Konusunu Oylayın.: Yaz Kur'an kurslarında öğretim yöntemleri?

5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi
Yaz Kur'an kurslarında öğretim yöntemleri?
  1. 05.Haziran.2011, 14:37
    1
    Misafir

    Yaz Kur'an kurslarında öğretim yöntemleri?

  2. 05.Haziran.2011, 18:58
    2
    Desert Rose
    Silent and lonely rains

    Profili:
    Üyelik Tarihi: 21.Ocak.2007
    Üye No: 5
    Mesaj Sayısı: 17,685
    Rep Derecesi:
    Tecrübe Puanı: 227
    Bulunduğu yer: the silent deserts in my soul

    Cevap: Yaz kuran kurslarında öğretim yöntemleri?




    GÜNLÜK DERS PLÂNI (Örnek–1)
    Dersin Adı : Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi
    Sınıf : İlköğretim 7
    Ünite : Din Güzel Ahlâktır
    Konu : Savurganlıktan Kaçınırım
    Süre : İki Ders Saati
    Yöntem : Takrir, buldurma ve örnek olay inceleme yöntemleri, çember tartışma ve soru cevap teknikleri
    Araç gereç : Yazı tahtası, Tepegöz, Resim, Örnek olay metni.
    Özel amaç : Savurganlığın kaçınılması gereken bir davranış olduğunun farkında olur.
    Davranışlar:
    1. Savurganlığın anlamını söyleme/yazma
    2. Savurganlıkla ilgili örnekler verme
    3. Savurganlığın kişiye zararlarını söyleme/yazma
    4. Savurganlığın topluma zararlarını söyleme/yazma
    5. Tutumluluk, cömertlik ve cimrilik kavramlarının anlamlarını ve aralarındaki farkları söyleme/yazma
    6. Savurganlıkla ilgili bir ayet ve bir hadis meali söyleme/yazma.
    7. Savurganlığın neden kötü bir davranış olduğunu söyleme/yazma.
    A. GİRİŞ BÖLÜMÜ
    Dikkat Çekme: “Şerife’nin Resmi?” adlı örnek olay anlatılır. “Biraz sonra bu örnek olayı tartışacağız” denilerek öğrencilerin dikkati çekilmeye çalışılır.
    Örnek Olay (Şerife’nin Resmi)
    “Şerife, ailesi ile birlikte Şubat tatilinde başka bir şehirde oturan amcalarını ziyarete gider. Amcasının oğlu Çetin kendisinden bir yaş büyük olup 8. sınıfta okumaktadır. Şerife ile Çetin kısa zamanda iyi anlaşırlar, birlikte oyunlar oynarlar, eğlenirler. 2–3 gün içinde Çetin’in bazı davranışları Şerife’nin dikkatini çeker. Ancak hem misafir olduğu hem de Çetin kendisinden büyük olduğu için bir şey diyemez. Şerife, tatil dönüşü okula başlar ve Resim dersinde öğretmen tatilde karşılaştıkları bir olayı anlatan bir resim yapmalarını ister. Şerife, gördüğünüz şu resmi çizer. Şerife’nin çizdiği bu resim en güzel resim seçilir. Resim öğretmeni Şerife’yi kutlar. Daha sonra resim öğretmeni, Türkçe öğretmeni ile görüşerek Şerife’nin resminden bahseder ve mümkünse öğrencilere bu resimle ilgili bir kompozisyon yazdırmasını rica eder. Resim öğretmeni, aynı şekilde Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersi öğretmeni ile de konuşur derste öğrencilerin bu resmi tartışmasını ister. DKAB öğretmeni, bunu kabul eder ve derse resmi getirir. Öğrencilere bu derste resimde gördükleri olayı tartışacaklarını söyler.”
    Güdüleme: ”Biraz sonra, Şerife’nin yerinde siz olsaydınız ne yapardınız? konusunu tartışacağız.”
    Hedeften Haberdar Etme: Bu dersin sonunda savurganlığın niçin kötü bir davranış olduğunu öğrenmiş olacaksınız.

    B. GELİŞME BÖLÜMÜ
    Resim tahtaya asılır ve tepegözle yansıtılır. “Şimdi dikkatlice resme tekrar bakalım. Resimde neler görüyoruz? Çetin’in yanlışları nelerdir?” denilir. Öğrencilerin verdiği cevaplardan doğru olanlar tahtaya yazılır. Varsa bulunmayan cevaplar öğretmen tarafından tamamlanır.
    Ara Özet: Çetin’in yanlışları şunlardır:
    1. Suyu boşa akıtıyor.
    2. Elektriği gereksiz kullanıyor.
    3. Gece geç vakte kadar yatmamış zamanı iyi kullanmıyor.
    4. Yatağı dağınık duruyor.
    5. Odada birçok kâğıt ortalıkta duruyor.
    6. Sigara içiyor.
    “Şerife’nin yerinde siz olsaydınız ne yapardınız? Çetin’in yanlışlarını söyler miydiniz? Söylerseniz nasıl söylerdiniz?” denilir. Öğrencilerin verdiği cevaplardan doğru olanlar tahtaya yazılır. Varsa bulunmayan cevaplar öğretmen tarafından tamamlanır.
    Ara Özet: Çetin’in yanlışları tatlı bir dille kendisine hatırlatılmalıdır. Bunun için Şerife, yaptığı resmi veya yazdığı kompozisyonu Çetin’e postalayabilir. Çünkü savurganlık hem kişiye hem de topluma zararlı yanlış bir davranıştır.
    Savurganlıkla ilgili tutumluluk, cömertlik ve cimrilik kavramlarının anlamları söylenir ve aralarındaki farklar soru cevap tekniği ile öğrencilere buldurulur.
    “Şimdi de savurganlık konusunda İslâm dininin görüşlerini özetleyeceğiz” denilir ve aşağıdaki ayetler ve hadis (tepegözle yansıtılarak) açıklanır.
    “Yiyiniz içiniz ama israf etmeyiniz. Şüphesiz Allah, israf edenleri sevmez.” (7/A’raf suresi, ayet 31). “Onlar, harcadıkları zaman savurganlık yapmaz ve cimrilik de etmez, ikisi arası orta bir yolda olurlar.” (25/Furkan suresi, ayet 67).
    “Beş şey gelmeden önce, beş şeyin kıymetini biliniz; ölmeden önce hayatın, hastalıktan önce sağlığın, işler çoğalmadan boş zamanın, yaşlılıktan önce gençliğin, yoksulluktan önce zenginliğin.” (Feyzü’l Kadir, II, 16)
    C. SONUÇ BÖLÜMÜ:
    Dersin özetlenmesi için çember tartışma tekniği kullanılır. Bunun için, 5 öğrenci tahtaya çıkarak çember şeklinde dururlar. Her öğrenci bir dakika içinde aşağıdaki konuları özetler.
    1. Savurganlık, tutumluluk, cömertlik ve cimrilik kavramlarının anlamları ve aralarındaki farklar
    2. Çetin’in yaptığı savurganlıklar nelerdir?
    3. Savurganlığın kişiye zararları
    4. Savurganlığın topluma zararları
    5. Savurganlıkla ilgili bir ayet ve bir hadisin anlamı
    Kapanış: Savurganlığın ne kadar kötü bir davranış olduğunu gördük, bundan sonra bu konuda daha dikkatli olacağınızı tahmin ediyorum. Bu konuyla birlikte bu üniteyi bitirmiş oluyoruz. Bundan sonraki konumuz, hac ve kurbandır. Bu konuyu okuyarak hazırlıklı gelin.
    D. DEĞERLENDİRME:
    1. Savurganlık nedir? Hangi davranışlar savurganlık içine girebilir?
    2. Savurganlıkla ilgili birer ayet ve hadis yazınız?
    3. Savurganlığın kişiye zararları nelerdir?
    4. Savurganlığın topluma zararları nelerdir?
    5. Tutumluluk, cömertlik ve cimrilik kavramlarının aralarındaki farklar nedir?
    6. Savurganlık neden kötü bir davranıştır?

    GÜNLÜK DERS PLÂNI (Örnek–2)
    Dersin Adı : Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi
    Sınıf : İlköğretim 7
    Ünite : VI. Ailemiz
    Konu : 2. Aile İçindeki İlişkiler Sevgi, Saygı ve Yardımlaşma Üzerine Kurulur
    Süre : İki Ders Saati
    Yöntem : Takrir ve örnek olay incelemesi yöntemleri, soru-cevap tekniği
    Araç Gereç : Tepegöz, Kur'an-ı Kerim Meali, Örnek olay metni
    Özel Amaç : Aile içi ilişkilerde sevgi, saygı ve yardımlaşmanın öne-mini kavrar.
    A. GİRİŞ BÖLÜMÜ
    Dikkat Çekme: Öğretmen, tepegözden aşağıdaki şemayı yansıtarak, konuya öğrencilerin dikkatini çeker.

    “Tuğladan yapılmış bir evi, aile yapan içindeki SEVGİ’dir.”
    Güdüleme ve Hedeften Haberdar Etme: “Hepimizin kaldığı bir yer vardır. Orası bizim ailemizdir ve hepimiz bir ailede yaşıyoruz. Dersimizin sonunda aile içerisindeki ilişkilerde sevgi, saygı ve yardımlaşmanın ne kadar önemli olduğunu kavrayacaksınız.”
    B. GELİŞME BÖLÜMÜ
    Öğretmen, tepegözden yansıttığı “Tuğladan yapılmış bir evi, aile yapan içindeki ‘SEVGİ’dir.” sözünü örnekler vererek açıklamalarını ister. Konuyla ilgili aşağıdaki örnek olayı tepegözden yansıtır:
    Örnek Olay (Birinci Bölüm)
    “Küçük Hasan, bir akşam, babasının ödemesi gereken borçları hesapladığını görünce, hemen odasına çıktı. Aklına bir düşünce gelmişti. Annesine yaptığı ufak tefek yardımın karşılığını para olarak pekâlâ isteyebilirdi. Ertesi gün, annesi mutfaktaki masanın üzerinde bir hesap pusulası buldu. Kâğıt parçasında şöyle yazıyordu:
    Annesinin, oğlu Hasan’a borcu:
    Çarşıdan paketleri taşıma ücreti 2 milyon lira
    Mektupları postaya verme ücreti 500 bin lira
    İyi bir çocuk olduğu için 2 milyon lira
    Çiçekleri sulama ücreti 2 milyon lira
    Toplam Altı milyon beş yüz bin lira”
    Öğretmen,
    1. “Hasan’ın annesinin yerinde siz olsaydınız ne yapardınız?”
    2. “Hasan’ın yerinde siz olsaydınız ne yapardınız?”
    3. “Hasan’ın yerinde siz olsaydınız pusulayı nasıl doldururdunuz?”
    4. “Hasan’ın yaptığı doğru mudur?”
    5. “Hasan’ın annesinin yerinde siz olsaydınız nasıl bir pusula yazardınız?”, sorularıyla tartışma başlatır. Verilen cevaplardan doğru olanlar, tahtaya yazılır ve örnek olayın ikinci bölümü yansıtılır.
    Örnek Olay: (İkinci Bölüm)
    “Hasan’ın annesi, pusulayı okuyunca hiçbir şey demedi. Hasan, o akşam masanın üzerinde altı milyon beş yüz bin lirayı bulunca öyle sevinmişti ki. Parayı hemen cebine koydu. Paranın yanı başında bir hesap pusulası vardı ve üzerinde şöyle yazıyordu.
    Hasan’ın, annesine borcu:
    Evde geçirdiği mutlu on dört yılın ücreti Hiç
    Bu süre içinde evde yediği yemeğin ücreti Hiç
    Hastalığı esnasında bakım masrafı Hiç
    İyi bir anneye sahip olmanın ücreti Hiç
    Toplam Hiçbir şey”
    Öğretmen, “Bu pusulayı gördükten sonra, Hasan’ın yerinde siz olsaydınız ne yapardınız?” diye sorar ve örnek olayın sonucunu yansıtır.

    ANNE ÇOCUK BABA
    1. Bugün çok yoruldum ama keşke, çocukların sevdiği tatlıyı da yapabilseydim. 1. Bugün annem pazara çıkmış 1. Sofranın hazırlanmasına yardım etmeliyim.
    2. Acele etsem iyi olur, çünkü, Ahmet’in ev ödevlerine yardımcı olmam gerekir. 2. Çok güzel yemekler yapmış. 2. Yemekten sonra, eşimi ve çocuklarımı yürüyüşe çıkarsam iyi olur. Çünkü eşim, akşama kadar ev işleriyle çok yoruluyor.
    3. Ben iyi bir anne miyim acaba? 3. Evin her yeri gibi benim odam da temizlenmiş. 3. Çocuklara bugünkü derslerini sormayalım.
    4. Babam işten yorgun geldi ama, bana “Bugün okulda neler yaptınız?” diye soruyor. 4. Acaba ben iyi bir baba mıyım?
    O HÂLDE BEN
    1. Okul kıyafetlerimi katlayıp koymalıyım.
    2. Annem ekmek almamı istediğinde, hemen almalıyım.
    3. Derslerime çok çalışarak ailemin emeklerini boşa çıkarmamalıyım.
    Öğretmen, tabloyu, üç öğrenciden canlandırmalarını / seslendirmelerini ister. Seslendiren öğrencilere teşekkür eder ve konuyla ilgili aşağıdaki ayet ve hadisleri tepegözden yansıtır.
    “Rabb’in, sadece kendisine kulluk etmenizi, anne babanıza da iyi davranmanızı kesin bir şekilde emretti. Onlardan biri ve her ikisi senin yanında yaşlanırsa, kendilerine ‘öf!’ bile deme; onları azarlama; ikisine de güzel söz söyle.” (İsrâ sûresi, ayet 23)
    “Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en iyi olanlarınızdır.” (Buharî, Edep 86)
    Öğretmen, öğrencilerden “Ailelerimiz, bizler için hangi fedakârlıklarda bulunuyor?” sorusunu düşünmelerini ister. Öğrencilerin verdiği cevapları yazar. “Bütün bunlara karşılık, sizler anne babalarınıza karşı görevlerinizi yapıyor musunuz?” sorusuyla öğrencilerin düşünmelerini sağlar, varsa eksiklerini hatırlatır.
    C. SONUÇ BÖLÜMÜ
    Öğretmen, öğrencilerden konuyla ilgili soruları varsa sormalarını ister. Soruları cevaplandırdıktan sonra , “Aklınızda neler kaldı?” diyerek öğrencilere, dersin özetini yaptırır.
    Öğretmen, “Gelecek ders, ‘Ailede Bireylerin Birbirlerine Karşı Görevleri Vardır’ ve ‘Aile Sorumluluklarımızı Yerine Getirmeliyiz’ konularını işleyeceğiz. Dersi sizin hazırlamanızı istiyorum.” der. Sınıftan üçer kişiden oluşan toplam 4 grup oluşturur. Gruplara hazırlamaları için aşağıdaki konuları paylaştırır:
    1. Grup: Karı kocanın birbirlerine karşı görevleri nelerdir?
    2. Grup: Anne babanın çocuklarına karşı görevleri nelerdir?
    3. Grup: Çocukların anne babalarına karşı görevleri nelerdir?
    4. Grup: Kardeşlerin birbirlerine karşı görevleri nelerdir?
    Öğretmen, grup çalışmasının nasıl yapılacağı, ödev hazırlamak için gereken bilgiler ve kaynak kitap konularında öğrencilere yardımcı olacağını söyler. Onları yönlendirir ve kendilerine güvendiğini belirterek dersi bitirir.
    D. DEĞERLENDİRME
    1. “Tuğladan yapılmış bir evi, aile yapan içindeki SEVGİ’dir” sözünü açıklayınız.
    2. Sevginin barınmadığı bir aile ortamı nasıl olur?
    3. Aile bireyleri arasına sevgi ve saygı nasıl yansır?
    4. “Herkesin kaldığı bir yer vardır, orası onun yuvasıdır.” sözünü açıklayınız.

    GÜNLÜK DERS PLÂNI (Örnek-3)
    Hazırlayan : Zeynep ASLAN
    Dersin Adı : İbadet
    Ünite : I. Namaz
    Konu : Namaz İbadetinin İnsana Kazandırdıkları
    Süre : Bir ders saati
    Yöntem : Soru cevap tekniği, eğitsel oyunlardan “telgraf oyunu”
    Özel amaç : Namaz ibadetinin insana kazandırabileceği davranışlara örnekler verir.
    Davranışlar :
    1- Namaz için temizliğin şart olduğunu söyler/yazar.
    2- Maddî ve manevî kirin ne anlama geldiğini söyler/yazar.
    3- Namazın insana zamanı iyi kullanma alışkanlığı kazandırdığını söyler/yazar.
    A. GİRİŞ BÖLÜMÜ
    Dikkat çekme: Bir önceki dersin tekrarı bir öğrenciye yaptırılır. Daha sonra “Arkadaşlar, namaz Allah’ın emirlerindendir. Namazın insana faydaları vardır. Allah laf olsun diye namazı emretmemiştir. Namazın insana kazandırdıklarını öğrenmek ister misiniz? Şimdi sizinle küçük bir oyun oynayacağız. Oyunumuzun adı “telgraf oyunu” denilerek öğrencilerin dikkati konuya çekilir.
    Güdüleme: “Dersi dikkatli takip ederseniz namazın hayatımızdaki önemini kavrarsınız.” denilerek güdüleme yapılır.
    Hedeften haberdar etme: Bu dersin sonunda namazın insana kazandırdığı davranışlardan bazılarını öğrenmiş olacaksınız.
    B. GELİŞME BÖLÜMÜ
    Sınıf sekizer kişilik dört gruba ayrılır. Bu sekiz kişiden yarısı telgraf çekerek soru sorar, diğer yarısı cevap verir.
    1- Temizlik ne demektir?
    2- Kaç çeşit temizlik vardır?
    3- Namaz ne tür bir temizliktir?
    4- Temiz olmayan bir insan namaz kılabilir mi?
    Sorular ve verilen cevaplar sınıfta okunup tartışılır. Daha sonra soru cevap tekniğiyle derse devam edilir.
    1- “Temizlik imandandır.” hadisinden ne anlıyorsunuz?
    2- Üstü başı pis olan birisi namaz kılamaz mı?
    3- İnsanın kıyafetlerini ve namaz kılacağı yeri temizlemesi maddî bir temizliktir. Peki, insan namazdan önce manevî olarak nasıl temizlenir?
    Hz. Peygamberin şu hadisi tepegözle tahtaya yansıtılır.
    “Sizden birinizin kapısının önünden bir nehir aksa ve o kimse bu nehirde her gün beş kez yıkansa, acaba üzerinde hiç kir kalır mı? Ne dersiniz?
    Oradaki insanlar, “Hayır, bu durum onun kirlerinden bir şey bırakmaz.” dediler.
    Peygamberimiz, “İşte beş vakit namaz da böyledir. Allah onlar sayesinde bütün hataları siler.” buyurdu. (Buharî, Mevâkit,6)
    Öğretmen konuyu şöyle özetler: “İbadetlerinde temizliğe sevk edilen insan, hayatının her anında temiz olmaya alışır. Kendisini temiz tutan insan evini işyerini, okulunu da temiz tutar.”
    Şimdi de “Namaz zamanı iyi kullanmayı öğretir.” konusunu işleyeceğiz, denilir. Soru cevap tekniğiyle derse devam edilir. Doğru cevapları bir öğrenci tahtaya yazar.
    1- Günde kaç vakit namaz kılarız?
    2- Bu vakitleri kim belirler?
    3- İnsan kendini namaz vakitlerine göre nasıl ayarlar?
    “Ben Bir Seccadeyim” adlı okuma parçası bir öğrenciye seslice okutulur.
    BEN BİR SECCADEYİM
    Ben daha yeni fabrikadan çıkmış, marketteki rafta pırıl pırıl dururken beni kim alıp üzerimde namaz kılacak diye çok merak ediyordum. Acaba beni kötü kullanıp eskitecekler miydi? Ya da her namaz kıldıklarında beni katlayıp aynı yere koyup temiz temiz mi kullanacaklardı? Ben böyle düşünürken dükkânın önünde bir araba durdu. Ay inanmıyorum, birisi beni alıyor. Çok beğendiler galiba. Ama bu bir çocuk! Sanırım ilk düşündüklerim gerçekleşecek! Off… Yolculuk kısa sürdü ve eve geldik. Çocuk:
    —Anne bak, babamla yeni bir seccade aldık.
    —Benim güzel yavrum, seccade pek de güzelmiş. O senin olsun.
    —O zaman abdestimi alıp, namazımı kılayım.
    Aradan bir ay geçti. Bir gece çocuklar uyuduktan sonra babasının annesine Zeynep’le ilgili şunları söylediğini duydum. Bizim yaramaz kız, namaza başlayalı ne kadar uslandı… Annesi de “Odasını toplu ve temiz tutuyor. Çamaşırlarını ben söylemeden değiştiriyor…” Diye cevap verdi.
    Ben bu küçük kızın hayatını değiştirdiğim için çok mutluyum. Darısı diğer seccadelerin başına. (Pelin PEKTAŞ, Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi Öğretiminde Çoklu Zekâ Uygulamaları)
    Öğrencilere “Bu okuma parçası hakkında ne düşünüyorsunuz?” diye sorularak öğrencilerin görüşleri alınır. Aşağıdaki özet tepegözle tahtaya yansıtılır. “Namaz, bir temizlik ibadetidir. Günde beş vakit namaz kılan insan maddî ve manevî kirlerden arınır. Zamanı iyi kullanmayı öğrenir. Namazla günlük hayat arasında bağlantı kurarak, hayatını namaza göre ayarlar.”
    C. SONUÇ BÖLÜMÜ
    Öğrencilerin soruları cevaplandırılır. Güdüleme tekrarlanır. Gelecek dersin konusu söylenir ve hazırlıklı gelmeleri istenir.
    D. DEĞERLENDİRME
    1.Temizlikle ilgili bir hadis söyleyiniz.
    2.Namazdan önce yerine getirilmesi gereken temizlik şartları nelerdir?
    3.Manevî kir ne demektir? Namaz insanı manevî kirlerden nasıl temizler?
    4.Beş vakit namaz kılan insan zamanını iyi kullanır. Niçin?
    Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN
    Sivas CÜ İlahiyat Fakültesi


  3. 05.Haziran.2011, 18:58
    2
    Silent and lonely rains



    GÜNLÜK DERS PLÂNI (Örnek–1)
    Dersin Adı : Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi
    Sınıf : İlköğretim 7
    Ünite : Din Güzel Ahlâktır
    Konu : Savurganlıktan Kaçınırım
    Süre : İki Ders Saati
    Yöntem : Takrir, buldurma ve örnek olay inceleme yöntemleri, çember tartışma ve soru cevap teknikleri
    Araç gereç : Yazı tahtası, Tepegöz, Resim, Örnek olay metni.
    Özel amaç : Savurganlığın kaçınılması gereken bir davranış olduğunun farkında olur.
    Davranışlar:
    1. Savurganlığın anlamını söyleme/yazma
    2. Savurganlıkla ilgili örnekler verme
    3. Savurganlığın kişiye zararlarını söyleme/yazma
    4. Savurganlığın topluma zararlarını söyleme/yazma
    5. Tutumluluk, cömertlik ve cimrilik kavramlarının anlamlarını ve aralarındaki farkları söyleme/yazma
    6. Savurganlıkla ilgili bir ayet ve bir hadis meali söyleme/yazma.
    7. Savurganlığın neden kötü bir davranış olduğunu söyleme/yazma.
    A. GİRİŞ BÖLÜMÜ
    Dikkat Çekme: “Şerife’nin Resmi?” adlı örnek olay anlatılır. “Biraz sonra bu örnek olayı tartışacağız” denilerek öğrencilerin dikkati çekilmeye çalışılır.
    Örnek Olay (Şerife’nin Resmi)
    “Şerife, ailesi ile birlikte Şubat tatilinde başka bir şehirde oturan amcalarını ziyarete gider. Amcasının oğlu Çetin kendisinden bir yaş büyük olup 8. sınıfta okumaktadır. Şerife ile Çetin kısa zamanda iyi anlaşırlar, birlikte oyunlar oynarlar, eğlenirler. 2–3 gün içinde Çetin’in bazı davranışları Şerife’nin dikkatini çeker. Ancak hem misafir olduğu hem de Çetin kendisinden büyük olduğu için bir şey diyemez. Şerife, tatil dönüşü okula başlar ve Resim dersinde öğretmen tatilde karşılaştıkları bir olayı anlatan bir resim yapmalarını ister. Şerife, gördüğünüz şu resmi çizer. Şerife’nin çizdiği bu resim en güzel resim seçilir. Resim öğretmeni Şerife’yi kutlar. Daha sonra resim öğretmeni, Türkçe öğretmeni ile görüşerek Şerife’nin resminden bahseder ve mümkünse öğrencilere bu resimle ilgili bir kompozisyon yazdırmasını rica eder. Resim öğretmeni, aynı şekilde Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersi öğretmeni ile de konuşur derste öğrencilerin bu resmi tartışmasını ister. DKAB öğretmeni, bunu kabul eder ve derse resmi getirir. Öğrencilere bu derste resimde gördükleri olayı tartışacaklarını söyler.”
    Güdüleme: ”Biraz sonra, Şerife’nin yerinde siz olsaydınız ne yapardınız? konusunu tartışacağız.”
    Hedeften Haberdar Etme: Bu dersin sonunda savurganlığın niçin kötü bir davranış olduğunu öğrenmiş olacaksınız.

    B. GELİŞME BÖLÜMÜ
    Resim tahtaya asılır ve tepegözle yansıtılır. “Şimdi dikkatlice resme tekrar bakalım. Resimde neler görüyoruz? Çetin’in yanlışları nelerdir?” denilir. Öğrencilerin verdiği cevaplardan doğru olanlar tahtaya yazılır. Varsa bulunmayan cevaplar öğretmen tarafından tamamlanır.
    Ara Özet: Çetin’in yanlışları şunlardır:
    1. Suyu boşa akıtıyor.
    2. Elektriği gereksiz kullanıyor.
    3. Gece geç vakte kadar yatmamış zamanı iyi kullanmıyor.
    4. Yatağı dağınık duruyor.
    5. Odada birçok kâğıt ortalıkta duruyor.
    6. Sigara içiyor.
    “Şerife’nin yerinde siz olsaydınız ne yapardınız? Çetin’in yanlışlarını söyler miydiniz? Söylerseniz nasıl söylerdiniz?” denilir. Öğrencilerin verdiği cevaplardan doğru olanlar tahtaya yazılır. Varsa bulunmayan cevaplar öğretmen tarafından tamamlanır.
    Ara Özet: Çetin’in yanlışları tatlı bir dille kendisine hatırlatılmalıdır. Bunun için Şerife, yaptığı resmi veya yazdığı kompozisyonu Çetin’e postalayabilir. Çünkü savurganlık hem kişiye hem de topluma zararlı yanlış bir davranıştır.
    Savurganlıkla ilgili tutumluluk, cömertlik ve cimrilik kavramlarının anlamları söylenir ve aralarındaki farklar soru cevap tekniği ile öğrencilere buldurulur.
    “Şimdi de savurganlık konusunda İslâm dininin görüşlerini özetleyeceğiz” denilir ve aşağıdaki ayetler ve hadis (tepegözle yansıtılarak) açıklanır.
    “Yiyiniz içiniz ama israf etmeyiniz. Şüphesiz Allah, israf edenleri sevmez.” (7/A’raf suresi, ayet 31). “Onlar, harcadıkları zaman savurganlık yapmaz ve cimrilik de etmez, ikisi arası orta bir yolda olurlar.” (25/Furkan suresi, ayet 67).
    “Beş şey gelmeden önce, beş şeyin kıymetini biliniz; ölmeden önce hayatın, hastalıktan önce sağlığın, işler çoğalmadan boş zamanın, yaşlılıktan önce gençliğin, yoksulluktan önce zenginliğin.” (Feyzü’l Kadir, II, 16)
    C. SONUÇ BÖLÜMÜ:
    Dersin özetlenmesi için çember tartışma tekniği kullanılır. Bunun için, 5 öğrenci tahtaya çıkarak çember şeklinde dururlar. Her öğrenci bir dakika içinde aşağıdaki konuları özetler.
    1. Savurganlık, tutumluluk, cömertlik ve cimrilik kavramlarının anlamları ve aralarındaki farklar
    2. Çetin’in yaptığı savurganlıklar nelerdir?
    3. Savurganlığın kişiye zararları
    4. Savurganlığın topluma zararları
    5. Savurganlıkla ilgili bir ayet ve bir hadisin anlamı
    Kapanış: Savurganlığın ne kadar kötü bir davranış olduğunu gördük, bundan sonra bu konuda daha dikkatli olacağınızı tahmin ediyorum. Bu konuyla birlikte bu üniteyi bitirmiş oluyoruz. Bundan sonraki konumuz, hac ve kurbandır. Bu konuyu okuyarak hazırlıklı gelin.
    D. DEĞERLENDİRME:
    1. Savurganlık nedir? Hangi davranışlar savurganlık içine girebilir?
    2. Savurganlıkla ilgili birer ayet ve hadis yazınız?
    3. Savurganlığın kişiye zararları nelerdir?
    4. Savurganlığın topluma zararları nelerdir?
    5. Tutumluluk, cömertlik ve cimrilik kavramlarının aralarındaki farklar nedir?
    6. Savurganlık neden kötü bir davranıştır?

    GÜNLÜK DERS PLÂNI (Örnek–2)
    Dersin Adı : Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi
    Sınıf : İlköğretim 7
    Ünite : VI. Ailemiz
    Konu : 2. Aile İçindeki İlişkiler Sevgi, Saygı ve Yardımlaşma Üzerine Kurulur
    Süre : İki Ders Saati
    Yöntem : Takrir ve örnek olay incelemesi yöntemleri, soru-cevap tekniği
    Araç Gereç : Tepegöz, Kur'an-ı Kerim Meali, Örnek olay metni
    Özel Amaç : Aile içi ilişkilerde sevgi, saygı ve yardımlaşmanın öne-mini kavrar.
    A. GİRİŞ BÖLÜMÜ
    Dikkat Çekme: Öğretmen, tepegözden aşağıdaki şemayı yansıtarak, konuya öğrencilerin dikkatini çeker.

    “Tuğladan yapılmış bir evi, aile yapan içindeki SEVGİ’dir.”
    Güdüleme ve Hedeften Haberdar Etme: “Hepimizin kaldığı bir yer vardır. Orası bizim ailemizdir ve hepimiz bir ailede yaşıyoruz. Dersimizin sonunda aile içerisindeki ilişkilerde sevgi, saygı ve yardımlaşmanın ne kadar önemli olduğunu kavrayacaksınız.”
    B. GELİŞME BÖLÜMÜ
    Öğretmen, tepegözden yansıttığı “Tuğladan yapılmış bir evi, aile yapan içindeki ‘SEVGİ’dir.” sözünü örnekler vererek açıklamalarını ister. Konuyla ilgili aşağıdaki örnek olayı tepegözden yansıtır:
    Örnek Olay (Birinci Bölüm)
    “Küçük Hasan, bir akşam, babasının ödemesi gereken borçları hesapladığını görünce, hemen odasına çıktı. Aklına bir düşünce gelmişti. Annesine yaptığı ufak tefek yardımın karşılığını para olarak pekâlâ isteyebilirdi. Ertesi gün, annesi mutfaktaki masanın üzerinde bir hesap pusulası buldu. Kâğıt parçasında şöyle yazıyordu:
    Annesinin, oğlu Hasan’a borcu:
    Çarşıdan paketleri taşıma ücreti 2 milyon lira
    Mektupları postaya verme ücreti 500 bin lira
    İyi bir çocuk olduğu için 2 milyon lira
    Çiçekleri sulama ücreti 2 milyon lira
    Toplam Altı milyon beş yüz bin lira”
    Öğretmen,
    1. “Hasan’ın annesinin yerinde siz olsaydınız ne yapardınız?”
    2. “Hasan’ın yerinde siz olsaydınız ne yapardınız?”
    3. “Hasan’ın yerinde siz olsaydınız pusulayı nasıl doldururdunuz?”
    4. “Hasan’ın yaptığı doğru mudur?”
    5. “Hasan’ın annesinin yerinde siz olsaydınız nasıl bir pusula yazardınız?”, sorularıyla tartışma başlatır. Verilen cevaplardan doğru olanlar, tahtaya yazılır ve örnek olayın ikinci bölümü yansıtılır.
    Örnek Olay: (İkinci Bölüm)
    “Hasan’ın annesi, pusulayı okuyunca hiçbir şey demedi. Hasan, o akşam masanın üzerinde altı milyon beş yüz bin lirayı bulunca öyle sevinmişti ki. Parayı hemen cebine koydu. Paranın yanı başında bir hesap pusulası vardı ve üzerinde şöyle yazıyordu.
    Hasan’ın, annesine borcu:
    Evde geçirdiği mutlu on dört yılın ücreti Hiç
    Bu süre içinde evde yediği yemeğin ücreti Hiç
    Hastalığı esnasında bakım masrafı Hiç
    İyi bir anneye sahip olmanın ücreti Hiç
    Toplam Hiçbir şey”
    Öğretmen, “Bu pusulayı gördükten sonra, Hasan’ın yerinde siz olsaydınız ne yapardınız?” diye sorar ve örnek olayın sonucunu yansıtır.

    ANNE ÇOCUK BABA
    1. Bugün çok yoruldum ama keşke, çocukların sevdiği tatlıyı da yapabilseydim. 1. Bugün annem pazara çıkmış 1. Sofranın hazırlanmasına yardım etmeliyim.
    2. Acele etsem iyi olur, çünkü, Ahmet’in ev ödevlerine yardımcı olmam gerekir. 2. Çok güzel yemekler yapmış. 2. Yemekten sonra, eşimi ve çocuklarımı yürüyüşe çıkarsam iyi olur. Çünkü eşim, akşama kadar ev işleriyle çok yoruluyor.
    3. Ben iyi bir anne miyim acaba? 3. Evin her yeri gibi benim odam da temizlenmiş. 3. Çocuklara bugünkü derslerini sormayalım.
    4. Babam işten yorgun geldi ama, bana “Bugün okulda neler yaptınız?” diye soruyor. 4. Acaba ben iyi bir baba mıyım?
    O HÂLDE BEN
    1. Okul kıyafetlerimi katlayıp koymalıyım.
    2. Annem ekmek almamı istediğinde, hemen almalıyım.
    3. Derslerime çok çalışarak ailemin emeklerini boşa çıkarmamalıyım.
    Öğretmen, tabloyu, üç öğrenciden canlandırmalarını / seslendirmelerini ister. Seslendiren öğrencilere teşekkür eder ve konuyla ilgili aşağıdaki ayet ve hadisleri tepegözden yansıtır.
    “Rabb’in, sadece kendisine kulluk etmenizi, anne babanıza da iyi davranmanızı kesin bir şekilde emretti. Onlardan biri ve her ikisi senin yanında yaşlanırsa, kendilerine ‘öf!’ bile deme; onları azarlama; ikisine de güzel söz söyle.” (İsrâ sûresi, ayet 23)
    “Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en iyi olanlarınızdır.” (Buharî, Edep 86)
    Öğretmen, öğrencilerden “Ailelerimiz, bizler için hangi fedakârlıklarda bulunuyor?” sorusunu düşünmelerini ister. Öğrencilerin verdiği cevapları yazar. “Bütün bunlara karşılık, sizler anne babalarınıza karşı görevlerinizi yapıyor musunuz?” sorusuyla öğrencilerin düşünmelerini sağlar, varsa eksiklerini hatırlatır.
    C. SONUÇ BÖLÜMÜ
    Öğretmen, öğrencilerden konuyla ilgili soruları varsa sormalarını ister. Soruları cevaplandırdıktan sonra , “Aklınızda neler kaldı?” diyerek öğrencilere, dersin özetini yaptırır.
    Öğretmen, “Gelecek ders, ‘Ailede Bireylerin Birbirlerine Karşı Görevleri Vardır’ ve ‘Aile Sorumluluklarımızı Yerine Getirmeliyiz’ konularını işleyeceğiz. Dersi sizin hazırlamanızı istiyorum.” der. Sınıftan üçer kişiden oluşan toplam 4 grup oluşturur. Gruplara hazırlamaları için aşağıdaki konuları paylaştırır:
    1. Grup: Karı kocanın birbirlerine karşı görevleri nelerdir?
    2. Grup: Anne babanın çocuklarına karşı görevleri nelerdir?
    3. Grup: Çocukların anne babalarına karşı görevleri nelerdir?
    4. Grup: Kardeşlerin birbirlerine karşı görevleri nelerdir?
    Öğretmen, grup çalışmasının nasıl yapılacağı, ödev hazırlamak için gereken bilgiler ve kaynak kitap konularında öğrencilere yardımcı olacağını söyler. Onları yönlendirir ve kendilerine güvendiğini belirterek dersi bitirir.
    D. DEĞERLENDİRME
    1. “Tuğladan yapılmış bir evi, aile yapan içindeki SEVGİ’dir” sözünü açıklayınız.
    2. Sevginin barınmadığı bir aile ortamı nasıl olur?
    3. Aile bireyleri arasına sevgi ve saygı nasıl yansır?
    4. “Herkesin kaldığı bir yer vardır, orası onun yuvasıdır.” sözünü açıklayınız.

    GÜNLÜK DERS PLÂNI (Örnek-3)
    Hazırlayan : Zeynep ASLAN
    Dersin Adı : İbadet
    Ünite : I. Namaz
    Konu : Namaz İbadetinin İnsana Kazandırdıkları
    Süre : Bir ders saati
    Yöntem : Soru cevap tekniği, eğitsel oyunlardan “telgraf oyunu”
    Özel amaç : Namaz ibadetinin insana kazandırabileceği davranışlara örnekler verir.
    Davranışlar :
    1- Namaz için temizliğin şart olduğunu söyler/yazar.
    2- Maddî ve manevî kirin ne anlama geldiğini söyler/yazar.
    3- Namazın insana zamanı iyi kullanma alışkanlığı kazandırdığını söyler/yazar.
    A. GİRİŞ BÖLÜMÜ
    Dikkat çekme: Bir önceki dersin tekrarı bir öğrenciye yaptırılır. Daha sonra “Arkadaşlar, namaz Allah’ın emirlerindendir. Namazın insana faydaları vardır. Allah laf olsun diye namazı emretmemiştir. Namazın insana kazandırdıklarını öğrenmek ister misiniz? Şimdi sizinle küçük bir oyun oynayacağız. Oyunumuzun adı “telgraf oyunu” denilerek öğrencilerin dikkati konuya çekilir.
    Güdüleme: “Dersi dikkatli takip ederseniz namazın hayatımızdaki önemini kavrarsınız.” denilerek güdüleme yapılır.
    Hedeften haberdar etme: Bu dersin sonunda namazın insana kazandırdığı davranışlardan bazılarını öğrenmiş olacaksınız.
    B. GELİŞME BÖLÜMÜ
    Sınıf sekizer kişilik dört gruba ayrılır. Bu sekiz kişiden yarısı telgraf çekerek soru sorar, diğer yarısı cevap verir.
    1- Temizlik ne demektir?
    2- Kaç çeşit temizlik vardır?
    3- Namaz ne tür bir temizliktir?
    4- Temiz olmayan bir insan namaz kılabilir mi?
    Sorular ve verilen cevaplar sınıfta okunup tartışılır. Daha sonra soru cevap tekniğiyle derse devam edilir.
    1- “Temizlik imandandır.” hadisinden ne anlıyorsunuz?
    2- Üstü başı pis olan birisi namaz kılamaz mı?
    3- İnsanın kıyafetlerini ve namaz kılacağı yeri temizlemesi maddî bir temizliktir. Peki, insan namazdan önce manevî olarak nasıl temizlenir?
    Hz. Peygamberin şu hadisi tepegözle tahtaya yansıtılır.
    “Sizden birinizin kapısının önünden bir nehir aksa ve o kimse bu nehirde her gün beş kez yıkansa, acaba üzerinde hiç kir kalır mı? Ne dersiniz?
    Oradaki insanlar, “Hayır, bu durum onun kirlerinden bir şey bırakmaz.” dediler.
    Peygamberimiz, “İşte beş vakit namaz da böyledir. Allah onlar sayesinde bütün hataları siler.” buyurdu. (Buharî, Mevâkit,6)
    Öğretmen konuyu şöyle özetler: “İbadetlerinde temizliğe sevk edilen insan, hayatının her anında temiz olmaya alışır. Kendisini temiz tutan insan evini işyerini, okulunu da temiz tutar.”
    Şimdi de “Namaz zamanı iyi kullanmayı öğretir.” konusunu işleyeceğiz, denilir. Soru cevap tekniğiyle derse devam edilir. Doğru cevapları bir öğrenci tahtaya yazar.
    1- Günde kaç vakit namaz kılarız?
    2- Bu vakitleri kim belirler?
    3- İnsan kendini namaz vakitlerine göre nasıl ayarlar?
    “Ben Bir Seccadeyim” adlı okuma parçası bir öğrenciye seslice okutulur.
    BEN BİR SECCADEYİM
    Ben daha yeni fabrikadan çıkmış, marketteki rafta pırıl pırıl dururken beni kim alıp üzerimde namaz kılacak diye çok merak ediyordum. Acaba beni kötü kullanıp eskitecekler miydi? Ya da her namaz kıldıklarında beni katlayıp aynı yere koyup temiz temiz mi kullanacaklardı? Ben böyle düşünürken dükkânın önünde bir araba durdu. Ay inanmıyorum, birisi beni alıyor. Çok beğendiler galiba. Ama bu bir çocuk! Sanırım ilk düşündüklerim gerçekleşecek! Off… Yolculuk kısa sürdü ve eve geldik. Çocuk:
    —Anne bak, babamla yeni bir seccade aldık.
    —Benim güzel yavrum, seccade pek de güzelmiş. O senin olsun.
    —O zaman abdestimi alıp, namazımı kılayım.
    Aradan bir ay geçti. Bir gece çocuklar uyuduktan sonra babasının annesine Zeynep’le ilgili şunları söylediğini duydum. Bizim yaramaz kız, namaza başlayalı ne kadar uslandı… Annesi de “Odasını toplu ve temiz tutuyor. Çamaşırlarını ben söylemeden değiştiriyor…” Diye cevap verdi.
    Ben bu küçük kızın hayatını değiştirdiğim için çok mutluyum. Darısı diğer seccadelerin başına. (Pelin PEKTAŞ, Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi Öğretiminde Çoklu Zekâ Uygulamaları)
    Öğrencilere “Bu okuma parçası hakkında ne düşünüyorsunuz?” diye sorularak öğrencilerin görüşleri alınır. Aşağıdaki özet tepegözle tahtaya yansıtılır. “Namaz, bir temizlik ibadetidir. Günde beş vakit namaz kılan insan maddî ve manevî kirlerden arınır. Zamanı iyi kullanmayı öğrenir. Namazla günlük hayat arasında bağlantı kurarak, hayatını namaza göre ayarlar.”
    C. SONUÇ BÖLÜMÜ
    Öğrencilerin soruları cevaplandırılır. Güdüleme tekrarlanır. Gelecek dersin konusu söylenir ve hazırlıklı gelmeleri istenir.
    D. DEĞERLENDİRME
    1.Temizlikle ilgili bir hadis söyleyiniz.
    2.Namazdan önce yerine getirilmesi gereken temizlik şartları nelerdir?
    3.Manevî kir ne demektir? Namaz insanı manevî kirlerden nasıl temizler?
    4.Beş vakit namaz kılan insan zamanını iyi kullanır. Niçin?
    Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN
    Sivas CÜ İlahiyat Fakültesi





+ Yorum Gönder