Konusunu Oylayın.: Tekirdağ'da ninni söyleme geleneği

5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi
Tekirdağ'da ninni söyleme geleneği
  1. 01.Ekim.2011, 11:52
    1
    Misafir

    Tekirdağ'da ninni söyleme geleneği






    Tekirdağ'da ninni söyleme geleneği Mumsema Tekirdağ'da ninni söyleme geleneği


  2. 01.Ekim.2011, 11:52
    1
    Kayıtsız Üye - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Kayıtsız Üye
    Misafir
  3. 01.Ekim.2011, 13:36
    2
    Desert Rose
    Silent and lonely rains

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 21.Ocak.2007
    Üye No: 5
    Mesaj Sayısı: 17,685
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 227
    Bulunduğu yer: the silent deserts in my soul

    Cevap: Tekirdağ'da ninni söyleme geleneği




    TEKİRDAĞ'DA NİNNİ SÖYLEME GELENEĞİ
    *
    Prof. Dr. Erman Artun
    Ninniler, çocukları büyüten, nine, anneanne, babaanne, teyze, abla,
    yenge vb. gibi yakınların, çocukları uyutmak için belli bir ezgiyle
    söyledikleri manzum veya mensur sözlerdir. Ninni kelimesinin, Türkçe'de ne
    zamandan beri kullanıldığını kesin olarak bilemiyoruz. Anadolu sahasında
    nen eylemek şekline rastlıyoruz (Çelebioğlu,1982:10). Divânü Lugâti't
    Türk'te ninni karşılığı "balu balu" olarak verilmektedir (Atalay,1941:232)
    Anadolu sahası dışında niniler laylay , elle, nenne, eldiyi, leyley, leyley,
    leyley, ayya, nanıy, allay vb. adlarıyla söylenir (Çelebioğlu,1982:11)
    Ninniler çeşitli zaman birimlerinde kuşaktan kuşağa devredilip
    aktarılan, ezgileri yönüyle çocukları etkileyen ürünlerdir. Ortaya çıkışlarıyla
    ilgili kesin bilgilere sahip olamadığımız ninniler, çıkış zamanlarındaki asıl
    şekillerini koruyamamışlardır. Tarihsel, sosyal ve kültürel nedenler, göçler
    değişikliğe uğramalarına neden olmuştur. Ninniler, söylendikleri toplumun
    kültürünü yansıtmışlardır.
    Bir çok şekilleri olmakla birlikte, ninniler genellikle mâni
    dörtlükleriyle söylenir. Ninni konulu mânilerin son dizeleri ninni anlatım
    kalıplarından oluşur. Ninni başlangıcında ninni söylenene bir seslenme
    görülür. Ninni sonunda çocuğu uyutmayı amaçlayan ses tekrarlarından
    yararlanılır. Ninniler ezgi yönüyle beşik sallama ahengine uygun
    söylenirken, bazen ezgi ve ses tonu çocuğun durumuna göre ayarlanır.
    Ninnilerin oluşumunda, annenin ruhsal durumu, yaşanılan olaylar,
    çocuğa duyulan özlemler rol oynar. Anneler bazen eşinden kaynanasından,
    akrabalarından yakınmaları ninnilerde dile getirir. Her anne ninni yakabildiği
    gibi çevresinden duyduğu ninnileri de söyleyebilir. Ninniler çocuğun kız
    veya erkek oluşuna göre de değişir.
    Ninnileri içerik yönünden incelediğimizde dilek, temenni, sevgi, ilgi,
    şikayet, üzüntü,ayrılık gurbet, vaat, tehdit ve korkutma konularının çokça
    işlendiği görülür. Bazen düşünce ve özdeyişlerin söylendiği mânilere de
    rastlarız. Ninnilerin büyük bir bölümü dilek ve temenni içerir.
    Ninnilerde yerel ögeler, adet ve geleneklerimizle tarih ve sosyal bir
    çok özelliklerle karşılaşırız.

    *
    Türk Halk Kültüründen Derlemeler (1997), KB, HAGEM Yay., Ankara, 2000, s.
    47-73 2
    Derlediğimiz 99 Tekirdağ ninnisini 9 başlık altında tasnif ettik.
    l-Dini-kutsal nitelikli ninniler
    2-Efsane, ağıt türünden ninniler
    3- Dilek ve temenni ninnileri
    4- Sevgi ve ilgi anlatan ninniler
    5- Övgü ve yergi nitelikli ninniler
    6- Şikayet ve üzüntü anlatan ninniler
    7- Ayrılık ve gurbet anlatan ninniler
    8- Vaat ninnileri
    9- Tehdit ve korkutma ninnileri
    10- Ninni olarak söylenen tekerlemeler
    Tekirdağ ninni konuları çok çeşitlidir. Tekirdağ'da söylenen ninnilerin
    konularını şu başlıklar altında toplayabiliriz.
    1- Yaramaz ve uyumayan çocuklar için velilerden yardım isteme
    (N.1.N.2)
    2- Öksüz kalan çocuğa ağıt türü ninni (N.3)
    3-Çocuk sahibi olma dileği (N.4)
    4 - Dua nitelikleri ninniler (N.5, N.6, N.7, N.8, N.9, N.10,)
    5- Uyuma büyüme yürüme dileği (N. 11, N.12, N. 13, N. 14, N.40,
    N.41, N.42, N.43, N.44, N.45, N.46, N.47,N.48, N.49, N.50, N.51,
    N.52, N.53, N.54, N.55)
    6- Yiyecek ve içecekle ilgili ninniler (N.15, N.16, N.17 N.18, N. 19,
    N.20.N.21, N.22, N.23, N.24,N.25, N.56.N.57)
    7- Giyim, ziyaret, eşya ve oyuncakla ilgili ninniler(N.26,N.27, N.28,)
    8- Evlenme dileğiyle ilgili ninniler(N.29,N.30, N.31, N.32, N.33,
    N.34.N.35)
    9- Öğrenim, meslek ve makamla ilgili dilek ninnileri (N.36, N.37,
    N.38).
    10- Mal, mülk ve zenginlik dileğiyle ilgili ninniler (N.39)
    11- Çocuk sevgisi anlatan ninniler (N.58.N.59, N.60.N.61 N.62, N.63,
    N.64, N.65, N.66,67)
    12- Anne, baba ve akraba konulu ninniler( N.68, N.69, N.70, N.71)
    13- Övgü ve yergi nitelikli ninniler(N.72, N.73, N.74, N.75, N.76,
    N.77, N.78, N.79, N.80, N.81, N.82, N.83)
    14- Şikayet ve üzüntü anlatan ninniler( N.84, N.85,N.86)
    15- Ayrılık ve gurbet anlatan ninniler( N.87, N.88, N.89, N.90).
    16- Vaat ninnileri (N.91)
    17- Tehdit ve korkutma ninnileri( N.92, N.93, N.94, N.95 N.96).
    Tekirdağ ninnilerinin Orta Asya, Anadolu, İslamiyet ve Ortak Balkan
    kültüründen beslenip günümüze geldiklerini söyleyebiliriz. Türkler kadar
    geniş bir folklor coğrafyasına sahip ülke azdır.



  4. 01.Ekim.2011, 13:36
    2
    Silent and lonely rains



    TEKİRDAĞ'DA NİNNİ SÖYLEME GELENEĞİ
    *
    Prof. Dr. Erman Artun
    Ninniler, çocukları büyüten, nine, anneanne, babaanne, teyze, abla,
    yenge vb. gibi yakınların, çocukları uyutmak için belli bir ezgiyle
    söyledikleri manzum veya mensur sözlerdir. Ninni kelimesinin, Türkçe'de ne
    zamandan beri kullanıldığını kesin olarak bilemiyoruz. Anadolu sahasında
    nen eylemek şekline rastlıyoruz (Çelebioğlu,1982:10). Divânü Lugâti't
    Türk'te ninni karşılığı "balu balu" olarak verilmektedir (Atalay,1941:232)
    Anadolu sahası dışında niniler laylay , elle, nenne, eldiyi, leyley, leyley,
    leyley, ayya, nanıy, allay vb. adlarıyla söylenir (Çelebioğlu,1982:11)
    Ninniler çeşitli zaman birimlerinde kuşaktan kuşağa devredilip
    aktarılan, ezgileri yönüyle çocukları etkileyen ürünlerdir. Ortaya çıkışlarıyla
    ilgili kesin bilgilere sahip olamadığımız ninniler, çıkış zamanlarındaki asıl
    şekillerini koruyamamışlardır. Tarihsel, sosyal ve kültürel nedenler, göçler
    değişikliğe uğramalarına neden olmuştur. Ninniler, söylendikleri toplumun
    kültürünü yansıtmışlardır.
    Bir çok şekilleri olmakla birlikte, ninniler genellikle mâni
    dörtlükleriyle söylenir. Ninni konulu mânilerin son dizeleri ninni anlatım
    kalıplarından oluşur. Ninni başlangıcında ninni söylenene bir seslenme
    görülür. Ninni sonunda çocuğu uyutmayı amaçlayan ses tekrarlarından
    yararlanılır. Ninniler ezgi yönüyle beşik sallama ahengine uygun
    söylenirken, bazen ezgi ve ses tonu çocuğun durumuna göre ayarlanır.
    Ninnilerin oluşumunda, annenin ruhsal durumu, yaşanılan olaylar,
    çocuğa duyulan özlemler rol oynar. Anneler bazen eşinden kaynanasından,
    akrabalarından yakınmaları ninnilerde dile getirir. Her anne ninni yakabildiği
    gibi çevresinden duyduğu ninnileri de söyleyebilir. Ninniler çocuğun kız
    veya erkek oluşuna göre de değişir.
    Ninnileri içerik yönünden incelediğimizde dilek, temenni, sevgi, ilgi,
    şikayet, üzüntü,ayrılık gurbet, vaat, tehdit ve korkutma konularının çokça
    işlendiği görülür. Bazen düşünce ve özdeyişlerin söylendiği mânilere de
    rastlarız. Ninnilerin büyük bir bölümü dilek ve temenni içerir.
    Ninnilerde yerel ögeler, adet ve geleneklerimizle tarih ve sosyal bir
    çok özelliklerle karşılaşırız.

    *
    Türk Halk Kültüründen Derlemeler (1997), KB, HAGEM Yay., Ankara, 2000, s.
    47-73 2
    Derlediğimiz 99 Tekirdağ ninnisini 9 başlık altında tasnif ettik.
    l-Dini-kutsal nitelikli ninniler
    2-Efsane, ağıt türünden ninniler
    3- Dilek ve temenni ninnileri
    4- Sevgi ve ilgi anlatan ninniler
    5- Övgü ve yergi nitelikli ninniler
    6- Şikayet ve üzüntü anlatan ninniler
    7- Ayrılık ve gurbet anlatan ninniler
    8- Vaat ninnileri
    9- Tehdit ve korkutma ninnileri
    10- Ninni olarak söylenen tekerlemeler
    Tekirdağ ninni konuları çok çeşitlidir. Tekirdağ'da söylenen ninnilerin
    konularını şu başlıklar altında toplayabiliriz.
    1- Yaramaz ve uyumayan çocuklar için velilerden yardım isteme
    (N.1.N.2)
    2- Öksüz kalan çocuğa ağıt türü ninni (N.3)
    3-Çocuk sahibi olma dileği (N.4)
    4 - Dua nitelikleri ninniler (N.5, N.6, N.7, N.8, N.9, N.10,)
    5- Uyuma büyüme yürüme dileği (N. 11, N.12, N. 13, N. 14, N.40,
    N.41, N.42, N.43, N.44, N.45, N.46, N.47,N.48, N.49, N.50, N.51,
    N.52, N.53, N.54, N.55)
    6- Yiyecek ve içecekle ilgili ninniler (N.15, N.16, N.17 N.18, N. 19,
    N.20.N.21, N.22, N.23, N.24,N.25, N.56.N.57)
    7- Giyim, ziyaret, eşya ve oyuncakla ilgili ninniler(N.26,N.27, N.28,)
    8- Evlenme dileğiyle ilgili ninniler(N.29,N.30, N.31, N.32, N.33,
    N.34.N.35)
    9- Öğrenim, meslek ve makamla ilgili dilek ninnileri (N.36, N.37,
    N.38).
    10- Mal, mülk ve zenginlik dileğiyle ilgili ninniler (N.39)
    11- Çocuk sevgisi anlatan ninniler (N.58.N.59, N.60.N.61 N.62, N.63,
    N.64, N.65, N.66,67)
    12- Anne, baba ve akraba konulu ninniler( N.68, N.69, N.70, N.71)
    13- Övgü ve yergi nitelikli ninniler(N.72, N.73, N.74, N.75, N.76,
    N.77, N.78, N.79, N.80, N.81, N.82, N.83)
    14- Şikayet ve üzüntü anlatan ninniler( N.84, N.85,N.86)
    15- Ayrılık ve gurbet anlatan ninniler( N.87, N.88, N.89, N.90).
    16- Vaat ninnileri (N.91)
    17- Tehdit ve korkutma ninnileri( N.92, N.93, N.94, N.95 N.96).
    Tekirdağ ninnilerinin Orta Asya, Anadolu, İslamiyet ve Ortak Balkan
    kültüründen beslenip günümüze geldiklerini söyleyebiliriz. Türkler kadar
    geniş bir folklor coğrafyasına sahip ülke azdır.






+ Yorum Gönder