+ Yorum Gönder
Soru ve Cevaplar ve Misafir Soruları Kategorisinden Hava parası almak caiz mi? Konusununa Bakıyorsunuz..
  1. Misafir

    Hava parası almak caiz mi?






  2. Muhasibi
    Editör

    Cevap: Hava parası almak caiz mi?


    Reklam



    Cevap: İslam hukukunun prensiplerine göre karşılıksız kazanç haramdır. Mal ya da mal hükmünde olmayan şeylerin satışı da aynı ölçüler içinde haramdır. Bu hükümden istisna olarak sadece menfaatlerin satışı gösterilebilir ki, İslam hukukçuları-tabii ki nasslara dayanan delillerle- ona istihsanen cevaz vermişlerdir.

    Bu çerçevede, intifa hakkının satılması-ki kiralama demektir-karşılığında mal sahibi zaten ücretini almaktadır. Kiracı konumunda bulunan bir insanın ise kira sözleşmesi bittikten sonra, kiraladığı yeri başkasına devretmek için aldığı paranın karşılığı yoktur.Bu açıdan hava parasına İslamî hükümler içinde cevaz vermek mümkün değildir.
    Sistemin bütünüyle İslami esaslara göre düzenlendiği ve hayata aksettiği dönemde, bu türlü şeylere tevessül edilmiyordu. Belki ihtiyaç da yoktu. Kira sözleşmesi biten insan kiraladığı mekandan çıkıyordu. Bu sebeple kadîm fıkıh kitaplarımız içinde hava parasına ait değerlerdirmeler hemen hemen hiç yoktur.

    Kapitalist nizamın bütünüyle olmasa da kısmen hakim olduğu devrelerde bu ve benzeri problemler bizim toplumumuzu da kuşatma altına almaya başlamıştır. İslam hukukcuları, işte bundan sonra hava parası ile ilgili uzun sayılabilecek araşırmalar ve değerlerdirmelerde bulunmuşlardır. İ.Abidin ve emsali hukukçulardan başlayan bu süreç,günümüze kadar da artan bir hızla devam etmiştir.

    Netice itibariyle İ.Abidin'e göre; kiracının kirası biten ve bitmeyen şözleşmelerde, başka birinden hava parası alması caiz değildir.(I) Ama kirası bitmeyen sözleşmelerde bazı Hanefi fakihleri,kadının kocasıyla geceleme hakkını kumasına devretmesi, müezzinlik ve imam-hatiplik görevinin başkasına parayla satılabilmesi esaslarına dayanarak mal sahibinin izniyle kiracının hava parası alabileceğini söylemişlerdir.(2)

    Hergün yüzyüze bulunduğumuz iktisadi ve içtimai zaruretler açısından, hava parası vermek zorunda olanlar, şu anda bulundukları mekandan hava parası alıp, yeni tutacağı yere verebilirler mi denecek olursa; buna caiz hükmünü vebilmek ancak islamın zaruret kabul ettiği esaslar çerçevesinde olabilir.

    Bu açıdan, ticari hayatını idame ettirebilmek için, gerekli olan mekan ancak hava parası verilerek kiralanabiliyorsa, bu durumda verilecek olan hava parasından inşaallah Rabbim o kişiyi muaheze etmez. Ama alma noktasında aynı şeyleri söylemek oldukça zor. Bence mümin ruhsatlarla değil,azimetlerle amel etmelidir.

    1-İ.Abidin, 4/14
    2-İ. Abidin, 4/14, Vehbe Zuhayli, 6/38-39


+ Yorum Gönder