla berebar, mahlûkatın yeryüzünü canlandırıp şenlendirdiği gün olduğu için bir nevi “bayram” havası yaşanır Bugünün nasıl, ne şekilde ve nerede, kim tarafından tespit edilip bir bayram şekline getirildiği hususunda farklı görüşler vardır Bazı rivayetlerde Cenab-ı Hakkın âlemi ve Hz Âdem’i yarattığı gün olarak bilindiği gibi, şöyle bir rivayet de vardır:

    İran sultanlarından Cemşid, dünyayı dolaştıktan, Azerbaycan’ı beğenip oraya bir taht kurduktan sonra sırtına süslü bir elbise giyip, başına da mücevherlerle işlenmiş bir taç koyuy tahta oturdu Güneş doğup, taca yansıyınca etrafı ışıklandırdı Halk bu günü mesut bir gün sayarak sevindiler, o günü apayrı bir gün bilerek “Nevruz” dediler Büyük şenlik yapıp ondan sonra her sene bu merasimi tekrarladılar Buna “Nevruz-i amme” denilir

    “Nevruz-i hassa” ise, “nevruz-i amme”den altı gün sonradır O gün Cemşid tahta oturup devlet erkânına şöyle dedi:

    “Cenab-ı Hak hepimizi yoktan var ederek akıl ve fikirle diğer hayvanlardan mümtaz kıldı Bu sebeple hepimize lâzım ve lâyık olan temiz su ile yıkanıp Allah’ın dergâhına secdeye kapanarak şükredelim Sonra bu günü ve bu usülü yapmaya dikkat etmenizi isterim”

    Cemşid’in bu isteği kabul edilerek ondan sonra her sene, iki nevruz arasınd akalan bu altı gün kutlandı O gün, kral herkesin arzusunu yerine getirir, millet bayram ederdi
    Daha sonra bu âdet Selçuklular ve Osmanlılarda da devam etmiştir Hattâ Osmanlı şairleri RAmazan, bayram, bahar ve kış vesilesiyle olduğu gibi, “Nevruz” için de kasideler yazar, “Nevruziye” adını verdikleri bu kasideleri takdim ettikleri devlet adamlarından “câizehediye” alırlardı Yine Osmanlılar zamanında Nevruz’da değişik bir tatlı yapılarak başta saray erkânı olmak üzere halka dağıtılırdı1 Bugün de yurdumuzun bazı bölgelerinde “Hıdırellez” gibi Neevruz günü de kutlanmaktadır

    Bediüzzaman Hazretleri de Nevruz gününe ayrı bir ehemmiyet verirdi Talebelerinden Muhsin Alev bu hususta şöyle bir hatırasını anlatır:

    “Üstad gezmeyi, bilhassa bahar ve yaz aylarında kırlarda dolaşmayı çok severdi Mahlûkatla, mevcudatla baş başa kalıp derin derin tefekkür ederdi İstanbul’da Nevruz günü kıra giderken bizi de yanında götürürdü Kırda,’Bugün mahlûkatın bayramıdır’ diye Nevruz’un önemini bize anlatmıştı Kırda köpeklere ekmek parçası verip, “Bugün, bu Neveruz bayramından bu köpeğin bile bir hissesi vardır Bahar mahlûkatın bayramıdır Biz de onların bayramına iştirak edelim’ demişti Çok sevinçli bir hali vardı Nevruz günü”2

    Baharı, haşrin, yani öldükten sonra dirilmenin bir nümunesi olarak bilen ve her baharda bitki ve hayvanların yeniden yeryüzüne çıkıp canlanmasını, haşri en güzel şekilde isbat eden bir delil olarak gören Bediüzzaman, “Neveruz günü bahar mevsimine işarettir”3 der ve haşrin isbatı hususunda baharı şöyle misal verir:

    “Haşr-i baharîde (bahar haşrinde) görüyoruz ki, (Cenab-ı Hak) beş-altı gün zarfında küçük ve büük hayvanat ve nebatattan üç yüz binden ziyade envaı (türleri) haşredip neşrediyor Bütün ağaçların, otların köklerini ve bir kısım hayvanları aynen ihya edip (diriltip) iâde ediyor Halbuki maddeten farkları pek az olan tohumcuklar o kadar karışmışken kemal-i imtiyaz (mükemmel olarak ayrılarak) ve teşhis ile o kadar sür’at ve vüs’at (genişlik) ve sühulet (kolaylık) içinde kemal-i intizam ve mizan ile altı gün veya altı hafta zarfında ihya ediliyor Hiç kâbil midir ki, bu işleri yapan zata birşey ağır gelebilsin; semavat ve arzı altı günde halk edemesin, insanı bir sayha ile (sesle) haşredemesin, hâşâ!”4

    Bahara ve mahlûkata bu gözle, îman dürbünüyle bakılırsa, bütün bahar günlerinden mânen istifade edildiği gibi, Nevruz gününden de istifade edilir Ama bugün, kutlanacaksa bile, meşruiyet ve helâl dairesini aşmamak lâzımdır“Nevruz’dur” diyerek başka zamanlar haram ve caiz olmayan şeyler meşrulaştırılamaz Kırlara çıkmak, yemek içmek, helâl dairede eğlenmek, ziyaretlerde bulunmak mümkün ve güzeldir Fakat hiçbir surette ne içki içmek, ne de nâmahremlik sınırlarını aşan davranışlar helâl olur

    Bu vesile ile şu hususu da hatırlatalım:
    Nevruz’da oruç tutmak mekruhtur O gün oruç tutmamak daha faziletlidir Çünkü bugne dinî bir hüviyet verip, mübarek gün gibi görmek caiz görülmemektedir5 Ancak Ramazan’a rastlarsa tutmak gerekir, çünkü farz oruçtur

    1 Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, 2: 688-89
    2 Son Şâhitler I, s 218
    3 Sözler, s 50
    4 Age, s 73

    Mehmed Paksu İbadet Hayatımız-1

    Sorularla İslamiyet



  4. 28.Mayıs.2012, 18:56
    2
    Editör



    1- Nevruz’un lûgat mânâsı yeni gün demektir Eski İranlıların yılbaşı olarak bildikleri günün adıdır Nevruz, güneşin hamel (kuzu) burcuna girdiği gün olup, Milâdî Mart’ın 22’sine rastlar Bugün, ilkbaharın başlangıcı, bitkilerin toprak yüzüne çıktığı, ağaçların yeşerdiği, hayvanların inlerinden, kuşların yuvalarından çıkıp dünyayı şenlendirdiği bir gün olarak bilinir Bugün İran ve Irak’ta halen bayram olarak kutlanır

    Nevruz’un dinî bir mahiyeti olmamakla berebar, mahlûkatın yeryüzünü canlandırıp şenlendirdiği gün olduğu için bir nevi “bayram” havası yaşanır Bugünün nasıl, ne şekilde ve nerede, kim tarafından tespit edilip bir bayram şekline getirildiği hususunda farklı görüşler vardır Bazı rivayetlerde Cenab-ı Hakkın âlemi ve Hz Âdem’i yarattığı gün olarak bilindiği gibi, şöyle bir rivayet de vardır:

    İran sultanlarından Cemşid, dünyayı dolaştıktan, Azerbaycan’ı beğenip oraya bir taht kurduktan sonra sırtına süslü bir elbise giyip, başına da mücevherlerle işlenmiş bir taç koyuy tahta oturdu Güneş doğup, taca yansıyınca etrafı ışıklandırdı Halk bu günü mesut bir gün sayarak sevindiler, o günü apayrı bir gün bilerek “Nevruz” dediler Büyük şenlik yapıp ondan sonra her sene bu merasimi tekrarladılar Buna “Nevruz-i amme” denilir

    “Nevruz-i hassa” ise, “nevruz-i amme”den altı gün sonradır O gün Cemşid tahta oturup devlet erkânına şöyle dedi:

    “Cenab-ı Hak hepimizi yoktan var ederek akıl ve fikirle diğer hayvanlardan mümtaz kıldı Bu sebeple hepimize lâzım ve lâyık olan temiz su ile yıkanıp Allah’ın dergâhına secdeye kapanarak şükredelim Sonra bu günü ve bu usülü yapmaya dikkat etmenizi isterim”

    Cemşid’in bu isteği kabul edilerek ondan sonra her sene, iki nevruz arasınd akalan bu altı gün kutlandı O gün, kral herkesin arzusunu yerine getirir, millet bayram ederdi
    Daha sonra bu âdet Selçuklular ve Osmanlılarda da devam etmiştir Hattâ Osmanlı şairleri RAmazan, bayram, bahar ve kış vesilesiyle olduğu gibi, “Nevruz” için de kasideler yazar, “Nevruziye” adını verdikleri bu kasideleri takdim ettikleri devlet adamlarından “câizehediye” alırlardı Yine Osmanlılar zamanında Nevruz’da değişik bir tatlı yapılarak başta saray erkânı olmak üzere halka dağıtılırdı1 Bugün de yurdumuzun bazı bölgelerinde “Hıdırellez” gibi Neevruz günü de kutlanmaktadır

    Bediüzzaman Hazretleri de Nevruz gününe ayrı bir ehemmiyet verirdi Talebelerinden Muhsin Alev bu hususta şöyle bir hatırasını anlatır:

    “Üstad gezmeyi, bilhassa bahar ve yaz aylarında kırlarda dolaşmayı çok severdi Mahlûkatla, mevcudatla baş başa kalıp derin derin tefekkür ederdi İstanbul’da Nevruz günü kıra giderken bizi de yanında götürürdü Kırda,’Bugün mahlûkatın bayramıdır’ diye Nevruz’un önemini bize anlatmıştı Kırda köpeklere ekmek parçası verip, “Bugün, bu Neveruz bayramından bu köpeğin bile bir hissesi vardır Bahar mahlûkatın bayramıdır Biz de onların bayramına iştirak edelim’ demişti Çok sevinçli bir hali vardı Nevruz günü”2

    Baharı, haşrin, yani öldükten sonra dirilmenin bir nümunesi olarak bilen ve her baharda bitki ve hayvanların yeniden yeryüzüne çıkıp canlanmasını, haşri en güzel şekilde isbat eden bir delil olarak gören Bediüzzaman, “Neveruz günü bahar mevsimine işarettir”3 der ve haşrin isbatı hususunda baharı şöyle misal verir:

    “Haşr-i baharîde (bahar haşrinde) görüyoruz ki, (Cenab-ı Hak) beş-altı gün zarfında küçük ve büük hayvanat ve nebatattan üç yüz binden ziyade envaı (türleri) haşredip neşrediyor Bütün ağaçların, otların köklerini ve bir kısım hayvanları aynen ihya edip (diriltip) iâde ediyor Halbuki maddeten farkları pek az olan tohumcuklar o kadar karışmışken kemal-i imtiyaz (mükemmel olarak ayrılarak) ve teşhis ile o kadar sür’at ve vüs’at (genişlik) ve sühulet (kolaylık) içinde kemal-i intizam ve mizan ile altı gün veya altı hafta zarfında ihya ediliyor Hiç kâbil midir ki, bu işleri yapan zata birşey ağır gelebilsin; semavat ve arzı altı günde halk edemesin, insanı bir sayha ile (sesle) haşredemesin, hâşâ!”4

    Bahara ve mahlûkata bu gözle, îman dürbünüyle bakılırsa, bütün bahar günlerinden mânen istifade edildiği gibi, Nevruz gününden de istifade edilir Ama bugün, kutlanacaksa bile, meşruiyet ve helâl dairesini aşmamak lâzımdır“Nevruz’dur” diyerek başka zamanlar haram ve caiz olmayan şeyler meşrulaştırılamaz Kırlara çıkmak, yemek içmek, helâl dairede eğlenmek, ziyaretlerde bulunmak mümkün ve güzeldir Fakat hiçbir surette ne içki içmek, ne de nâmahremlik sınırlarını aşan davranışlar helâl olur

    Bu vesile ile şu hususu da hatırlatalım:
    Nevruz’da oruç tutmak mekruhtur O gün oruç tutmamak daha faziletlidir Çünkü bugne dinî bir hüviyet verip, mübarek gün gibi görmek caiz görülmemektedir5 Ancak Ramazan’a rastlarsa tutmak gerekir, çünkü farz oruçtur

    1 Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, 2: 688-89
    2 Son Şâhitler I, s 218
    3 Sözler, s 50
    4 Age, s 73

    Mehmed Paksu İbadet Hayatımız-1

    Sorularla İslamiyet






+ Yorum Gönder