Konusunu Oylayın.: Ana Baba hakkındaki vaaz örnekleri

5 üzerinden 5.00 | Toplam : 5 kişi
Ana Baba hakkındaki vaaz örnekleri
  1. 14.Aralık.2011, 06:31
    1
    Misafir

    Ana Baba hakkındaki vaaz örnekleri






    Ana Baba hakkındaki vaaz örnekleri Mumsema Ana Baba hakkındaki vaaz örnekleri nelerdir Ana Baba ile ilgili vaaz örneği verir misiniz ?


  2. 14.Aralık.2011, 06:31
    1
    Kayıtsız Üye - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Kayıtsız Üye
    Misafir



    Ana Baba hakkındaki vaaz örnekleri nelerdir Ana Baba ile ilgili vaaz örneği verir misiniz ?


    Benzer Konular

    - Dua ile ilgili vaaz örnekleri

    - Miraç ile ilgili vaaz örnekleri

    - Gıybet ile ilgili vaaz örnekleri

    - Vaaz örnekleri

    - Kur'an-ı Kerim'de Dua Adabı ve Dua Örnekleri (Vaaz)

  3. 14.Aralık.2011, 08:12
    2
    Hoca
    Moderatör

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 06.Şubat.2007
    Üye No: 11
    Mesaj Sayısı: 29,584
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 335
    Bulunduğu yer: çalışma odam:)

    Cevap: Ana Baba hakkındaki vaaz örnekleri




    VARLlĞIMIZIN SEBEBi: ANNE VE BABAMIZ

    Lütfi ŞENTÜRK

    ÖRNEK VAAZ



    İnsanın doğumundan ölümüne kadar, görev ve sorumlulukları iki maddede özetlenir
    Birincisi, Allah'a karşı olan görev ve sorumluluklarıdır Çünkü insanı yaratan, yaşatan ve üstün yeteneklerle donatan O'dur İnsana sayılamayacak kadar nimetler vermiş ve onu yaratıkların en üstünü kılmıştır Kâinatta var olan her şeyi onun emrine vermiş ve ona hizmet için var etmiştir İnsanı öldürecek ve diriltecek olan da O'dur Sonra da dünyada yaşadığı sürece, erginlik çağından itibaren ölünceye kadar yaptıklarından onu sorgulayacak olan da OÕdur
    Allah'a karşı olan görevlerinin başında, O'nun varlığına ve birliğine inanmak ve yalnız O'na ibadet etmek gelir Bütün peygamberler, önce bu esası tebliğ etmişler ve bu inanç etrafında insanların birleşmesini sağlamaya çalışmışlardır
    Özet olarak söylemek gerekirse, insana ilk borç olan Allah'ı tanımak ve verdiklerine şükretmiş olmak için O'na ibadet etmektir
    İkincisi, Allah'ın yaratıklarına karşı olan görev ve sorumluluklarımızdır Yaratıklar içinde insana en çok yakın olan ve insan üzerinde en çok hakkı bulunan, anne ve babadır Çünkü Allah Teâlâ, onları insanın var olması için sebep kılmıştır Bunun içindir ki, Allah Teâlâ kendisine ibadetten sonra ikinci derecede anne ve babaya iyilik yapılmasını emretmiş, şöyle buyurmuştur:
    ÒRabbin sadece kendisine ibadet etmenizi, anne-babanıza da iyi davranmanızı kesin bir şekilde emretti Onlardan biri veya her ikisi, sizin yanınızda yaşlanırsa kendilerine ÒöfÓ bile deme; onları azarlama, ikisine de güzel söz söyle Onları esirgeyerek alçak gönüllülükle üzerlerine kanat ger ve : ÒRabbim, küçüklüğümde onlar beni nasıl yetiştirmişlerse, şimdi de sen onlara (öyle) rahmet et, diyerek dua etÓ(1)
    Ayet-i Kerime'de, anne ve babaya iyilik yapılması, onlara karşı kırıcı davranılmaması emredilmiş ve nasıl dua edileceği bildirilmiştir
    Allah Teâlâ anne ve babaya iyilik yapılmasını sadece bize emretmemiş, bizden öncekilere de aynı şekilde emretmiştir Kur'an-ı Kerim'de İsrail oğullarına yüklenen ve uyacaklarına dair söz alınan sekiz konudaki görevler sıralanırken:
    ÒVaktiyle biz İsrail oğullarından: ÒYalnız Allah'a kulluk edeceksiniz, anneye babaya, yakın akrabaya, yetimlere yoksullara iyilik edeceksinizÓ diye söz almış ve : Òİnsanlara güzel söz söyleyin, namazı kılın, zekatı verinÓ diye de emretmiştikÓ(2) buyurulmuş, Allah'a kulluk görevinin hemen ardından anne-babaya karşı saygılı olma ve iyi davranma yeralmıştır
    Anne ve babaya iyilik etmek, hizmet etmek ve gönüllerini almak-Allah'a ibadetten sonra- başka hiçbir davranışla elde edilemeyecek bir sevaptır
    Abdullah b Mesûd (ra) anlatıyor Peygamberimize:
    - Allah'ın en sevdiği amel hangisidir? Diye sordum Peygamberimiz:
    - Vaktinde kılınan namaz, buyurdu
    - Sonra hangisi? Dedim: Peygamberimiz:
    - Anneye-babaya iyilik etmek, buyurdu Ben:
    - Sonra hangisi? Dedim, Peygamberimiz:
    - Allah yolunda savaştır, buyurdu(3)
    Abdullah b Amr b el-Âs (ra) da şöyle demiştir: Peygamberimize bir adam geldi ve:
    - Ey Allah'ın Resulü, mükafatını Allah'tan dilemek üzere hicret ve savaş için emrinize girmek istiyorum, dedi Peygamberimiz:
    - Annen-babandan sağ olan var mı? Diye sordu Adam:
    - Evet, hatta ikisi de sağdır, dedi Peygamberimiz:
    - Sen Allah'tan ecir mi istiyorsun? Diye sordu Adam:
    - Evet, (hicret ve savaşla Allah'tan ecir istiyorum) dedi Peygamberimiz:
    - Öyle ise annene ve babana dön de onların gönüllerini al (umduğun mükafat onlara hizmet etmektedir) buyurdu(4)
    Değerli müminler, dinimiz anne ve baba hakkına o kadar önem vermiştir ki, kişinin anne ve babası müşrik dahi olsalar, yine onlara iyi davranılmasını ve hizmette kusur edilmemesini tavsiye etmiştir
    Hz Ebû Bekir'in kızı Esmâ (ra) anlatıyor: ÒAnnem müşrike olduğu halde (benden birşey istemek için) geldi Ben de Peygamberimize:
    - Annem geldi, görüşmek istiyor, onunla görüşeyim mi? Diye sordum Peygamberimiz:
    - Evet, annen ile görüş, buyurdu(5)
    Ancak anne ve babanın, Allah'ın emirlerine aykırı olan isteklerine uyulmaz Nitekim Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyurulmuştur:
    ÒEğer onlar seni, hakkında bilgin olmayan bir şeyi (körü körüne) bana ortak koşman için zorlarlarsa onlara itaat etme, onlarla dünyada iyi geçinÓ(6)
    SaÕd ibn Ebî Vakkas (ra) : Bu ayet özellikle benim hakkımda nazil olmuştur diyerek sebebini şöyle açıklamıştır: Ben anneme iyilik ve itaat eden bir evlattım Ben müslüman olunca annem bana:
    - Oğlum Sa'd, bu yaptığın nedir? Ya sen bu dinini bırakırsın, yahutta ben açlık grevine başlar ölürüm Sen de benim yüzümden ÒEy anasının katiliÓ diye ayıplanırsın, dedi Ben de:
    - Anneciğim, böyle yapma, iyi bil ki, ben bu dini bırakmam, dedim ve iki gün iki gece bekledim Annem bu süre içinde ne yedi ne içti Bunun üzerine ben:
    - Anne, vallahi iyi bil ki, senin yüz canın olsa da bunlar birer birer çıksa, ben bu dinimi yine bırakmam, artık sen ister grevden vaz geç, ister greve devam et, dedim Annem benim bu kesin kararımı görünce grevden vaz geçti ve yedi Bunun üzerine bu ayet-i kerime nazil oldu(7)
    Evet, Anne ve baba kafir de olsalar onlara iyilik ve ihsanda bulunmak dinî bir görevdir Ancak Allah'ın emirlerine aykırı olan isteklerinin yerine getirilmemesi, Kur'an ve sünnetin emridir
    Ayet-i Kerime ve hadis-i şeriflerde anne ve babaya iyilik yapılması emrediliyor Bizim, kısaca çocukların anne ve babalarına karşı görevlerine işaret etmemiz yerinde olur:
    - Anne ve babaya karşı güler yüzlü ve tatlı dilli olmak Çünkü asık surat ve sert sözler onları incitir
    - Onları incitici söz ve davranışlardan sakınmak
    - Çağırdıklarında bekletmeden hemen koşmak
    - Allah'a itaatsizlik olmadıkça isteklerini yerine getirmek
    - Yanlarında yüksek sesle konuşmamak
    - Yolda yürürken bir zarûret olmadıkça önlerine geçmemek
    - Geçim sıkıntısı içerisinde iseler yardım etmek ve ihtiyaçlarını gidermek
    - Hastalık veya yaşlılık sebebiyle hizmete ihtiyaç duyuyorlarsa seve seve hizmet etmek
    Öldükten sonra da onlar için yapılması gereken bazı hizmetlerimiz daha vardır
    - Onları rahmetle anmak, bağışlanmaları için dua etmek
    - Ruhları için hayır yapmak, yoksullara ve kimsesiz çocuklara yardım etmek
    - Vasiyet yapmışlarsa yerine getirmek
    - Dostlarına iyilik etmek ve onları kırıcı davranışlardan sakınmak
    Ebû Saîd Malik b Rebi'a es-Saidî (ra) şöyle demiştir: ÒBeni Seleme kabilesinden gelen bir adam Peygamberimize:
    - Ey Allah'ın Resûlü, anne ve babamın ölümlerinden sonra onlara yapabileceğim bir iyilik var mı? Diye sordu Peygamberimiz:
    - Evet, onlar için Allah'tan af dilemek, vasiyetlerini ve taahhütlerini yerine getirmek, onlar vasıtası ile olan yakın kimseleri (amca, hala, dayı, teyze gibi) ziyaret etmek ve onların dostlarına ikramda bulunmaktır, buyurdu(8)
    Ebu't-Tufeyl (ra) anlatıyor: Peygamberimizi (Mekke ile Taif arasında bir yer olan) Ci'rane'de et taksim ederken gördüm O zaman ben çocuktum, deve kemiklerini taşırdım Bu sırada bir kadın çıka geldi Peygamberimize doğru yaklaştı Peygamberimiz de onu karşıladı ve onun oturması için abasını yere serdi, o da üzerine oturdu Bunun üzerine ben: ÒBu kimdir ?Ó diye sordum Oradakiler: ÒBu, peygamberimizi emziren yani Peygamberimizin süt annesidirÓ dediler(9)
    Abdullah b Ömer (ra) anlatıyor: İbn Ömer, Mekke yolunda Bedevilerden bir adamla karşılaştı da ona selam verdi ve onu binmekte olduğu merkebe bindirdi, başındaki sarığı da ona verdi Bunun üzerine İbn Dinar ona: ÒAllah hayrını versin, onlar bedevidirler, aza da razı olurlarÓ dedi Abdullah: ÒBunun babası Ömer b el-Hattab (ra)Õın (yani babamın) arkadaşı idiÓ dedi ve ilave etti Ben Peygamberimizden: Òİyiliklerin en iyisi, evladın, baba dostlarının ailelerine ilgi göstermesidir buyurduğunu işittimÓdedi(10)
    Değerli müminler! Annesini ve babasını memnun eden kimse Allah'ın da rızasını kazanmış olur Nitekim Peygamberimiz:
    ÒAllah'ın rızası, anne ve babanın rızasındadır Allah'ın dargınlığı da anne ve babanın dargınlığındadırÓ buyurmuştur(11) Ebû Hureyre (ra) diyor ki: Peygamberimiz:
    - Yazıklar olsun, yine yazıklar olsun, yine yazıklar olsun, buyurdu Kendisine:
    - Kime yazıklar olsun, ey Allah'ın Resûlü, diye soruldu Peygamberimiz:
    - Anne-babasından birinin veya her ikisinin ihtiyarlık zamanlarına yetişip de Cennete giremeyene (onları razı ederek cennete girmeyi hak edemeyene), buyurdu(12)
    Anne ve babanın rızasını kazanmak çocukları için büyük bir bahtiyarlıktır, manevî bir kazançtır Yaşadıkları sürece bunun yararlarını mutlaka göreceklerdir Çünkü anne ve babanın çocukları için gönülden yapacakları duayı Cenab-ı Hak kabul buyurur Nitekim Peygamberimiz:
    ÒÜç dua var bunların kabul olacağında şüphe yoktur : Mazlumun (Haksızlığa uğramış olan kimsenin) duası, misafirin (ikramını gördüğü kimseler için) duası ve anne-babanın çocuklarına olan duasıdır, buyurmuşlardır(13)
    Abdullah b Ebî Evfa (ra) anlatıyor: ÒPeygamberimizin huzurunda bulunduğumuz sırada birisi gelerek:
    - Ey Allah'ın Resûlü, ölüm döşeğinde can çekişen bir genç var, kendisine ÒLailahe illallahÓ de denildiği halde bunu bir türlü söyleyemiyor, dedi (ve Peygamberimizden yardım istedi) Peygamberimiz sordu:
    - Namaz kılarmı idi? Adam:
    - Evet kılardı, dedi Bunun üzerine Peygamberimiz kalktı, biz de onunla kalktık Peygamberimiz gencin yanına girdi ve ona:
    - ÒLailahe illallahÓ de buyurdu Genç:
    - Söyleyemiyorum, dedi Peygamberimiz:
    - Niçin söyleyemiyorsun ? diye sordu, Peygamberimize gelen adam:
    - Annesine itaatsiz idi, dedi Peygamberimiz:
    - Annesi sağ mı? diye sordu, orada olanlar:
    - Evet, sağdır, dediler Peygamberimiz:
    - Çağırın, gelsin, buyurdu Onlar da kadını çağırdılar, kadın geldi Peygamberimiz kadına:
    - Şurada büyük bir ateş hazırlansa da sana: ÒOğluna şefaat edersen, onu bu ateşte yakmayız, şefaat etmezsen bu ateşte yakarızÓ deseler ne yaparsın? diye sordu Kadın:
    - Onun şefaatçisi ben olurum, dedi Bunun üzerine Peygamberimiz:
    - O halde bu oğlundan razı olduğuna ve hakkını helâ1 ettiğine Allah Teâlâ'yı ve beni şahit göster, buyurdu Kadın:
    - Allah'ım, yüce zatını ve Peygamberini şahit tutuyorum, oğlumdan razı oldum, dedi Bunun üzerine Peygamberimiz gence dönerek:
    - ÒLailâhe illallahü vahdehu lâ şerike leh ve eşhedü enne Muhammeden abdühu ve ResulühÓ de, buyurdu Hasta genç hemen şehadet getirince, Peygamberimiz:
    - Allah'a hamd olsun ki, benim vasıtam ile bu genci cehennem ateşinden kurtardı, buyurdu(14)
    Anne ve babanın çocukları için yapacakları dualar makbul olduğu gibi, Allah rızası için anne ve babasına hizmet eden çocukların da duaları makbul olur Yeter ki çocuklar bu hizmeti, anne ve babaya iyilik ve ikramı seve seve ve mükafatını Allah'tan umarak yapmış olsunlar Cenab-ı Hak kendi rızası için yapılan hiçbir şeyi karşılıksız bırakmaz
    Değerli kardeşlerim! Kur'an-ı Kerim ve hadis-i şerifler, annenin evlat üzerindeki hakkının, babanın evlat üzerindeki hakkından daha fazla olduğunu bildirmiştir Allah Teâlâ buyuruyor:
    ÒBiz insana, anne-babasına iyi davranmasını tavsiye etmişizdir Çünkü annesi onu nice sıkıntılara katlanarak taşımıştır Sütten kesilmesi de iki yıl içinde olur (İşte bunun için) Önce bana sonra da anne ve babana şükret, diye tavsiyede bulunmuşuzdur Dönüş, ancak banadırÓ(15)
    Ayet-i Kerime, annenin çocuğu üzerindeki fedakârlığını çok veciz bir şekilde ifade etmiştir: ÒVehnen alâ vehninÓ vehin vehin üstüne yani anne günden güne ağırlaşmak suretiyle zayıflık zayıflık üstüne çocuğu karnında taşımıştır
    Ayet-i Kerime'de özellikle annenin bu fedakarlığının hatırlatılması, onun evlat üzerindeki hakkının, babadan daha çok olduğuna delâlet eder
    Ebû Hureyre (ra) anlatıyor: ÒBir adam Peygamberimize gelerek:
    - Ey Allah'ın Resulü, insanlar arasında iyi davranmama en çok layık olan kimdir? Dedi Peygamberimiz:
    - Annendir, buyurdu Adam:
    - Sonra kim? Dedi Peygamberimiz:
    - Annendir, buyurdu Adam: Sonra kimdir? Dedi Peygamberimiz yine:
    - Annendir, buyurdu, Adam : Sonra kimdir? Diye sordu Peygamberimiz:
    - Sonra babandır, buyurdu(16)
    İslâm alimleri, hadis-i şerifte anneye iyilik ve ihsanda bulunmanın üç kere tekrar olunması, annenin evlat üzerinde, babanın üç katı hakkı olduğunu ifade eder demişlerdir
    Aile topluluğu içinde annenin hakkı ilk planda bulunduğuna dair bir çok hadis-i şerif vardır(17)
    Evet, annenin hakkı daha fazladır Çünkü anne babadan daha çok zahmet çeker Karnında taşıdığı çocuğu, büyüdükçe zahmeti artar Çocuk doğunca onu emzirir, sağlıklı olarak büyümesine özen gösterir Bu konuda hiçbir fedakarlıktan kaçınmaz Çoğu zaman gece uykusunu terkeder ve çocuğun hizmetini seve seve yapar Hele özürlü çocukların annelerinin fedakarlığını kelimelerle ifade etmek mümkün değildir Bunun için anne hakkı ödenemez Peygamberimiz buyuruyor:
    ÒBir çocuk anne-babasının hakkını ödeyemez Ancak onu köle olarak bulur da satın alarak azat ederse belki ödemiş olabilirÓ(18)
    Değerli kardeşlerim, anne-babaya saygılı davranmak, Allah'ın kesin emridir Bu emre uymamak ise büyük günahtır Nitekim Peygamberimiz:
    ÒBüyük günahlar; Allah'a ortak koşmak, anne ve babaya karşı gelmek, adam öldürmek ve yalan yere yemin etmektirÓ(19)
    ÒÜç şey vardır ki, bunlar ile yapılan amelin faydası olmaz: Allah'a ortak koşmak, anne ve babaya asi olmak ve savaştan kaçmaktırÓ(20)
    Ebû Bekir (ra) den rivayete göre Peygamberimiz şöyle buyurmuştur:
    ÒAllah Teâlâ, bütün günahlardan dilediklerinin cezasını ahiret gününe erteler Yalnız anne ve babaya karşı gelmenin cezası hariç Allah Teâlâ anne ve babasına isyan edenin cezasını ölmeden önce de dünyada verirÓ(21)
    Abdullah b Amr b el-Âs (ra), ÒPeygamberimiz şöyle buyurduÓ demiştir
    ÒBir kimsenin anne ve babasına sövmesi, büyük günahlardandır, buyurdu Ashab-ı Kiram:
    - Ey Allah'ın Resulü, bir adam anne ve babasına söver mi? Dediler Peygamberimiz:
    - Evet, bir kimse başkasının babasına söver, o da kalkar onun babasına söver Başkasının annesine söverse, o da onun annesine söver, buyurdu(22)
    Bu hadis-i şerif, anne ve babalarına başkalarının hakaret etmesine sebep olacak söz ve davranışlardan sakınılmasını öğütlüyor Esasen mümin, söz ve davranışlarında ölçülü olur Kimseye hakaret etmez Başkalarının kendisine hakaret etmesine meydan vermez

    Değerli müminler! Görülüyor ki, dinimiz, Allah'a ibadetten sonre anne ve babamıza iyilik etmemizi, hayır dualarını almaya vesile olacak davranışlarda bulunmamızı emrediyor Onlara yapacağımız hizmet Allah'ın rızasını kazanmamıza vesile olacaktır
    Konumuzu bir hadisi şerifin meali ile tamamlamak istiyorum Peygamberimiz şöyle buyuruyor:
    ÒAnne ve babasına itaat eden, ikram ve ihsanda bulunana ne mutlu, Allah onun ömrünü artırsınÓ(23) Amîn ve'l-hamdülillâhi Rabbi'l-âlemin

    (1) İsrâ, 23-24
    (2) Bakara, 83
    (3) Buhârî, Edep, 1; Müslim, İman, 36
    (4) Müslim, Birr, 1
    (5) Buhârî, Edep 7; Müslim, Zekât, 14
    (6) Lokman, l5
    (7) Sahih-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih
    Tercümesi, Ankara, 1973, cl2, s121
    (8) Ebû Davût, Edep, 129
    (9) Ebû Davût, Edep, 129
    (10) Müslim, Birr, 5
    (11) Tirmizî, Birr, 3
    (12) Müslim, Birr, 3
    (13) Tirmizî, Birr, 7
    (14) MecmauÕz-Zevâid ve MenbeuÕl-Fevâid, Beyrut,
    1967, c8, s148 (Hadisi Taberânî ve muhtasar
    olarak Ahmed b Hanbel rivayet etmişlerdir)
    (15) Lokman, l4
    (16) Buhârî, Edep, 2; Müslim, Birr 1
    (17) Umdetü'l-Kâri, c22, s82
    (18) Müslim, Itk, 6; Tirmizî, Birr, 8
    (19) Buhârî, Eyman, 16
    (20) et-Tergîb ve't-Terhîb, Beyrut, 1938, c3, s328
    (Hadisi Taberâni rivayet etmiştir)
    (21) et-Tergîb ve't-Terhîb, Beyrut, 1969, c3, s331
    (Hadisi Hakim ve Isbahani rivayet etmiştir)
    (22) Buhârî, Edep, 4; Müslim, İman, 38
    (23) Mecmau'z-Zevâid ve Menbeu'I-Fevâid, Beyrut,
    1967, c8, s137 (Hadisi EbûYa'lâ ve
    Taberanî rivayet etmişlerdir)


  4. 14.Aralık.2011, 08:12
    2
    Moderatör



    VARLlĞIMIZIN SEBEBi: ANNE VE BABAMIZ

    Lütfi ŞENTÜRK

    ÖRNEK VAAZ



    İnsanın doğumundan ölümüne kadar, görev ve sorumlulukları iki maddede özetlenir
    Birincisi, Allah'a karşı olan görev ve sorumluluklarıdır Çünkü insanı yaratan, yaşatan ve üstün yeteneklerle donatan O'dur İnsana sayılamayacak kadar nimetler vermiş ve onu yaratıkların en üstünü kılmıştır Kâinatta var olan her şeyi onun emrine vermiş ve ona hizmet için var etmiştir İnsanı öldürecek ve diriltecek olan da O'dur Sonra da dünyada yaşadığı sürece, erginlik çağından itibaren ölünceye kadar yaptıklarından onu sorgulayacak olan da OÕdur
    Allah'a karşı olan görevlerinin başında, O'nun varlığına ve birliğine inanmak ve yalnız O'na ibadet etmek gelir Bütün peygamberler, önce bu esası tebliğ etmişler ve bu inanç etrafında insanların birleşmesini sağlamaya çalışmışlardır
    Özet olarak söylemek gerekirse, insana ilk borç olan Allah'ı tanımak ve verdiklerine şükretmiş olmak için O'na ibadet etmektir
    İkincisi, Allah'ın yaratıklarına karşı olan görev ve sorumluluklarımızdır Yaratıklar içinde insana en çok yakın olan ve insan üzerinde en çok hakkı bulunan, anne ve babadır Çünkü Allah Teâlâ, onları insanın var olması için sebep kılmıştır Bunun içindir ki, Allah Teâlâ kendisine ibadetten sonra ikinci derecede anne ve babaya iyilik yapılmasını emretmiş, şöyle buyurmuştur:
    ÒRabbin sadece kendisine ibadet etmenizi, anne-babanıza da iyi davranmanızı kesin bir şekilde emretti Onlardan biri veya her ikisi, sizin yanınızda yaşlanırsa kendilerine ÒöfÓ bile deme; onları azarlama, ikisine de güzel söz söyle Onları esirgeyerek alçak gönüllülükle üzerlerine kanat ger ve : ÒRabbim, küçüklüğümde onlar beni nasıl yetiştirmişlerse, şimdi de sen onlara (öyle) rahmet et, diyerek dua etÓ(1)
    Ayet-i Kerime'de, anne ve babaya iyilik yapılması, onlara karşı kırıcı davranılmaması emredilmiş ve nasıl dua edileceği bildirilmiştir
    Allah Teâlâ anne ve babaya iyilik yapılmasını sadece bize emretmemiş, bizden öncekilere de aynı şekilde emretmiştir Kur'an-ı Kerim'de İsrail oğullarına yüklenen ve uyacaklarına dair söz alınan sekiz konudaki görevler sıralanırken:
    ÒVaktiyle biz İsrail oğullarından: ÒYalnız Allah'a kulluk edeceksiniz, anneye babaya, yakın akrabaya, yetimlere yoksullara iyilik edeceksinizÓ diye söz almış ve : Òİnsanlara güzel söz söyleyin, namazı kılın, zekatı verinÓ diye de emretmiştikÓ(2) buyurulmuş, Allah'a kulluk görevinin hemen ardından anne-babaya karşı saygılı olma ve iyi davranma yeralmıştır
    Anne ve babaya iyilik etmek, hizmet etmek ve gönüllerini almak-Allah'a ibadetten sonra- başka hiçbir davranışla elde edilemeyecek bir sevaptır
    Abdullah b Mesûd (ra) anlatıyor Peygamberimize:
    - Allah'ın en sevdiği amel hangisidir? Diye sordum Peygamberimiz:
    - Vaktinde kılınan namaz, buyurdu
    - Sonra hangisi? Dedim: Peygamberimiz:
    - Anneye-babaya iyilik etmek, buyurdu Ben:
    - Sonra hangisi? Dedim, Peygamberimiz:
    - Allah yolunda savaştır, buyurdu(3)
    Abdullah b Amr b el-Âs (ra) da şöyle demiştir: Peygamberimize bir adam geldi ve:
    - Ey Allah'ın Resulü, mükafatını Allah'tan dilemek üzere hicret ve savaş için emrinize girmek istiyorum, dedi Peygamberimiz:
    - Annen-babandan sağ olan var mı? Diye sordu Adam:
    - Evet, hatta ikisi de sağdır, dedi Peygamberimiz:
    - Sen Allah'tan ecir mi istiyorsun? Diye sordu Adam:
    - Evet, (hicret ve savaşla Allah'tan ecir istiyorum) dedi Peygamberimiz:
    - Öyle ise annene ve babana dön de onların gönüllerini al (umduğun mükafat onlara hizmet etmektedir) buyurdu(4)
    Değerli müminler, dinimiz anne ve baba hakkına o kadar önem vermiştir ki, kişinin anne ve babası müşrik dahi olsalar, yine onlara iyi davranılmasını ve hizmette kusur edilmemesini tavsiye etmiştir
    Hz Ebû Bekir'in kızı Esmâ (ra) anlatıyor: ÒAnnem müşrike olduğu halde (benden birşey istemek için) geldi Ben de Peygamberimize:
    - Annem geldi, görüşmek istiyor, onunla görüşeyim mi? Diye sordum Peygamberimiz:
    - Evet, annen ile görüş, buyurdu(5)
    Ancak anne ve babanın, Allah'ın emirlerine aykırı olan isteklerine uyulmaz Nitekim Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyurulmuştur:
    ÒEğer onlar seni, hakkında bilgin olmayan bir şeyi (körü körüne) bana ortak koşman için zorlarlarsa onlara itaat etme, onlarla dünyada iyi geçinÓ(6)
    SaÕd ibn Ebî Vakkas (ra) : Bu ayet özellikle benim hakkımda nazil olmuştur diyerek sebebini şöyle açıklamıştır: Ben anneme iyilik ve itaat eden bir evlattım Ben müslüman olunca annem bana:
    - Oğlum Sa'd, bu yaptığın nedir? Ya sen bu dinini bırakırsın, yahutta ben açlık grevine başlar ölürüm Sen de benim yüzümden ÒEy anasının katiliÓ diye ayıplanırsın, dedi Ben de:
    - Anneciğim, böyle yapma, iyi bil ki, ben bu dini bırakmam, dedim ve iki gün iki gece bekledim Annem bu süre içinde ne yedi ne içti Bunun üzerine ben:
    - Anne, vallahi iyi bil ki, senin yüz canın olsa da bunlar birer birer çıksa, ben bu dinimi yine bırakmam, artık sen ister grevden vaz geç, ister greve devam et, dedim Annem benim bu kesin kararımı görünce grevden vaz geçti ve yedi Bunun üzerine bu ayet-i kerime nazil oldu(7)
    Evet, Anne ve baba kafir de olsalar onlara iyilik ve ihsanda bulunmak dinî bir görevdir Ancak Allah'ın emirlerine aykırı olan isteklerinin yerine getirilmemesi, Kur'an ve sünnetin emridir
    Ayet-i Kerime ve hadis-i şeriflerde anne ve babaya iyilik yapılması emrediliyor Bizim, kısaca çocukların anne ve babalarına karşı görevlerine işaret etmemiz yerinde olur:
    - Anne ve babaya karşı güler yüzlü ve tatlı dilli olmak Çünkü asık surat ve sert sözler onları incitir
    - Onları incitici söz ve davranışlardan sakınmak
    - Çağırdıklarında bekletmeden hemen koşmak
    - Allah'a itaatsizlik olmadıkça isteklerini yerine getirmek
    - Yanlarında yüksek sesle konuşmamak
    - Yolda yürürken bir zarûret olmadıkça önlerine geçmemek
    - Geçim sıkıntısı içerisinde iseler yardım etmek ve ihtiyaçlarını gidermek
    - Hastalık veya yaşlılık sebebiyle hizmete ihtiyaç duyuyorlarsa seve seve hizmet etmek
    Öldükten sonra da onlar için yapılması gereken bazı hizmetlerimiz daha vardır
    - Onları rahmetle anmak, bağışlanmaları için dua etmek
    - Ruhları için hayır yapmak, yoksullara ve kimsesiz çocuklara yardım etmek
    - Vasiyet yapmışlarsa yerine getirmek
    - Dostlarına iyilik etmek ve onları kırıcı davranışlardan sakınmak
    Ebû Saîd Malik b Rebi'a es-Saidî (ra) şöyle demiştir: ÒBeni Seleme kabilesinden gelen bir adam Peygamberimize:
    - Ey Allah'ın Resûlü, anne ve babamın ölümlerinden sonra onlara yapabileceğim bir iyilik var mı? Diye sordu Peygamberimiz:
    - Evet, onlar için Allah'tan af dilemek, vasiyetlerini ve taahhütlerini yerine getirmek, onlar vasıtası ile olan yakın kimseleri (amca, hala, dayı, teyze gibi) ziyaret etmek ve onların dostlarına ikramda bulunmaktır, buyurdu(8)
    Ebu't-Tufeyl (ra) anlatıyor: Peygamberimizi (Mekke ile Taif arasında bir yer olan) Ci'rane'de et taksim ederken gördüm O zaman ben çocuktum, deve kemiklerini taşırdım Bu sırada bir kadın çıka geldi Peygamberimize doğru yaklaştı Peygamberimiz de onu karşıladı ve onun oturması için abasını yere serdi, o da üzerine oturdu Bunun üzerine ben: ÒBu kimdir ?Ó diye sordum Oradakiler: ÒBu, peygamberimizi emziren yani Peygamberimizin süt annesidirÓ dediler(9)
    Abdullah b Ömer (ra) anlatıyor: İbn Ömer, Mekke yolunda Bedevilerden bir adamla karşılaştı da ona selam verdi ve onu binmekte olduğu merkebe bindirdi, başındaki sarığı da ona verdi Bunun üzerine İbn Dinar ona: ÒAllah hayrını versin, onlar bedevidirler, aza da razı olurlarÓ dedi Abdullah: ÒBunun babası Ömer b el-Hattab (ra)Õın (yani babamın) arkadaşı idiÓ dedi ve ilave etti Ben Peygamberimizden: Òİyiliklerin en iyisi, evladın, baba dostlarının ailelerine ilgi göstermesidir buyurduğunu işittimÓdedi(10)
    Değerli müminler! Annesini ve babasını memnun eden kimse Allah'ın da rızasını kazanmış olur Nitekim Peygamberimiz:
    ÒAllah'ın rızası, anne ve babanın rızasındadır Allah'ın dargınlığı da anne ve babanın dargınlığındadırÓ buyurmuştur(11) Ebû Hureyre (ra) diyor ki: Peygamberimiz:
    - Yazıklar olsun, yine yazıklar olsun, yine yazıklar olsun, buyurdu Kendisine:
    - Kime yazıklar olsun, ey Allah'ın Resûlü, diye soruldu Peygamberimiz:
    - Anne-babasından birinin veya her ikisinin ihtiyarlık zamanlarına yetişip de Cennete giremeyene (onları razı ederek cennete girmeyi hak edemeyene), buyurdu(12)
    Anne ve babanın rızasını kazanmak çocukları için büyük bir bahtiyarlıktır, manevî bir kazançtır Yaşadıkları sürece bunun yararlarını mutlaka göreceklerdir Çünkü anne ve babanın çocukları için gönülden yapacakları duayı Cenab-ı Hak kabul buyurur Nitekim Peygamberimiz:
    ÒÜç dua var bunların kabul olacağında şüphe yoktur : Mazlumun (Haksızlığa uğramış olan kimsenin) duası, misafirin (ikramını gördüğü kimseler için) duası ve anne-babanın çocuklarına olan duasıdır, buyurmuşlardır(13)
    Abdullah b Ebî Evfa (ra) anlatıyor: ÒPeygamberimizin huzurunda bulunduğumuz sırada birisi gelerek:
    - Ey Allah'ın Resûlü, ölüm döşeğinde can çekişen bir genç var, kendisine ÒLailahe illallahÓ de denildiği halde bunu bir türlü söyleyemiyor, dedi (ve Peygamberimizden yardım istedi) Peygamberimiz sordu:
    - Namaz kılarmı idi? Adam:
    - Evet kılardı, dedi Bunun üzerine Peygamberimiz kalktı, biz de onunla kalktık Peygamberimiz gencin yanına girdi ve ona:
    - ÒLailahe illallahÓ de buyurdu Genç:
    - Söyleyemiyorum, dedi Peygamberimiz:
    - Niçin söyleyemiyorsun ? diye sordu, Peygamberimize gelen adam:
    - Annesine itaatsiz idi, dedi Peygamberimiz:
    - Annesi sağ mı? diye sordu, orada olanlar:
    - Evet, sağdır, dediler Peygamberimiz:
    - Çağırın, gelsin, buyurdu Onlar da kadını çağırdılar, kadın geldi Peygamberimiz kadına:
    - Şurada büyük bir ateş hazırlansa da sana: ÒOğluna şefaat edersen, onu bu ateşte yakmayız, şefaat etmezsen bu ateşte yakarızÓ deseler ne yaparsın? diye sordu Kadın:
    - Onun şefaatçisi ben olurum, dedi Bunun üzerine Peygamberimiz:
    - O halde bu oğlundan razı olduğuna ve hakkını helâ1 ettiğine Allah Teâlâ'yı ve beni şahit göster, buyurdu Kadın:
    - Allah'ım, yüce zatını ve Peygamberini şahit tutuyorum, oğlumdan razı oldum, dedi Bunun üzerine Peygamberimiz gence dönerek:
    - ÒLailâhe illallahü vahdehu lâ şerike leh ve eşhedü enne Muhammeden abdühu ve ResulühÓ de, buyurdu Hasta genç hemen şehadet getirince, Peygamberimiz:
    - Allah'a hamd olsun ki, benim vasıtam ile bu genci cehennem ateşinden kurtardı, buyurdu(14)
    Anne ve babanın çocukları için yapacakları dualar makbul olduğu gibi, Allah rızası için anne ve babasına hizmet eden çocukların da duaları makbul olur Yeter ki çocuklar bu hizmeti, anne ve babaya iyilik ve ikramı seve seve ve mükafatını Allah'tan umarak yapmış olsunlar Cenab-ı Hak kendi rızası için yapılan hiçbir şeyi karşılıksız bırakmaz
    Değerli kardeşlerim! Kur'an-ı Kerim ve hadis-i şerifler, annenin evlat üzerindeki hakkının, babanın evlat üzerindeki hakkından daha fazla olduğunu bildirmiştir Allah Teâlâ buyuruyor:
    ÒBiz insana, anne-babasına iyi davranmasını tavsiye etmişizdir Çünkü annesi onu nice sıkıntılara katlanarak taşımıştır Sütten kesilmesi de iki yıl içinde olur (İşte bunun için) Önce bana sonra da anne ve babana şükret, diye tavsiyede bulunmuşuzdur Dönüş, ancak banadırÓ(15)
    Ayet-i Kerime, annenin çocuğu üzerindeki fedakârlığını çok veciz bir şekilde ifade etmiştir: ÒVehnen alâ vehninÓ vehin vehin üstüne yani anne günden güne ağırlaşmak suretiyle zayıflık zayıflık üstüne çocuğu karnında taşımıştır
    Ayet-i Kerime'de özellikle annenin bu fedakarlığının hatırlatılması, onun evlat üzerindeki hakkının, babadan daha çok olduğuna delâlet eder
    Ebû Hureyre (ra) anlatıyor: ÒBir adam Peygamberimize gelerek:
    - Ey Allah'ın Resulü, insanlar arasında iyi davranmama en çok layık olan kimdir? Dedi Peygamberimiz:
    - Annendir, buyurdu Adam:
    - Sonra kim? Dedi Peygamberimiz:
    - Annendir, buyurdu Adam: Sonra kimdir? Dedi Peygamberimiz yine:
    - Annendir, buyurdu, Adam : Sonra kimdir? Diye sordu Peygamberimiz:
    - Sonra babandır, buyurdu(16)
    İslâm alimleri, hadis-i şerifte anneye iyilik ve ihsanda bulunmanın üç kere tekrar olunması, annenin evlat üzerinde, babanın üç katı hakkı olduğunu ifade eder demişlerdir
    Aile topluluğu içinde annenin hakkı ilk planda bulunduğuna dair bir çok hadis-i şerif vardır(17)
    Evet, annenin hakkı daha fazladır Çünkü anne babadan daha çok zahmet çeker Karnında taşıdığı çocuğu, büyüdükçe zahmeti artar Çocuk doğunca onu emzirir, sağlıklı olarak büyümesine özen gösterir Bu konuda hiçbir fedakarlıktan kaçınmaz Çoğu zaman gece uykusunu terkeder ve çocuğun hizmetini seve seve yapar Hele özürlü çocukların annelerinin fedakarlığını kelimelerle ifade etmek mümkün değildir Bunun için anne hakkı ödenemez Peygamberimiz buyuruyor:
    ÒBir çocuk anne-babasının hakkını ödeyemez Ancak onu köle olarak bulur da satın alarak azat ederse belki ödemiş olabilirÓ(18)
    Değerli kardeşlerim, anne-babaya saygılı davranmak, Allah'ın kesin emridir Bu emre uymamak ise büyük günahtır Nitekim Peygamberimiz:
    ÒBüyük günahlar; Allah'a ortak koşmak, anne ve babaya karşı gelmek, adam öldürmek ve yalan yere yemin etmektirÓ(19)
    ÒÜç şey vardır ki, bunlar ile yapılan amelin faydası olmaz: Allah'a ortak koşmak, anne ve babaya asi olmak ve savaştan kaçmaktırÓ(20)
    Ebû Bekir (ra) den rivayete göre Peygamberimiz şöyle buyurmuştur:
    ÒAllah Teâlâ, bütün günahlardan dilediklerinin cezasını ahiret gününe erteler Yalnız anne ve babaya karşı gelmenin cezası hariç Allah Teâlâ anne ve babasına isyan edenin cezasını ölmeden önce de dünyada verirÓ(21)
    Abdullah b Amr b el-Âs (ra), ÒPeygamberimiz şöyle buyurduÓ demiştir
    ÒBir kimsenin anne ve babasına sövmesi, büyük günahlardandır, buyurdu Ashab-ı Kiram:
    - Ey Allah'ın Resulü, bir adam anne ve babasına söver mi? Dediler Peygamberimiz:
    - Evet, bir kimse başkasının babasına söver, o da kalkar onun babasına söver Başkasının annesine söverse, o da onun annesine söver, buyurdu(22)
    Bu hadis-i şerif, anne ve babalarına başkalarının hakaret etmesine sebep olacak söz ve davranışlardan sakınılmasını öğütlüyor Esasen mümin, söz ve davranışlarında ölçülü olur Kimseye hakaret etmez Başkalarının kendisine hakaret etmesine meydan vermez

    Değerli müminler! Görülüyor ki, dinimiz, Allah'a ibadetten sonre anne ve babamıza iyilik etmemizi, hayır dualarını almaya vesile olacak davranışlarda bulunmamızı emrediyor Onlara yapacağımız hizmet Allah'ın rızasını kazanmamıza vesile olacaktır
    Konumuzu bir hadisi şerifin meali ile tamamlamak istiyorum Peygamberimiz şöyle buyuruyor:
    ÒAnne ve babasına itaat eden, ikram ve ihsanda bulunana ne mutlu, Allah onun ömrünü artırsınÓ(23) Amîn ve'l-hamdülillâhi Rabbi'l-âlemin

    (1) İsrâ, 23-24
    (2) Bakara, 83
    (3) Buhârî, Edep, 1; Müslim, İman, 36
    (4) Müslim, Birr, 1
    (5) Buhârî, Edep 7; Müslim, Zekât, 14
    (6) Lokman, l5
    (7) Sahih-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih
    Tercümesi, Ankara, 1973, cl2, s121
    (8) Ebû Davût, Edep, 129
    (9) Ebû Davût, Edep, 129
    (10) Müslim, Birr, 5
    (11) Tirmizî, Birr, 3
    (12) Müslim, Birr, 3
    (13) Tirmizî, Birr, 7
    (14) MecmauÕz-Zevâid ve MenbeuÕl-Fevâid, Beyrut,
    1967, c8, s148 (Hadisi Taberânî ve muhtasar
    olarak Ahmed b Hanbel rivayet etmişlerdir)
    (15) Lokman, l4
    (16) Buhârî, Edep, 2; Müslim, Birr 1
    (17) Umdetü'l-Kâri, c22, s82
    (18) Müslim, Itk, 6; Tirmizî, Birr, 8
    (19) Buhârî, Eyman, 16
    (20) et-Tergîb ve't-Terhîb, Beyrut, 1938, c3, s328
    (Hadisi Taberâni rivayet etmiştir)
    (21) et-Tergîb ve't-Terhîb, Beyrut, 1969, c3, s331
    (Hadisi Hakim ve Isbahani rivayet etmiştir)
    (22) Buhârî, Edep, 4; Müslim, İman, 38
    (23) Mecmau'z-Zevâid ve Menbeu'I-Fevâid, Beyrut,
    1967, c8, s137 (Hadisi EbûYa'lâ ve
    Taberanî rivayet etmişlerdir)





+ Yorum Gönder